Постниковтар: саахымаччыт уонна тустуук 

Бу сыл, кулун тутар 29 күнүгэр, ытык Таатта сиригэр Саха сирин 69-с чемпионата – Тарскай бирииһигэр көҥүл тустуу күрэхтэһиитэ уонна субу күн Дьокуускайга ааттаах-суоллаах гроссмейстер, норуоттар икки ардыларынааҕы элбэх турнирдарга кыттан баай уоппуттаах саахымаччыт, Россия Кубогын чемпиона, Европа призера Сергей Волков уонна Тааттаттан тардыылаах, аҕатын өртүттэн Уус Тааттаттан, ийэтин өртүттэн Харбалаахтан төрүттээх, СӨ улахан дьоҥҥо чөмпүйүөнэ, маастарга кандидат Альберт Постников матчтара буолан ааспыта. 

Бу суруйуум биир дьиктитэ диэн, биир күҥҥэ ыытыллыбыт, ханнык да сиргэ, норуокка бастакы нүөмэрдээх спорт көрүҥнэригэр – тустууга уонна саахымакка биир хааннаах  Постниковтар күрэхтэспиттэрэ уонна ситиһиилэммиттэрэ буолар.

Федор эһэтэ Федор Федорович, Альберт эһэтэ Афанасий Федорович – бииргэ төрөөбүт дьоннор. Бэйэлэрин кэмнэригэр үлэни өрө тутан үлэһит бастыҥнара, саахыматынан, дуобатынан, спордунан дьарыгырбыт дьон. Уопсайынан, Постников аймах сымнаҕас майгыларынан, бэйэлэрин кыанар дьоннорунан биллэллэрэ. Федор эһэтэ Арчы Сүөдэр диэн псевдонимнаах, Саха сирин, Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ этэ. Көстөкүүн Туйаарыскай бириэмийэтин хас да төгүллээх лауреата.

Саахымаччыт Постников

Альберт Постников аата бу кэнники сылларга күүскэ ааттанар. Кини Саха политехническэй лицеин 11-с кылаас үөрэнээччитэ, баара-суоҕа уон сэттэ саастаах да буоллар, бэйэтин аатын араас күрэхтэргэ кыттан таһымын үрдэтэн, инникитин күүстээх саахымаччыт буоларын бигэргэттэ.

Альберт уопуттаах гроссмейстердыын киирсиитигэр, аҕатын Юрий Афанасьевичтыын көрсөн кэпсэппитим.

“Уолум Альберт кыра сылдьан, түөрдүттэн саахымакка оонньуурун саҕалаабыта. Бастаан оҕо-оҕо курдук, кыралаан оонньуур этэ, сыыйа кини бу оонньууну илиититтэн араарбакка оонньуурун бэлиэтии көрбүппүт. Сылтан сыл дьарыктанан Өрөспүүбүлүкэ да, Арассыыйа да турнирдарыгар кыттан, төрөөбүт дойдутун көмүскүүр саахымаччыт буола үүннэ. Үп-харчы көһүннэҕинэ, СӨ саахымакка федерацията саахымакка дьоҕурдаах оҕолору Бурятия бастакы гроссмейстера Антон Вячеславович Шомоевка уонна шахматнай композицияҕа Аан дойду чемпиона, гроссмейстер, саахымат композитора, саахымат суоттааһынын уобалаһын исписэлииһэ Данила Сергеевич Павловка эрчиттэрэллэр. Саахымат ааттаах-суоллаах хоруоллара, биһиги сахабыт оҕолорун таһымнарын үрдэтэллэрэ чуолкай. Ол эрээри, үп-харчы боппуруоһа куруук атахтыыра биллэр, онон ситэ дьарыктаммакка хаалыы элбэҕэ биллэр.

Уолум Альберт салгыы сайдарыгар, араас күрэхтэһиилэргэ кыттарыгар, таһыма үрдүүрүгэр спонсор булуутун боппуруоһа үөскээбитэ. Онуоха, саахымат тренерэ, биир дойдулааҕым Степан Соров этии киллэрэн, “Сэттэ” тутар тэрилтэ салайааччыта Андрей Даниловка киллэрбитэ.

Ыспыраапка:                                             

Андрей Данилов аҕата Дьулурҕа Яковлевич Данилов саахымат тренерэ, пропагандиһа, Таатта улууһугар саахымат сайдыытыгар улахан кылааттаах, оҕолору саахымакка уһуйарын таһынан түөрт уолун саахыматы таптыырга, оонньуурга үөрэппитэ. Онон, уолаттар Александр, Евгений, Вячеслав, Андрей Джуровичтар күн бүгүҥҥэ дылы саахыматтыыллар, пропагандалыыллар. Кинилэр үлэлиир сирдэригэр тиийдэххэ, хайаан да саахымат дуоската оонньуурга бэлэм турар.

Андрей Джурович болҕомтолоохтук истэн баран, уолбунаан көрсөн, өйдөһөн, уолбун салгыы сайыннарарга ылсыбыта. Онтон ыла, Альберт сырыыта кэҥээн, күрэхтэһиилэргэ барыыта-кэлиитэ үбүлэнэн, гроссмейстердарга эбии дьарыктары төлөттөрөн, оонньуур таһыма лаппа үрдээтэ. Ону бу буолан ааспыт С.Волков гроссмейстеры кытта киирсиитигэр да көрдөрдө. Киирсии олус тыҥааһыннаахтык баран, икки форматтаах оонньуу — рапид уонна блиц тэҥнэһиинэн түмүктэннэ. Ол иһин тайк-брейк оонньуу «армагеддон форматынан» ыытыллан гроссмейстер туһатыгар таҕыста.

Матч бүтүүтүгэр, гроссмейстер Сергей Волков интервью биэрбитигэр: «Ыарахан матч ааста. Мин утарсааччым бэлэмэ олус үчүгэй, араас оригинальнай идеялары көрдөрдө, күүстээх бэлэмнэниини ааспыта биллэр. Партиялар сонуннук оонньоннулар, мин олорго соччото суохтум оонньоотум. Ону дьиҥинэн кыайа олорор бүтэһик иннинээҕи блиц-партияҕа кыаттарыым да көрдөрдө”, — диэн.

Ис сүрэхтэн уолум сайдарыгар олук уурбут, көмөлөһөр, өйүүр Андрей Джуровичка төрөппүттэр ааттарыттан махталбытын тиэрдэбит. Ким өйөбүллээх — ол харысхаллаах, ким көмөлөһөр киһилээх — ол инникилээх. Уолум Альберт даҕаны сайдан, өй-санаа өртүнэн күүһүрдэ. Андрей Джурович, киһи сөҕөрө диэн, олус холку майгыта, адьас ис-иһиттэн киһиэхэ үчүгэйи эрэ баҕарара, уолум кэлэрин-барарын, күрэхтэһэрин ыйыта, сэҥээрэ сылдьара, күрэхтэрин көтүппэккэ көрө сылдьара – кини киһи быһыытынан боростуойун, киһилии киһитин көрдөрөр.

Тустуук Постников                               

РФ успуордун маастара, көҥүл тустууга үс төгүллээх Олимпийскай чемпион Александр Медведь турнирын икки төгүллээх призера, Уһук Илиҥҥи спортивнай тустуу чемпионатын эр дьоҥҥо үһүс призера, СӨ үс төгүллээх чөмпүйүөнэ, чаҕылхай тустуук Тарскай бирииһигэр 57 киилэҕэ тэҥнээҕин булбатах, куруук сытыы хапсыһыылары көрдөрөр Федор Постниковы тустууну таптааччылар бары билэллэр. Кини бу сырыыга хамаанда хапытаана буолан эппиэтинэһэ улахан. Онно холобур көрдөрөн туох баар өйүн-санаатын ууран кылбар кыайыыны ситиһэн, муҥутуур кыайыылаах буолан, Илларион Федосеев аатынан анал бирииһи тутта.

Ыспыраапка:

Федор аҕата Александр Постников — Сындыыс СӨ суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, хас да кинигэлээх, бэйэтин кэмигэр хайыһарга Саха сирин чөмпүйүөнэ, хайыһарга спорт маастарыгар кандидат, боксаҕа «Трудовые резервы» призера. Төрөппүт икки уолаттара, икки сиэн уолаттара тустуунан дьарыктаналлар. Улахан уол Айдаар СӨ, Дальнай Восток элбэх күрэхтэригэр кыттыбыта, билигин даҕаны кыттар, Тааттатын аатын элбэхтэ көмүскээбитэ. Икки уолаттара эмиэ тустууктар.

Улахан уола Роман, олимпийскай чемпион Роман Дмитриев аатын сүгэр, 80 киилэҕэ тустар. Боотурдар күрэс үс төгүллээх чөмпүйүөнэ, тутум эргиир күрэҕин чөмпүйүөнэ, саахымаччыт, олоҥхоһут. Кыра  уола Албан 65 киилэҕэ тустар. Боотурдар оонньууларын призера, СӨ чөмпүйүөнэ, үһүс разрядтаах дуобаччыт.

Онон, биэс чөмпүйүөннээх тустуук Постниковтар дьиэ-кэргэттэрэ билигин ыытыллар тустуу күрэхтэһиилэригэр бэһиэн субуруһан сылдьаллар. Сорох күрэхтэргэ кимнэрэ эрэ кыттыбат да буоллаҕына, ыалдьааччы быһыытынан хайаан да сылдьыһар. Оттон бас-көс киһилэрэ Александр Федорович сүбэһит быһыытынан  сүүрэр- көтөр үлэтэ саҕаланар.

Түмүк оннугар….

Дьэ, бу курдук айылҕаттан дьоҕурдаах, мындыр өбүгэлэрдээх эдэркээн Постниковтар тустарынан суруйуубун түмүктээтим. Тустуу уонна саахымат эйгэтигэр биир хааннаах эдэр уолаттар кыракый эрээри, улуу саха норуота сайдарыгар, сөбүлээн дьарыктанар спорт көрүҥнэригэр ааттара-суоллара хааларыгар бэйэлэрин сэмэй кылааттарын өссө да киллэрдиннэр, төрөөбүт Өрөспүүбүлүкэлэрин туһугар күүскэ үлэлээтиннэр диэн алгыспын тиэрдэбин.

Биирдэ баран эттэххэ, инникитин эдэр дьон сырыылара киэҥ, араас күрэхтэһиилэргэ таһымнаах дьону кытта күөн көрсөллөрө элбэх буолара чуолкай. Кинилэргэ сахалыы сиэринэн сэмэйдик, сылаастык-сымнаҕастык, аргыый аҕайдык элбэх ситиһиилэри, кыайыылары-хотуулары баҕарыаҕыҥ. Өбүгэ утумун илдьэ сылдьар кэскиллээх уолаттарбыт, кылаабынайа, спорт эйгэтигэр киирбит аан бастакы тургутуулары ааһан, кыахтарын билинэн, хотой кыыл үөһээ мэҥэ халлааҥҥа көҥүл көтөрүнүү үрдүк чыпчааллары дабайалларыгар өссө төгүл баҕарыаҕыҥ!

Лариса АВВАКУМОВ, суруналыыс.