Сахалартан бастакынан суолу тэлбитэ

Артем Павлович Никифоров Саха сирин спордугар улахан кылааты киллэрбитэ диэтэхпинэ алҕаһаабатым буолуо. Кини 1960 сыллаахха саха диэн норуот баарын Бүтүн Союзтааҕы боксёрдар күрэхтэһиилэригэр биллэрбитэ. Сахалартан бокска бастакы маастар аатын ылбыта.

Артем Павлович 1934 сыллаахха олунньу 2 күнүгэр Мэҥэ Хаҥаласка төрөөбүтэ. Кыра эрдэҕиттэн тулаайах хаалан, түөрт оҕоттон аан бастакынан ыраах аймахтарын көмөлөрүнэн куораты булбута. Дьокуускай куорат 2 №-дээх оскуолатын сэттис кылааһын бүтэрээт художественнай училищеҕа үөрэнэ киирбитэ. С.Л. Александров живописнай кылааһын ситиһиилээхтик бүтэрбитэ, онтон ыла худфоҥҥа үлэлээбитэ 40 сыл буолан эрэр.

Боксанан оскуолаҕа үөрэниэҕиттэн үлүһүйэр. Бастакы кыайыы үөрүүтүн 1954 сыллаахха билбитэ. Онно Дьокуускайга бастыыр иһин күрэхтэһии ыытыллыбыта. Кэлин кини уопсайа аҕыс төгүл республика чемпионун аатын ылбыта. Оттон тренерин сүбэтин ылынан оҕолорго общественнай тренеринэн уон сыл үлэлээбитэ.

Артём Никифоров чахчы талааннаах боксёр буолан, ханнык да усулуобуйа суох кэмигэр сахалартан бастакынан улахан рингэҕэ хорсуннук хардыылаабыта. Кини бэйэтэ олус сэмэй киһи, бэйэтин туһунан хаһан да, ханна да кэпсиирин сөбүлээбэт. Хата ол оннугар, табаарыстарын, үөрэнээччилэрин тустарынан истиҥник дуоһуйан туран кэпсиир.

1973 сыллаахха норуоттар икки ардыларынааҕы күрэхтэһиигэ кытта сылдьан, күрэхтэһии кылаабынай судьуйатыттан, ССРС бастакы чемпионатын кыайыылааҕа Лев Вяжлинскайтан саха боксёрдарыттан кими ордук чорботорун туоһуласпытым. Кини боксёрдар араспаанньаларын умнуталаан кэбиспит этэ. Оттон хас даҕаны ааты ааттаан бэйэм көмөлөспүппэр, киһим Никифоров диэн араспаанньаҕа тохтообута. Сирэйигэр сырдык мичээр көстүбүтэ уонна Артём Павлович туһунан элбэх үчүгэй тыллары эппитэ.

Артём Никифоров ситиһиилэрэ манныктар:

1956 с. республика бастакы чемпионатыгар чемпион.

1956 с. Улан Удэҕэ Сибиир уонна Дальнай Восток зонатын кыайыылааҕа.

1957 с. Магадан-Камчатка-Саха сирэ табаарыстыы көрсүһүү кыайыылааҕа.

1958 с. Москва, РСФСР профсоюзтарын чемпионата, 2-с миэстэ.

1959 с. Бурятия-Монголия-Саха сирэ табаарыстыы көрсүһүүтүн кыайыылааҕа.

1960 с. Калининград, «Труд» обществоҕа Союзка 3-с миэстэ, маастар нуорматын толорор.

1960 с. Казань, ССРС киин зонатын чемпионатыгар ситиһиилээхтик кыттыы.

Александр ТЫАСЫТОВ, ССРС спордун маастара.

“Сахаада” хаһыат олунньу 3 күнүнээҕи №-тэн, 1994 с.

Хаартыскаларга: 1. Артем Павлович Никифоров, Саха сиригэр бокса сайдыбыта 50 сылыгар үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ. 2. Спорт салайааччыта Роман Бурнашев бастыҥ боксер Артем Никифоровка наҕараада туттарар, 1961 с.

“Дьулурҕантан”: сахалартан бокска бастакы маастар Артём Никифоров бэртээхэй уруһуйдьут буоларын биһиги кини үлэлэриттэн билэбит. Артём Павлович бу, сахаттан бастакы олимпийскай чемпион Роман Дмитриев Мюнхеннааҕы Олимпиада-1972 пьедесталын үрдүкү үктэлигэр турарын наһаа да маарынныырдык уруһуйдаабыт.

Бу үлэ хаһыс да сылын “Коркинныы олоруохха. Коркинныы айыахха” республикатааҕы быыстапкаҕа көрдөрүүгэ туруоруллар.