Хатас нэһилиэгин түмэлигэр сонун быыстапка

// “Хатас иитэр-үөрэтэр эйгэтэ” бырайыак чэрчитинэн “Вектор спорта” быыстапка арылынна

Хатас нэһилиэгин олоҕун устуоруйатын хардыытын биллэн туран олохтоохтор оҥороллор. Онтон олохтоохтор олохторун хардыытыгар, хайысхатыгар, ис хоһоонугар биир сүрүн оруолу нэһилиэккэ үлэлиир-хамсыыр тэрилтэлэр суолталара улахан.

Нэһилиэкпит чөл-чэгиэн, чэбдик буолуу туһугар хамсааһыннара, ситиһиилэрэ “Дьулуур” спортивнай саалаҕа үлэлиир-хамсыыр, айар-дьайар Анатолий Михайлович Баишев дириэктэрдээх И.И. Захаров аатынан Хатастааҕы 7 нүөмэрдээх оҕо спортивнай оскуолатыттан саҕаланар, онно барар диэтэххэ омун-төлөн даҕаны, сымыйа даҕаны буолбат. Ол чаҕылхай туоһута буолар, быыстапка арыллыытыгар сылдьан баран санааларбын атастаһарга сананным.

2026 сыл түмэлбитигэр “Хатас иитэр-үөрэтэр эйгэтэ” бырайыак чэрчитинэн оҕо-аймах эргиччи сайдарын-үүнэрин туһугар туһуламмыт үлэлээх-хамнастаах тэрилтэлэрбит Дьокуускай куоракка үөрэхтээһин 100 сыллаах үбүлүөйүгэр анаммыт быыстапкалар буола тураллар.

Аан бастаан “Ситим” айымньы дьиэтэ, онтон 70 нүөмэрдээх “Кэрэчээнэ” оҕо уһуйаана, онтон Самсоновтар ааттарынан ХОО турбуттара. Хас биирдии тэрилтэ бу тэрээһин дьон интэриэһин, көҕүн тардардыы уратылардаахтык, умсугутуулаахтык үлэлээтилэр.

Быыстапка арыллыыта сылаас-ылааҥы, чаҕылхай күннээх ыам ыйын 18 күнүгэр буолла. Аны туран, бу күн аан дойду үрдүнэн Түмэл анал күнэ буолан биэрдэ. Быыстапка бу кэлэктиип эрэ үлэтин буолбакка, бүтүн нэһилиэк чөл-чэгиэн, чэбдик буолуу туһугар хамсааһыннарын, ситиһиилэрин кэпсиир-ипсиир, көрдөрөр-иһитиннэрэр сыаллаах-соруктаах буолан, иитэр-үөрэтэр суолтата олус дириҥ.

Түмэлбит дьоҕус дьиэтин хас биирдии муннуга кэпсиир-сэһэргиир гына олус табыгастаахтык оҥоһуллубут. Манна ааспыт үйэ 60-70 сылларыттан саҕалаан күн бүгүҥҥүгэ тиийэ физическэй култуура сайдыытын көрдөрөр мал-сал, хаартыскалар о.д.а. бааллар. Бу матырыйааллары, экспонаттары Хатастааҕы 7 нүөмэрдээх оҕо спортивнай оскуолаҕа үлэлиир-хамсыыр, дьарыктанар дьоммут оскуола оҕолоруттан саҕалаан 82 саастаахха тиийэ убаастанар-ытыктанар дьоммут аҕалбыттар.

Манна нэһилиэк дьоно бары киэн туттар, сирдьит сулус оҥостор дьоммут дэгиттэр талааннаах уһуйааччы, учуутал саахымакка САССР үс төгүллээх чөмпүйүөнэ, салайар талааннаах, дьоҕурдаах, спорка,чөл-чэгиэн олоххо дэгиттэр тэҥ сайдыылаах, талбыт идэтигэр бэриниилээх, дьиҥ чахчы төрөөбүт дойдуга бэриниилээх Иннокентий Иннокентьевич Захаров, ССРС спорка маастара, күн бүгүн даҕаны олох тыгыалас тымырын илиитигэр илдьэ сылдьар Алексей Васильевич Мокрощупов, биирдэ талбыт идэтигэр олус бэриниилээхтик үйэ аҥаарыттан ордук кэм үлэлиир-хамсыыр Дора Семеновна Корякина, 81 эрэ саастаахпын диэн дьону сэргэни үөрдэр-соһутар Арассыыйа спордун 4 көрүҥэр маастарга кандидат, хайыһарга Арассыыйа спордун маастара Степан Степан Контоевы кытта тэҥҥэ Дыгын оонньууларын кыттыылааҕа, Арассыыйа спордун маастара күөгэйэр күнүгэр сылдьар Иван Степанов, Арассыыйа таһымнаах күрэхтэр кыайыылаахтара Айлан Николаев, тустууга Хатас аатын араас таһымнаах күрэхтэргэ ааттата сылдьар Коля Платонов, боксаҕа саха норуотун дойдулар икки ардыларынааҕы таһымҥа тиийэ ааттата сылдьар тренер Гавриил Саввин уо.д.а. тус мэтээллэрэ, маллара-саллара, наҕараадалара саас сааһынан наарданан киһи эрэ көрүөх-истиэх, сэргиэх курдуктар.

Инньэ гынан, бу быыстапка оскуола салалтата каадырдары кытта үлэҕэ толкуйдаан эдэрдии эрчими, тэтими кытта уопуттаах дьону алтыһыннаран олохтоох, силистээх-мутуктаах толкуй да баар, саҥаттан саҥаны, сонунтан сонуну да көрүү баарын өссө төгүл дакаастаата. Оскуола үлэлиир 7 хайысхатын аайы бу биһиэнэ диир кыайыылар-хотуулар, ситиһиилэр бааллар. Биллэн туран, барыта ырай олоҕун курдук эриэ-дэхси буолбатах, ол биллэр уонна буолуохтаах даҕаны буоллаҕа. Быыстапка арыллыытыгар Арассыыйаҕа норуоттар сомоҕолоһууларын сылыгар анаан араас омуктар көстүүмнэрин кэппит эдэркээн оҕолор сылаас алаадьынан көрүстүлэр, талааннаах үлэһиттэр ырыа ыллаатылар, эҕэрдэ тыллара этилиннилэр уонна бэтэрээннэргэ Ньукуолуну көрсө Байанай бэлэҕиттэн бэристилэр.

Быыстапка турарын тухары күн аайы араас тиэмэлэринэн бэсиэдэлэр, көрсүһүүлэр, дьарыктар баар буолуохтара. Онтон бу күн Алексей Васильевич Мокрощупов убаастыыр учууталын, уһуйааччытын Иннокентий Иннокентьевич Захаров туһунан дириҥ ис хоһоонноох, сып-сырдык сыдьаайдаах, истиҥ тыыннаах ахтыыны оҥордо, киниэхэ анаммыт муннугу олус үчүгэйдик арыйда. Степан Степанович сыал-сорук чопчу буоллаҕына киһи ситиһиитэ элбэх буоларын олоҕор буолбут түгэннэринэн сирэйдээн, холобурдаан кэпсээбитэ истибит-көрбүт киһини барытын кэрэхсэттэ.

Манна даҕатан эттэххэ, “Дьулуур” спортивнай саала оҕо дьонтон саҕалаан аҕам сааска тиийэ саастаах дьону кытта көхтөөхтүк, таһаарыылаахтык үлэлиир. Саала сарсыарда сэттэ чаастан киэһэ хойуккуга диэри, сороҕор түүн үөһүгэр тиийэ кэмҥэ диэри үлэлиир.  “Дьулуур” СӨ “Физическай култуура уонна спорт сайдыыта” диэн судаарыстыбаннай  уонна Дьокуускай куорат дьаһалтатын “2017-2032 сс социальнай инфроструктура комплекснайд сайдыыта” диэн муниципальнай бырагыраамалар чэрчилэринэн көрүллүбүт үбүнэн-харчынан тутуллубута уонна үлэҕэ киирбит күнүттэн тохтоло суох утаппыттыы, сүтэрбити булбуттуу таһаарыылаахтык үлэлиир-хамсыыр.

Түмүкпэр, Хатаска спорт сайдыытын-үүнүүтүн устуоруйатын, инникигэ былааннарын кэпсиир, көрдөрөр быыстапкалар урут даҕаны бааллар этэ эрээри бу курдук киэҥник, дириҥ хорутуулаахтык үлэлэһэн турбут быыстапка маҥнайгытын турда диэн бэлиэтиэм этэ. Манан сирдэтэн өссө үлэлэһэн чөл-чэгиэн туругу пропагандалааһын, маассабай спорду үлэтэ өссө кэҥиэ диэн эрэлбит улахан.

Наталья РУФОВА.

Хатас.