Гиирэҕэ күрэхтэһии буолан ааста, салгыы хайдах сайыннарабыт?

Гиирэни үөһэ анньыыга биирдиилээн уонна хамаанданан бастыыр иһин күрэхтэһии олунньу 9 күнүгэр буолан ааста. Барыта сэттэ хамаанда ол иһигэр,  Покровскай к. Мохсоҕоллоох б., Улахан Аан, Нөмүгү, II Дьөппөн, Үөдэй уонна Хачыкаат нэһилиэктэриттэн күүстээх спортсменнар түмсэн күүстэрин холостулар. Күрэхтэһиини улуус физическэй култуураҕа уонна спорка управлениета (салайааччы Ю.Ю. Никифоров) уонна  улууспут гиирэ спордугар федерацията (бэрэссэдээтэл Ф.М. Севостьянов) тэрийдилэр. Күрэхтэһии кылаабынай судьуйатынан С.П. Тимофеев, кылаабынай сэкирэтээринэн С.Г. Жирков бэрт чуолкайдык уонна  хас биирдии  спортсмены билиһиннэрэн кэпсээн-ипсээн сэргэхтик ыыттылар. Ордук гиревиктэр Мохсоҕоллоохтон бэлэмнэнэн уонна тэринэн  кэлбиттэр.

Улууспутугар гиирэ спордугар федерация олохтоохтук тэриллэ илик буолан баран, алтыс сылын Хаҥалас улууһун баһаары утары охсуһар этэрээтин начаалынньыга Ф.М. Севостьянов үтүө баҕатынан сүрүннээн бу көрүҥ  сайдарыгар үлэ барар. Ол да быһыытынан туох барыта кыраттан саҕаланарын курдук, бастаан баһаарынай чаас иһигэр, онтон улуус таһымыгар күрэхтэһиилэр ыытыллар буолан барбыттар. Бүгүҥҥү күрэхтэһии туһунан Ф.М. Севостьянов маннык эттэ:

– Кулун тутар ый саҥатыгар ыытыллыахтаах өрөспүүбүлүкэҕэ бастыыр иһин күрэхтэһиигэ сүүмэрдиир тэрээһин. Бүгүн күрэхтэһиигэ кыттааччы ахсаана наһаа элбэх буолбатах, ол гынан баран, дьиҥ бу спорт көрүҥүнэн баҕаран туран эрчиллэр дьон бары кэлбиттэр. Иллэрээ сыл кубогы Нөмүгү хамаандата ылбыт буоллаҕына, быйыл толору хамаанданан уонна ордук бэлэмнээхтэринэн Мохсоҕоллоох хамаандата кыайда уонна кубогы илдьэ барда. Гиирэ спорда салгыы сайдарыгар анал идэлээх тириэньэрдэр бааллара буоллар диэн баҕа санаалаахпын.

Билиҥҥи туругунан Сахабыт сирин күүстээх гиирэни анньааччыларын ортолоругар 10 бастыҥ иһигэр киирсэр, 2017 сыллаахха Үөһээ Бүлүүгэ Манчаары XX үбүлүөйдээх спартакиадатыгар кытта сылдьыбыт, билигин Улахан Ааҥҥа баһаарынай чааска караул начальнигынан үлэлиир Семен Федоров күрэхтэһэ сылдьарын көрсөн, гиирэ спордугар хайдах кэлбитин туоһуластым:

– Мин Эдьигээн улууһуттан манна көһөн кэлбитим. Гиирэ спордугар миигин Иннокентий Максимов уһуйбута. Бастаан баһаарынай чаас дьиэтигэр, онтон Хаҥаластааҕы Оҕо спортивнай оскуолатын саалатыгар, кэлин бу спорт дыбарыаһыгар эрчиллэн саҕалаабыппыт. Сыыйа гиирэни интэриэһиргиир дьон элбээн барбыта. Кыра таһымнаах күрэхтэһиилэртэн саҕалаан, өрөспүүбүлүкэҕэ бастыыр иһин күрэхтэһиилэргэ кыттар буолбуппут. Утумнаахтык дьарыктанан көрдөрүүлэрбит кыралаан эбиллэн барбыттара. Ол курдук, 2015 сыллаахха өрөспүүбүлүкэҕэ «Урожай» күрэхтэһиитигэр 78 кг ыйааһыннаахтарга иккис миэстэ буолбутум.

Былырыын маннык күрэхтэһии буолбатаҕа. Быйыл кэргэннии Оксана уонна Андрей Петровтар Үөдэйтэн түөрт оҕолоруттан саамай кыра уолларын Андрейканы көтөхпүтүнэн күрэхтэһэ кэлбиттэр. Кинилэр иккиэн Үөдэйгэ «Сахаэнерго» АУо производственнай киинигэр үлэлииллэр, спорт эйгэлээх ыаллар. Дьиэ кэргэн  аҕа баһылыга Андрей идэтинэн электромонтер, дьиэ кэргэнэ спортка сыстыытын туһунан бу курдук санаатын үллэһиннэ:

– Кэргэним Оксана бу да сырыыга бэйэтин ыйааһыныгар бастаата. Онтон мин  ыйааһыммар иккис буоллум. Бу күрэхтэһии иннинэ, үлэлиир тэрилтэбит спартакиадата Дьокуускай к. Манчаары Баһылай аатынан «Модун» спорт национальнай көрүҥнэрин киинигэр буолбута. Онно баран гиирэҕэ мин эмиэ иккис буолбутум, кэргэним гиирэҕэ, армрестлиҥҥэ уонна волейболга бастаабыта уонна харбааһыҥҥа үһүс бочуоттаах миэстэлэргэ тиксибитэ. Бэйэм гиирэ спордун таһынан, кыралаан мас тардыһыытынан, хапсаҕайдаһан тустуунан дьарыктанабын. Оҕолорбут эмиэ спорка чугастар, улахан кыыспыт Ангелина VIII кылаас, иккис кыыспыт Света I кылаас үөрэнээччилэрэ,  сүүрүүнү  сөбүлүүллэр. Иккис кылааска үөрэнэр уолбутун Максимы арыый улаата түстэҕинэ мас тардыһыытыгар эрчийиэхпит дии саныыбын. Ити курдук бэйэбитинэн холобур буолабыт, оҕолорбут биһигини  үтүктэллэр, – диир ыал аҕата Андрей. Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэн ийэлэрэ Оксана бастаан хайыһарынан, онтон сүүрүүнэн, волейболунан, мас тардыһыытынан сөбүлээн эрчиллибит.

– Гиирэ спордунан бу төрдүс сылын дьарыктанабын. Үөдэйгэ биир 16 кг ыйааһыннаах гиирэлээхпит, онон эрчиллэбит. Кэргэмминээн Андрейдыын оҕолорбутун кыра эрдэхтэриттэн спорка сыһыара сатыыбыт. Оҕо бастатан туран доруобай, эт-хаан өттүнэн сайдыылаах буоларыгар болҕомтобутун уурабыт, – диэн санаатын үллэһиннэ гиирэ спордугар бэйэтин ыйааһыныгар бастаабыт ийэ – Оксана Петрова.

Бу гиирэ спордунан эрчиллэргэ улахан миэстэни ылбатынан, элбэх үгүс спорт инбэнтээрэ ирдэммэтинэн, эрчиллэргэ олус табыгастаах көрүҥ буолар. Бүгүҥҥү күҥҥэ, биһиги улууспутугар гиирэ спорда сайдарыгар бэйэтин сэмэй кылаатын киллэрэ сылдьар киһинэн, «Хангаласгазстрой» тэрилтэҕэ сыбаарсыгынан үлэлиир, Таатта талыы ыччата гиирэнэн анаан дьарыктаммыт Иннокентий Максимов буолар диэтэхпинэ сыыспатым буолуо.

– Тааттаҕа Ытык-Күөлгэ биир үтүө күн гиирэни өрө анньыыга күрэхтэһиини көрбүтүм уонна бу көрүҥүнэн дьарыктанарга санаа киирбитэ. Таатта ыстаарсай тириэньэригэр Иннокентий  Бояровка уонна Россия спордун маастара Георгий Товаровка 2011 сыллаахтан эрчиллэн барбытым. Бу гиирэ спорда сайдарыгар дьиҥинэн Хаҥалас улууһа улахан кэскиллээх улуус. Билиҥҥи туругунан, оскуола оҕолоро, ыччат дьон эрчиллибэттэрин кэриэтэ. Мин, Улуу Кыайыы күнүгэр гиирэ күрэхтэһиитин киллэриэхпин баҕарабын. Холобура, Таатта улууһугар сыл устата биэс улахан күрэхтэһиилээхтэр. Ол курдук, улууска бастыыр иһин күрэхтэһииттэн саҕалаан, «Гиревое шоу», «Көмүс күһүн», «Русский жим» о.д.а тэрээһиннэри олус үчүгэйдик ыыталлар. Онтон манна, гиирэ спордугар өрөспүүбүлүкэ чөмпүйэнээтин тэрийэллэрэ буоллар, дьон көрүө да, сэргиэ да этилэр, мин баҕам оннук, – диир бу көрүҥ сайдарыгар ис дууһатынан баҕарар гиревик Иннокентий Максимов.

Гиирэ күрэхтэһиитигэр ыйааһыннарыгар кыайбыттар уонна миэстэлэспиттэр мэтээллэринэн грамоталарынан наҕараадаланнылар. Хамаанданан эрэллээхтик Мохсоҕоллоох бөһүөлэгин спортсменнара бастаатылар уонна кубогы илдьэ бардылар. Иккис миэстэҕэ Нөмүгү хамаандата уонна үһүс бочуоттаах миэстэҕэ Покровскай куорат хамаандата тигистэ. Араас омук бэртэрэ олорор саамай улахан улуустартан биирдэстэрэ буолабыт. Бу көрүҥү сайыннарарга дьону интэриэһиргэтэн, тэрилтэлэр икки ардыларыгар күрэхтэһииттэн саҕалаан, үчүгэй бириис туруоран  өйөөн, элбэх күрэхтэһиилэри тэрийиэххэ, оччоҕо күүстээхтэр көстөн, бэртэр бэтэрээ кэлэн, бу көрүҥ улууспутугар силигилии сайдыа этэ.

Гиирэ спордун 2019 сыллааҕы чөмпүйүөннэрэ

Уолаттарга:

65 кг – Гаджимуродов Нариман (Мохсоҕоллоох б.)

65 кг үөһэ – Варсанян Артур (Мохсоҕоллоох б.)

Дьахталларга:

 

58 кг – Потапова Айталина (Покровскай к.)

63 кг – Саввина Мария (Нөмүгү)

68 кг – Саввина Мария (Нөмүгү)

68 кг үөһэ – Петрова Оксана (Үөдэй).

Эр дьоҥҥо:

73 кг – Максимов Иннокентий (Покровскай к.)

78 кг – Максимов Александр (Улахан Аан)

85 кг – Федоров Семен (Улахан Аан)

95 кг  – Савицкай Виталий (Мохсоҕоллоох)

95 кг үөһэ – Самсонов Федор (Самартай).

Эр дьон бэтэрээннэргэ:

70 кг – Эйдемиллер Владимир (Мохсоҕоллоох)

70 кг үөһэ – Филиппов Андрей (Мохсоҕоллоох).

Уйбаан УЙГУУРАП.

Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *