Ытык киһибитигэр бэртээхэй өйдөбүнньүк

Тумулга, саҥа тутуллубут спорт киинин сырдатыыга тиийэ сылдьан, бэйэбэр эрдэттэн сорук оҥостон, быыс булан, саҥа оҥоһуллубут Сэһэн Ардьакыап пааматынньыгын көрдүм.

Пааматынньык – икки оҥоһууттан турар эбит. Сүрүн оҥоһуу – Сэһэн Ардьакыап, сахалар олохторун тупсараары туруорса, анаан бэлэмнээбит суругун туппутунан хорсуннук туттан хааман иһэрэ кутуллан оҥоһуллубут. Оттон ол кэннигэр турар иккис оҥоһукка, Сэһэн Ардьакыап 1789 сыллаахха Екатерина II ыраахтааҕыны кытта көрсүһүүтэ ойууламмыт. Бэйэлээх бэйэм сирбэр турабын диэн, этэрбэһигэр уктан барбыт төрөөбүт сирин буорун көрдөрөр түгэнэ.

Бу үйэлээх өйдөбүнньүгү талааннаах скульптор Илиан Павлов оҥорбут. Тумуллар биир дойдулаахтара, меценат Петр Спиридонович Алексеев үбүлээбит. Бэртээхэй пааматынньык. Тумулга тиийдэххитинэ, бу үлэни быһа ааспакка, көрөргүтүгэр, сыаналыыргытыгар баҕарабын. Сэһэн Ардьакыап (1739-1829) Саха сирин историятыгар аҥардас тумуллар, уус алданнар эрэ киэн туттуулара буолбатах, кини республика билинэр ытык киһитэ.

Пааматынньык быйыл, бэс ыйыгар Бороҕон нэһилиэгин ыһыаҕын кэмигэр, олохтоох дьаһалта дьиэтин иннигэр туруоруллан, үөрүүлээхтик аһыллыбыт.

Ити курдук, Бороҕон нэһилиэгин салалтата историяны инники тута, ыччаттарыгар өйдөбүнньүк оҥоро сылдьара хайҕаллаах. Бу иннинэ бороҕоттор баһылыктара Сыҥаах Амыыкааҥҥа бэртээхэй пааматынньык оҥотторон туруорбуттарын санатар тоҕоостоох.

Уруккуну, былыргыны билэ-көрө, иҥэринэ, дьоммутугар-сэргэбитигэр төһө кыалларынан сырдата сатыахтаахпыт. Оччоҕо биһиги инникибит кэскиллээх буолуоҕа.

Петр ПАВЛОВ.

Ааптар хаартыскалара.