Анатолий Добрянцев сырдык кэриэһигэр күрэс

Бэс ыйын 13 күнүгэр Өктөм нэһилиэгэр, 2000-2007 сс Хаҥалас улууһун баһылыгынан, СӨ экологияҕа, айылҕаны туһаныыга уонна ойуур хаһаайыстыбатын миниистирин солбуйааччытынан, Ил Түмэн V ыҥырыылаах Мунньаҕын вице-спикерынан үлэлээбит, Муома, Аллараа Халыма уонна Хаҥалас улууһун Бочуоттаах олохтооҕо СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Анатолий Добрянцев  сырдык кэриэһигэр IV төгүлүн сахалыы атах оонньууларыгар турнир П.И. Шадрин аатынан орто оскуола спортивнай былаһааккатыгар тэрилиннэ.

Анатолий Анатольевич атах оонньууларыгар, мас тардыһыытыгар уонна куһаактаах тустууга Саха сирин уонна Бүтүн Россиятааҕы күрэхтэһиилэр элбэх төгүллээх чөмпүйүөннэрэ уонна призердара, Саха АССР уонна РСФСР спордун маастара этэ. «Сахаада-спорт» Ассоциациятын сүбэтин чилиэнинэн сылдьыбыта, «Сударыстыбаннай дьаамсыктар сыдьааннара» уопсастыбаннай тэрилтэ бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. Сахалыы атах оонньууларыгар күрэхтэһиини бэйэтэ көҕүлээн, 2003 сыллаахтан тэрийэн саҕалаабыта, 2005 с. өрөспүүбүлүкэ таһымнаах турнирга таһаарбыта.

Күрэхтэһии аһыллыытыгар «Сахаада-спорт» национальнай спорт көрүҥнэрин уонна норуоттар оонньууларын Ассоциациятын Бэрэсидьиэнэ Александр Ким-Кимэн, спорт бэтэрээнэ, СӨ Уопсастыбаннай палаататын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Иван Горохов, СӨ сахалыы ыстаныыларга Федерациятын бэрэсидьиэнэ Юрий Гаврильев, толорооччу дириэктэр Егор Местников, Өрөспүүбүлүкэтээҕи Баһылай Манчаары аатынан дэгит күрэс Киинин дириэктэрэ, Ил Түмэн дьокутаата Геннадий Васильев, «Якутцемент» АУо ПХ генеральнай дириэктэрэ, Ил Түмэн дьокутаата Алиш Мамедов, улуус баһылыга Сергей Гребнев, улуус спортка уонна физическэй култуураҕа салаатын салайааччыта Виктор Громов кыттыыны ыллылар, эҕэрдэлэрин тиэртилэр. «Сударыстыбаннай дьаамсыктар сыдьааннара» ансаамбыл кыттыылаахтара уонна мелодист Сергей Мулло истиҥ ырыаларын бэлэхтээтилэр.

«Сахаада-спорт» национальнай спорт көрүҥнэрин уонна норуоттар оонньууларын Ассоциациятын Бэрэсидьиэнэ Александр Ким-Кимэн маннык ахтан ааста:

— Биһиги доҕорбут Анатолий Анатольевич Добрянцев олох таһыччы чулуу киһи этэ. Кини бары өттүнэн дэгиттэр сайдыылаах, дьонун-сэргэтин туһугар мэлдьитин толкуйдаан, үлэтэ-хамнаһ а барыта Хаҥалас улууһа, Саха Өрөспүүбүлүкэтэ, Арассыыйа  сайдыахтаах диэн буолара. Бэйэтэ омугунан нуучча буолан баран, сахалыы миигиннээҕэр ордук былыргылыы тыллары туттан кэпсэтэрэ. Хаҥалас улууһугар баһылыгынан үлэлии сылдьан, Орто Дойдуга бастакы улуус ыһыаҕын кини ыыппыта, тэрийбитэ. Ол көрдөрөр кини хайдахтаах курдук саха норуотугар ытыктабыллаах сыһыаннаһарын. Маны сэргэ, кини спортсмен быһыытынан дэгиттэр киһи этэ. Кини үс көрүҥҥэ мас тардыһыытыгар, куһаактаах тустууга уонна атах оонньуутугар барытыгар спорт маастара. Саха судаарыстыбаннай университетыгар үөрэнэ сылдьан чэпчэки атлетикаҕа мэлдьитин сүүмэрдэммит хамаандаҕа сылдьара. Бары күрэхтэһиилэргэ эстафеталарга батытыгар кыттара, кыайыылаах-хотуулаах буолара. Кини билиҥҥи кэмҥэ төрөөбүтэ эбитэ буоллар, «Дыгын оонньуутун» хас да төгүллээх кыайыылааҕа буолуо этэ. Бэйэтин кэмэ ааһан хаалбыт буолан Егор Филипповы мэлдьитин сүбэлээн-амалаан көмөлөһөн, киниэхэ ыалдьан Хаҥалас уола Егор Филиппов Дыгын оонньууларыгар 5 төгүллээх чөмпүйүөнэ буолбута. Ол иннинэ Иннокентий Макаров 3, Николай Дьяконов 6, Иван Белолюбскай 7 төгүллээх кыайыылаахтарынан буолбуттара. Биһиги билигин саха төрүт оонньуулара сайдарыттан олус астынабыт. Итиннэ А.А. Добрянцев курдук энтузиастар бааллара олус элбэҕи этэр, — диэтэ.

Турнирга Иван Пестряков баһылыктаах судьуйалар бөлөхтөрө үлэлээтэ. Күрэхтэһиигэ 21 кынаттаах атах оонньооччулар 7 улуустан кэлбиттэр. Кинилэр ортолоругар Таатта ыччата «Куобах» рекордсмена Андрей Васильев, Чурапчыттан «Ыстаҥа» рекордсмена, «Манчаары оонньууларын» муҥутуур кыайыылааҕа Кай Адамов, Мэҥэ Хаҥаластан бастыҥ кылыыһыт Георгий Шергин, Уус Алдантан Ньургун Сокольников, кыргыттарга «Манчаары оонньууларын» муҥутуур кыайыылааҕа, өрөспүүбүлүкэ рекордсменката Хаҥалас эрэлэ, спорт маастара Валерия Олесова, Нам улууһуттан «Манчаары оонньууларын» уонна өрөспүүбүлүкэ призера Анастасия Лыткина курдук биллиилээх спортсменнар бааллар.

Андрей Васильев куобахха 28 м 45 см ыстанан Өрөспүүбүлүкэ саҥа рекордун олохтоото

Сахалыы ыстаныылар сэттэ туоска ыытылыннылар. Бу күн күрэхтэһээччилэргэ сорох түгэннэргэ утары күүстээх тыаллааҕа. Ол да буоллар спортсменнар бигэ турукка киирэннэр күрэхтэстилэр. Хара бастакыттан Сахабыт сирин бастыҥ атах оонньооччулара илин-кэлин түсүһэн барбыттара. Өрөспүүбүлүкэ рекордсмена Андрей Васильев күрэхтэһии хайа саҕаланыаҕыттан көрдөрүүлэрин тупсаран барбыта. Бу да сырыыга  сөбүлүүр көрүҥэр «куобахха» 28 м 45 см ыстанан саҥа рекорду олохтоото уонна үс көрүҥ түмүгүнэн муҥутуур кыайыылаах буолла. Быйылгы төрүөх убаһанан наҕараадаланна, туоһу суругу тутта. Иккис миэстэҕэ Мэҥэ Хаҥалас чулуута Георгий Шергин таҕыста. Кини кылыыга уонна ыстаҥаҕа иннин биэрбэтэҕэ. Үһүс бочуоттаах миэстэни Уус Алдан улууһуттан, биллиилээх маастар Ньургун Сокольников ылла.

Дьахталлар ортолоругар «Манчаары оонньууларын» икки төгүллээх кыайыылааҕа Хачыкаат нэһилиэгиттэн төрүттээх биир дойдулаахпыт Валерия Олесова үс көрүҥ түмүгүнэн бастаата уонна  эмиэ убаһанан наҕараадаланна. Валерия Олесова санаатын маннык үллэһиннэ:

— Бу Анатолий Анатольевич Добрянцев кэриэһигэр ыытыллар турнир биһиэхэ күрэхтэһээччилэргэ сезон арыйар турнирынан буолар. Тапталлаах төрөөбүт улууспар Хаҥаласка ыытылларынан сөбүлээн кыттабын, хас сыл аайы үөрүүнэн бэлэмнэнэн кэлэбин. Күрэхтэһии бирииһин пуондата сыллата эбиллэрэ үөрдэр, ол спортсменнары олус көҕүлүүр. Бу күрэхтэһиигэ эр дьон, дьахталлар уонна ыччаттар лиидэрдэрэ бары бааллар. Быйылгыттан мин  тириэньэр буолан үлэбин саҕалаатым. Икки эрчийэр-дьарыктыыр оҕолорбун Васильев Сашаны уонна Кириллин Мишаны аҕаллым. Кинилэр иккиэн ыччаттарга күрэхтэһэллэр.

Ыччаттар ортолоругар үс көрүҥ түмүгүнэн муҥутуур кыайыылаах аатын олус талааннаах, инникигэ эрэлбит спорт маастара Артем Пермяков ылла. Кини биһиги аатырбыт биир дойдулаахпыт «Дыгын оонньуутун» 5 төгүллээх кыайыылааҕыттан, Сахабыт сирин «Кылыыга» рекордсменыттан Егор Филипповтан 80 тыһыынча солк анал бирииһи туоһу суругу тутта.

Күрэхтэһии кыттааччылара уонна тэрийээччилэрэ сүрүн бириистэри туруорбут Хаҥалас улууһун баһылыгар Сергей Гребневкэ, өрүү бирииһинэн көмөлөһөр «Якутцемент» АУо ПХ генеральнай дириэктэрэ, Ил Түмэн дьокутаата Алиш Мамедовка, «Учур» ХЭТ генеральнай дириэктэригэр Леонид Камаевка онтон да атын бириис туруорбут үтүө дьоҥҥо улаханнык махтаналлар.

Уйбаан УЙГУУРАП.

Видео уонна хаартыскалар Хаҥалас улууһун спорка уонна физическэй култуураҕа салаатын архыыбыттан туһанылынна.