Хатыыстыыр күрэс таһыма улаатар

Нам улууһугар атырдьах ыйын 30-31 күннэригэр Россия ЫБМ ГИМС туйгуна Егор Васильевич Никонов сырдык кэриэһигэр III төгүлүн закидушканан хатыыс балыгы хабарга аһаҕас күрэхтэһии буолан ааста.

Бу күн анаабыт курдук олус чуумпу, сылаас салгыннаах үтүө киэһэ турбута. Биэрэктэн хатыыс балыгы хабарга аһаҕас күрэхтэһии арыллыытыгар Егор Никонов кэргэнэ Нюргуяна, төрөппүттэрэ, аймахтара, доҕор-атас дьоно истиҥ тыллары этэн ахтыбыттара, тэрийээччилэргэ, күүс-көмө буолбут бар дьоҥҥо махтаммыттара.

Биэрэктэн хатыыс балыгы хаптарар аһаҕас күрэхтэһии кыайыылааҕа ааты ылар иһин, “Бөрөлөөх” сиригэр-уотугар түүн устата Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Өлүөхүмэ, Чокурдаах, Ньурба, Дьокуускай, Кэбээйи, Горнай, Мэҥэ Хаҥалас, Нам улуустарын 42 ааттаах балыксыттара күрэхтэспиттэрэ. Биллэн турар, сатамньылаах балыксыттар өрүс араас балыктарын хаптарбыттара.

Маҥнайгытын хатыыска күөгүнэн балыктааһыҥҥа кыттыыны ылбыт Намнааҕы 1-кы нүөмэрдээх оскуола физкултуураҕа учуутала Николай Корнилов күрэхтэһии буоларын биллэриинэн көрөөт да сэргээбит уонна барарга санаммыт. Ити курдук, кини доҕорунаан Геннадий Аммосовтыын дьоннор хатыыска хайдах балыктыылларын көрө-истэ, үөрэнэ кэлбиттэрэ.

Бэлиэтээн эттэххэ, Россия үрдүнэн күндү балыгынан сыаналанар хатыыһы Саха сиригэр эрэ лицензиянан хаптарар көҥүллэнэр. Оттон Саха сиригэр хатыыска күрэхтэһии маҥнайгытын Нам улууһугар ыытыллыбытын, ыытылларын чорботон этэбит.

Нам улууһугар буолбут аһаҕас күрэхтэһиини Иван Яковлев кылаабынай судьуйалаах хамыыһыйа сатабыллаахтык үлэлээн, тэрээһини бэртээхэйдик иилээн-саҕалаан ыыппыта. Хамыыһыйаҕа Намнааҕы булчуттар уонна балыксыттар уопсастыбаларын председателэ Иван Яковлев, Намнааҕы ГИМС салаатын үлэһитэ Иннокентий Осипов, республикатааҕы Главрыбвод үлэһитэ Петр Попов, Маймаҕа нэһилиэгин баһылыга Александр Егоров, улуустааҕы гимназия дириэктэрэ Александр Новгородов үлэлээбиттэрэ.

Эр дьоҥҥо 635 очукуолаах Горнайтан Дьулус Платонов кыайыылааҕынан таҕыста. Бэлиэтээн эттэххэ, эдэр балыксыт үс төгүл субуруччу бастаан күрэхтэһээччилэр бэйэлэрин икки ардыларыгар киниэхэ “Легенда” диэн ааты иҥэрбиттэр. Иккис миэстэни Үөһээ Бүлүүттэн 350 очукуолаах Мичил Иванов ылбыта уонна үһүс миэстэҕэ Егор Никонов чугас доҕоро, Нам олохтооҕо 260 очукуолаах Николай Монастырев тахсар. Төрдүс миэстэ Намтан 255 очукуолаах Ион Азаров буолар уонна 5-с нүөмэринэн Бүлүү балыксыта 235 очукуолаах Айсен Григорьев ааттанар. 6-с миэстэ 205 очукуоламмыт Сергей Куличкин буолар.

Дьахталларга кыайыылааҕынан Дьокуускайтан анаан-минээн кэлэн 120 очкуону ылбыт Ольга Габышева ааттанар. Киниттэн хаачыстыбанан баһыйтаран Дьокуускай балыксыта Елена Кондакова 2-с миэстэ буолар. Салгыы, 100 очукуону суруммут Намтан Лена Дмитриева 3-с бочуоттаах миэстэни ылар. 4-с миэстэ – Дьокуускайтан Евгения Кондрашова (85 очукуо).

“Самый крупный осетр” анал аат Мичил Ивановка тиксэр. “Фартовая рыбачка” – биир дойдулаахпыт Лена Дмитриева буолар. “Самый возрастной участник” – Нам олохтооҕо Василий Кириллин. “Самая маленькая рыба” – маҥнайгытын хатыыс күрэхтэһиитигэр кыттыыны ылбыт Геннадий Аммосов (Нам, Аппааны).

Аһаҕас күрэхтэһиигэ сыаналаах бириистэри Егор Никонов кэргэнэ Нюргуяна, оҕолоро, төрөппүттэрэ, аймахтара, оскуолаҕа бииргэ үөрэммиттэрэ, однокурсниктара, табаарыстара, ГИМС коллектива, Намнааҕы айылҕа харыстабылын инспекциятын коллектива, доҕоро Василий Винокуров дьиэ кэргэнэ, “Алина” маҕаһыын, Маймаҕа нэһилиэгин баһылыга Александр Егоров, улуустааҕы гимназия дириэктэрэ Александр Новгородов, Рехлясовтар дьиэ кэргэн, Главрыбвод туруорбуттара.

Күрэхтэһии санаа хоту үрдүк таһымҥа ыытыллыбытыгар Егор Никонов кэргэнигэр, төрөппүттэригэр, аймахтарыгар, доҕотторугар-атастарыгар улахан барҕа махтал тыллара ананар. Наммыт улууһун бастыҥ үлэһитэ Егор Никонов аатынан ыытыллар хатыыска күрэхтэһии сылтан сыл кыаҕын ылан истин, сайдыыта улааттын, сураҕа кэҥээтин. Биэрэк күрэхтэһээччи балыксыттарынан туолан бастыҥнар тахса, ааттана турдуннар.

Корнилов Николай Николаевич, кыттааччы:

—Хатыыһы хаптарыахпын, кини закидушкаҕа хайдах кэлэрин, оонньуурун бэйэбинэн билиэхпин баҕарбытым эрээри, хомойуох иһин, хаппатаҕым.

Дьон толору бэлэмнээх кэлбиттэр: миэстэтигэр олорорго, сытан утуйарга сөптөөх олоппосторо, чахчы да табыгастаах күөгүлэри илдьэ сылдьаллара диэбит курдук. Оттон биһиги “уруккулуу” соҕустук диэххэ. Итинник быраҕаттааммыт кыһыл харах, алыһар, кыһытай, майаҕас балыктары хаппыппыт.

Күрэхтэһии кэнниттэн хатыыс хаптарарга санаалар: элбэх чиэрбэ, араас кээмэйдээх күрүчүөктэр наадалар. Мин күрүчүөктэрим барыта улахан буоланнар хаппата быһыылаах диэн толкуйдаатым. Дьиҥэ, туох эрэ кыратык тардыалаан ыла-ыла баран хаалаллар этэ. Оттон бастаабыт уол 6 хатыыһы хаптарбыт этэ. Дьиктитэ диэн, дьон хаппакка олордоҕуна кини эрэ хабарын дьиибэргээтим. Бэйэҕэр “хайдах оннугуй” диэн ыйытыы эрэ туруораҕын. Баҕа санаа биллэн турар, хайдах быһыылаахтык хаптарарыгар маастар-кылаас ыытара буоллар.

Бэлиэтиэм этэ, чаас уһун курдук эрээри, олох тиийбэт эбит. Холобура, ас астанарга бириэмэ баар буолуо дии санаабытым. Хабар баҕа санааттан күнү супту манаан олорор эбиккин. Күрэхтэһиини интэриэһиргээтим. Үчүгэй таһымнаах күрэхтэһиигэ сыл аайы кыттар киһи. Эһиил дьиэ кэргэнинэн кыттар киһи диэн санаа үөскээтэ.

Тэрийээччилэргэ улахан махталбын тиэрдэбин. Ол курдук, күрэхтэһии саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри утуйбакка олорон ыыппыттара олус үчүгэй, кэрийэ сылдьан көрөллөрө кэрэхсэбиллээх этэ. Аныгы үйэ буолан рациянан ким хаппытын, хаппатаҕын этэллэрин утары сурунан иһэллэр быһыылааҕа.

Быйылгы эр дьоҥҥо муҥутуур кыайыылаах 60 тыһ. солк., оттон дьахталларга кыайыылаах 25 тыһ. солк. уу харчынан туппуттара диэн таһыччы үчүгэй. Эһиил өссө элбэх кыттааччы буолара буолуо диэн киһи сабаҕалыыр.

Харысхан ПОПОВ, Нам улууһа.

Ааптар хаартыскалара.