Константин Бурцев: “Дьон спорка көхтөөх буоларыгар үлэлэһэбит”


Үгэс быһыытынан сыл түмүктэниитэ Дьокуускай куорат физическэй култуураҕа уонна спорка управлениетын начаалынньыга Константин Семенович Бурцевы көрсөн, 2018 сыл спорка түмүктэрин ыйыталастым:

– Лоп курдук ахсынньы ортотугар биһиги куорат дьаһалтатын улахан саалатыгар сыллааҕы үлэбит түмүгүн таһаарабыт. Бастыҥ спортсменнарбытын чиэстээн, уокуруктар уонна куорат кытыытынааҕы бөһүөлэктэр спартакиадаларын түмүгүнэн кыайыылаахтары бэлиэтээн ааһабыт. Быйыл эмиэ сүрдээх үчүгэйдик ааста дии саныыбын. Сорох спортсменнарбыт үөрэтэр-эрчийэр түмсүүлэргэ сылдьар буоланнар, кэккэ биричиинэнэн кэлбэтилэр.

Ааһан эрэр сыл үчүгэйдик саҕаланан иһэн, Аммаҕа спортивнай оонньуулар көһөрүллэн хааланнар, арыый тыҥааһына намыраабыта. Ол да буоллар биһиги бэлэмнэнии тэтимин намтаппакка, былааннаммыт үлэни, эрчиллиилэри бүтэһиккэ диэри ыыппыппыт. Итинэн куорат салалтатыгар сүрдээҕин махтанабын! Ханнык баҕарар спортсмеҥҥа сыл устата оҥоһуллубут былаана тоҕуллан хааллаҕына, бу улахан охсуу.

Спортсменнарбыт ситиһиилэрэ сылы эргиччи эриэ-дэхси диэххэ сөп. Холобур, Ирина Осипова полицейскайдар аан дойдутааҕы оонньууларыгар бастааһына, Амматааҕы оонньууларга бэлэмнэммитэ сүрдээҕин көмөлөстө дии саныыбын. Билигин даҕаны дьоммут бэлэмнэрин таһымын түһэрбэккэ сылдьаллар. Кэлэр сылга этэҥҥэ буолуо диэн эрэллээхпит. Саамай эппиэттээх күрэхтэһиибит Аммаҕа Саха Республикатын норуоттарын спортивнай оонньуулара. Төһө даҕаны үбүлээһин балаһыанньата ыараханын үрдүнэн, бюджеппытын уруккунан хааллалары ситистибит.

Оттон бу сылга, управление начаалынньыгын быһыытынан саамай астынарым, былырыын күһүөрү биллиилээх бөҕөс Владислав Андреев үлэбэр кэлэн, тустуохпун баҕарабын диэн санаатын биллэрбитэ. Мин ону үөрэ истибитим. Ол иһин өйөбүл буолан, киниэхэ айанын ороскуотун эҥин төлөөн, Белоруссияҕа тиийэн тустарыгар көмөлөспүтүм. Итинтэн ыла Владислав син элбэх күрэхтэһиигэ кыттан, биһигини түһэн биэрбэтэ. Билигин ылан көрдөххө, бэйэтин көрдөрүүтүнэн Олимпиадаҕа кыттарга эрэллээх бөҕөспүт кини буолла дии.

Чэпчэки атлетикаҕа Диана Адасько эмиэ кэскиллээх спортсменка. Итиэннэ билигин, улаханнык саҥарбаппын гынан баран, охчут Евгения Тимофееваҕа эрэнэ саныыбын. Кини билигин Гонгоҥҥа сборга сылдьар. Эмиэ барарыгар үбүнэн көмөлөспүппүт, ийэтэ кэлэн бүгүн махтанан барда. Дьокуускай куораттан ити үс спортсмен улахан спорка үрдүкү көрдөрүүнү ситиһэр кыахтаах дии саныыбын.

Уокуруктар ортолоругар спартакиадабыт син биир сыллата бара турар. Комплекснай спартакиадабыт бүтэһик көрүҥҥэ диэри сүрдээх тыҥааһыннаахтык ыытыллыбыта. Бүтэһиккэ диэри кимнээх бастыыллара биллибэт этэ. Итинэн дьоҥҥо интэриэһи үөскэтэр. Салайааччылар бэйэлэринэн кэлэн бүтэһиккэ диэри ыһыытаһан-хаһыытаһан, сырсан, хамаандаларыгар өйөбүл буолаллара биһиэхэ, тэрийэр дьоҥҥо эмиэ стимул диэххэ наада. Итиэннэ куорат үөрэххэ управлениетын начаалынньыга Алексей Семеновы кытта кэпсэтэн, оскуолаларга физкултуура уруогар туох эмэ саҥаны киллэрбит киһи диэн санаалаахпыт. Алексей Климентьевич спорка чугас киһи, онон бииргэ үлэлээтэхпитинэ, арааһа түмүктэр баар буолаллара буолуо. Оҕо спордугар болҕомтону ууруохтаахпыт. Тыыппалаахтары, талааннаахтары талан ылан спортивнай оскуолаларга биэрии, салгыы улахан спорка тахсан баран иһиэхтэрэ этэ.

– Бэлиэтээбиттэрин курдук, маассабай спорка улахан үлэни ыытаҕыт уонна онно элбэх киһи кыттарын ситиһэҕит…
Кырдьык, оонньуу көрүҥнэригэр сылы быһа ыытыллар күрэхтэһиилэрдээхпит. Бастаан 2011 сылтан футболистар саҕалаабыттара. Ол саҕана икки лига баар эбит буоллаҕына, билигин түөрт лигалаахпыт. Салгыы итинник систиэмэни волейболга саҕалаабыппыт. Билигин түөрт лиганан эр дьон, дьахталлар бөлөхтөрүн таһынан, оҕолорго эмиэ киллэрэн, аҥардас быйыл 165 (!) хамаанда кииристэ. Ити волейболга. Оттон оонньуу көрүҥэр уопсайа 324 хамаанда күрэхтэһэ сылдьар, билигин куоракка. Сэтинньиттэн саҕалаан баран, ыам ыйыгар биирдэ бүтэллэр. Ити курдук, хас өрөбүл ахсын – маассабай күрэхтэһии. Ити бырайыагы биһиги тэтимин намтатыа суохтаахпыт. Ол иһин оҕо лигатын ыыта сылдьабыт. Аны бэтэрээннэр лигаларын киллэриэхпит. Мини-футболга 40-тэн үөһээлэргэ туспа лига тэрилиннэ. Онон итинник гынан, киэҥ маассаны хабыыга үлэ барар. Баҕалаах дьон ону көҕүлүүллэриттэн киһи астынар. Холобур, Иванов Юрий Владимировичтаах волейболга, Самков Анатолий Михайловичтаах футболга тэрийсэн, бэйэлэрин сүрэхтэрин баҕатынан көмөлөһөн үлэлэһэллэрэ сүрдээх үчүгэй.

Салтыков Виктор Степанович спорду тэрийиигэ лауреатынан ааттанна. Кинини коммерсант эҥин дииллэр гынан баран, сүрдээх туһалаах дьыаланан дьарыктанар. Холобур, Дьокуускай полумарафонун тэрийэн ыытар, онно 500-кэ киһи кыттыбыта. Ити күрэхтэһиитин эһиил эмиэ бэс ыйыгар ыытар былааннаах. Балаһыанньатын оҥорон, мэтээллэрин сакаастаан, ааҕан-суоттаан былааннаахтык үлэлии сылдьар киһи. Итиэннэ билигин Сынньалаҥ уонна култуура пааркатыгар анал сүүрүү тэрийэн ыыта сылдьаллар. Итиннэ эмиэ дьоннор көхтөөхтүк кытталлар. Уопсайынан, куоракка чэгиэн-чэбдик олоххо тардыһар, сүүрүүнэн-хаамыынан дьарыктанар дьон биллэ элбээтэ. Лыткин Матвей Иванович салайар “Стимул” кулууба холобур скандинавскай хаамыы наһаа маассабай.

Мин уруккуттан этэбин, киин куоракка маассабай спорка үлэ ыыппатахпытына, республикаҕа маассабаһы кыайан көтөхпөппүт диэн. Өссө даҕаны дьону хамсатарга толкуйдар бааллар. Спорт атын көрүҥнэрэ үөскээн кэлэ тураллар. Маассабаска үлэлиэхпит этэ диэччилэр бааллар. Баҕалаах дьон баар буоллаҕына, өйөбүл оҥоробут.

– Оттон куоракка физическэй култууранан, спордунан нэһилиэнньэ дьарыктаныытыгар дьиэ-уот, база өттүнэн балаһыанньаҕыт хайдаҕый?

– Тутуу өттө ыарахан диэххэ сөп. Холобур, мин бэйэм идеальнай вариант быһыытынан көрүүбэр, куоракка аҕыс уокурукка биирдии спортивнай оскуола баар буолуохтаах. Тоҕо диэтэххэ, биирдии уокурук 40-чэ тыһыынча нэһилиэнньэлээх. Оҕолору спордунан хабар гына. Оттон киэһэтин саалаҕа нэһилиэнньэни сырытыннарыа этибит. Холобур президент уурааҕынан, 55 бырыһыаҥҥа тиэрдиэхтээх буоллахпытына, итинник тэриммэтэхпитинэ хайдах даҕаны ситиспэппит. Таһырдьа спортивнай былассааккалар тутуулара эмиэ салҕанан барыахтаахтар. Дьон күннэтэ эрчиллэ сылдьарын курдук. Оччоҕуна дьэ, маассабас баар буолуо. Оттон тутуу уонна сооружение суох буоллаҕына, аҥардас укааһынан биһиги итини кыайбаппыт.

Соторутааҕыта, Мархаҕа ДЮСШ-3 салалтата “Пульс” кулуупка баар дьоҕус сааланы ылан, филиал аста. Тренеринэн Петр Черкашин үлэтин саҕалаата. Ити үчүгэй хамсааһын, биһиги итини биһириибит.

Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *