Тэрээһин бэртээхэй! Састаап ортоһуор…

Кулун тутар 27-29 күннэригэр Таатта улууһун киинигэр Ытык Күөлгэ, А.Е. Турнин аатынан Спорт дыбарыаһыгар Николай Николаевич Тарскай кэриэһигэр көҥүл тустууга Саха сирин биирдиилээн уонна хамаанданан бастыыр иһин чемпионата ыытыллан түмүктэннэ.

Быйылгы чемпионат – спорт бу көрүҥэ республикаҕа сайдыытын 70 уонна саха бөҕөстөрө Монреаллааҕы-76 Олимпиадаҕа өрөгөйдөрүн 50 сылларыгар ананан ыытылынна.

Саха сирин 69-с чемпионатыгар 21 хамаандаттан барыта 171 бөҕөс көбүөргэ тахсан күөн көрүстэ. Билигин ханан даҕаны тустуу үгэнэ буолан, ааспыт чемпионакка кэккэ күүстээх бөҕөстөрбүт кыттыбатылар. Ол курдук, Лев Павлов, Александр Авелов, Константин Капрынов, Ньургун Сергин анал үөрэтэр-эрчийэр түмсүүгэ сылдьаллар. Оттон Василий Григорьев, Юлиан Григорьев, Владимир Бояновскай уо.д.а. ыччаттарбыт Бурятияҕа, 24-гэр диэри саастаахтарга Дальнай Восток зонатыгар кытыннылар.

Ол да буоллар, син хоп курдук тэҥ күүстээх састаап түмсэн сытыы, тыҥааһыннаах тустуулар буоллулар диэххэ сөп. Күрэхтэһии хамаанданан ыытыллар буолан, улуустар бастакы эргииртэн саҕалаан очколарын ааҕан, хас биирдии хапсыһыы сүрдээх тыҥааһыннаах буолла. Ол түмүгэр былырыыҥҥы чемпионнар Кэскил Семенов уонна Артем Слепцов бу сырыыга бириискэ тиксибэтилэр.

Айсен Потапов, Олег Фомин, Никита Софронов уонна Никита Хабаров – Саха сирин көҥүл тустууга 4-түү төгүллээх чемпионнарынан буоллулар. Кинилэр бу көрдөрүүлэрин өссө тупсарар кыахтаахтар. Манна даҕатан эттэххэ, чемпионат бастыҥ бөҕөһүнэн Олег Фомин ааттанна. Киниэхэ Уус Алдан улууһун дьаһалтата (баһылык В.П. Алексеев) 50 тыһ. солк. харчынан бирииһи тэҥэ саха быһаҕын туттарда.

Чемпионат биир уратытынан – саха тустуутун үбүлүөйдээх сылыгар тэриллибит Саха сирин чемпионатыгар кыайыылаахтарга улуустар бэйэлэрин биллэр бөҕөстөрүн аатынан бириистэри олохтообуттара буолла. Итинэн республикаларын, дойдуларын аатын ситиһиилээхтик көмүскээбит тустууктар ааттарын санаппыттара кэрэхсэбиллээх. Ол курдук, Василий Румянцев, Илья Кондратьев, Константин Леонтьев, Аркадий Аманатов, Илларион Федосеев, Владимир Андросов, Максим Сибиряков, Вячеслав Карпов, Алексей Атласов, Николай Захаров – Сахаачча ааттара өссө төгүл дорҕоонноохтук иһиллиннэ.

Тустууктар уоскуйар диэни билбэттэр. Аны бу субуотаҕа – муус устар 4 күнүгэр Дьокуускайга, Дальнай Восток федеральнай уокуругун дьахталларга уонна эр дьоҥҥо чемпионата ыытыллар. Онно ситиһиилээхтик кыттыбыттар, аны сайын Москваҕа буолуохтаах Россия чемпионатыгар тустар кыахтаныахтара. Онон биһигини эппиэттээх күрэхтэһии күүтэр.

Таатталар былырыын күрэс төрүт көрүҥнэригэр Манчаары оонньууларын ситиһиилээхтик ыыппыттарын курдук, Н.Н. Тарскай чемпионатын эмиэ үрдүк таһымнаахтык тэрийэн ыыппыттарын бэлиэтиир оруннаах. Онуоха улуус баһылыга Айаал Семенович Бурцев салайааччылаах күрэхтэһиини бэлэмнээн, тэрийэн ыытар анал хамыыһыйа тэрээһиннээхтик үлэтээтэ. Манна сыһыары тутан эттэххэ, саҥа тутуллан үлэҕэ киллэриллибит А.Е. Турнин аатынан Спорт дыбарыаһыгар аҥардас быйылгы сылга үктэнэн баран, эр дьон волейболга чемпионата уонна төрүт оҕунан ытыыга республикатааҕы күрэхтэһиитэ эмиэ үрдүк тэрээһиннээхтик ыытыллыбыттарын санатар тоҕоостоох.

Таатталар Саха сирин тустууга чемпионатын бэйэлэригэр тэрийэн сыыстарбатылар диэххэ сөп. Хамаандаларын эрдэттэн бэлэмнээн, тэрээһин үлэни ыыппыттарын түмүгэр иккис миэстэҕэ тахсан, үчүгэй көрдөрүүнү ситистилэр. Алта мэтээли, ол иһигэр икки кыһыл көмүс, икки үрүҥ көмүс уонна икки боруонса мэтээли ыллылар. Манан бүтүн улуус дьонун-сэргэтин сэргэхсиппиттэрин үрдүнэн, үөрүүнү бэлэхтээтилэр дии саныыбын.

Биирдэ ылан көрдөххө, Илларион Федосеев, Константин Луковцев, Дмитрий Ючюгяев, Владимир Андросов, Юрий Васильев уо.д.а. күүстээх тустууктардаах оройуон маннык, республика тустууга чемпионатыгар биирдэ даҕаны бириистээх миэстэҕэ киирэ илик эбит. Бу да түгэн көрдөрөр, ханна түмсүү, сомоҕолоһуу, сөптөөх үлэ ыытыллар да – онно ситиһии кэлэр. Маннык көстүү аҥардас бэйэ дьиэтигэр-уотугар эрэ ыытылларынан буолбатыгар баҕарыллар. Мин итини тоҕо бэлиэтиибин? Кэккэ тустуулаах улуустар бу чемпионакка улахан суолта биэрбэтилэр, сөптөөх үлэни ыыппатылар.

Онон түмүктээн эттэххэ, тэрээһин бэртээхэй, састаап ортоһуор. Инникитин Н.Н. Тарскай аатынан республика көҥүл тустууга чемпионатын – сыллааҕы календары үчүгэйдик үөрэтэн, ааҕан-суоттаан баран, тоҕоостоох кэмҥэ ыытар ордук этэ. Тустууга Саха сирин чемпионата – сылга биирдэ буолар улахан күрэхтэһии, ону суолтатын намтатымыахха. Тус санаабар, чопчу бу чемпионакка туох баар күүстээх бөҕөстөрбүтүн барыларын кытыннаран туран, түһүлгэ түмүгүнэн республика хамаандатын сүүмэрдиир сыаллаах-соруктаах ыытыахтаахпыт.

PS: Тааттаҕа тиийэн чемпионаты сырдатарбар күүс-көмө буолбут, туох баар усулуобуйаны тэрийбит Саха Республикатын физическэй култуураҕа уонна маассабай спорка управлениетын начальнига Роман Иванович Оконешниковка махталбын этэбин.

Петр ПАВЛОВ.   

Ааптар хаартыската.