Футбол. Футбол. Футбол

Бэс ыйын 11 күнүттэн – от ыйын 19 күнүгэр диэри аан дойду чөмпүйэнээтэ Хотугу Эмиэрикэ кэккэлэһэ «ыаллыы” сытар үс судаарыстыбатыгар: Мексикаҕа, АХШ-ка, Канадаҕа ыытыллан түмүктэннэ. Быйыл саамай элбэх – 48 хамаанда  кытынна.

Уопсайынан, футбол аан дойдуга саамай биһирэммит, тарҕаммыт спорт көрүҥэ буолар. Дэлэтигэр да телевидениеҕа киниэхэ анаан хас да ханаал, бэчээт араас көрүҥэ, үгүс дойдуларга сүүһүнэн тыһыынча киһи киирэр стадионнара бааллара көрдөрөр, туоһулуур.

Эргиллэн көрдөххө, 2022 сыллааҕы Катарга, финалга Франция уонна Аргентина утарыта тахсыбыттара. Эт-тирии баранар оонньуутугар, пенальти түмүгүнэн Аргентина хотон турардаах.

Арассыыйа суоҕуттан  чугастыы Азияны «өҥөйөн көрүөххэ”.  Азияттан үс хамаанда оонньообутуттан Узбекистан, Соҕуруу Корея бэйэлэрин группаларыттан да тахсыбатахтара. Япония плей-офф тахсаат, Бразилияҕа 1:2 сабырыйтаран туораабыта…

Толору барытын сырдатар кыах суоҕунан, быһаччы тута финалларга тиийиэххэ.  Үһүс миэстэ иһин Франция уонна Англия таҕыстылар. Хара ааныттан харса суох киирсии түмүгэр 6:4 ахсаанынан Англия баһыйда. Арай, хоккейга маннык ахсаанынан быһаарсаллара.

Дьэ, финалы утуйбакка элбэх киһи көрдө буолуо. Бу иннинэ кыайыы-хотуу өрөгөйүн билбит Аргентина уонна Испания көрүстүлэр. Бэйэ-бэйэттэн сэрэнсэн дуу, сүрүн бириэмэҕэ тэҥ, «скучнай» оонньуу буолла. Аргентина наар көмүскэнэ сырытта. Эбии бириэмэҕэ, 106-с мүнүүтэҕэ Торрес диэн 26 саастаах испанец очукуо аҕалан, кыайыыга тиэртэ.

Кыайыылаахтары Мадридка мөлүйүөнүнэн киһи халҕалаһыы анньан үөрэ-көтө, уруйдуу көрүстэ… Испания бу иккис кыайыыта.

Чэ эрэ, киһи сэҥээрэр дьикти түгэннэригэр быстах тохтоон ааһабыт.

— Саамай үрдүк уҥуохтаах футболистарынан Норвегия, Босния уонна Герцоговина хамаандалара эбиттэр: ортотунан 187,2 см. Европалар лаппа үрдүктэр: Швеция, Бельгия, Чехия, Испания. Аны,  холобурга Японияны ылан көрдөххө 181,3 см эбит.

-Бу сыллар тухары саамай саастаах чөмпүйүөн тренеринэн Испанияттан Луис Фуэнтэ диэн киһи буолла. 65 сааһыгар сылдьар эбит.

— Испания билиҥҥи кэмҥэ эр дьоҥҥо, дьахталларга аан дойду чөмпүйүөннэрэ эбиттэр.

— Испания аҕыс матч тухары биир эрэ голу киллэртэрбит. Ити 1930 сылтан эмиэ туһунан туйгун көрдөрүү.

— Леонель Месси 39 сааһын 25 хонук ааспыт. Маннык «кырдьаҕас» оонньооччу финалга хаһан да тахсыбатах.

— Франция Англияҕа бастакы 45 мүнүүтэҕэ 0:4 сабырыйтаран испитэ. Итинник мөлтөх көрдөрүү бу дойду историятыгар суоҕа дииллэр.

Аны түөрт сылынан, 2030 сыллаахха алта дойдуга, 20 куоракка барара былааннаммыт уонна бастакы түһүлгэ тэриллибитэ 100 сылыгар ананыахтаах. 1930 сыллаахха бастакы чөмпүйүөнээт Соҕуруу Эмиэрикэҕэ – кыһын кыпчырыйар кыһалҕатын билбэт дойдуга, Уругвайга ыытыллыбыт. Уругвай, Аргентина, Парагвай, Испания, Португалия, Марокко сүпсүлгэни, түбүгү, үгүс ыалдьыты көрсүөхтээхтэр. Арассыыйа хамаандата бастакы түһүмэхтэри аастаҕына эмиэ кыттыахтаах.

Степан АНДРЕЕВ.

Майа с.