Истиҥ сыһыанын умнубаппыт

Өр сылларга спорт эйгэтигэр бииргэ алтыһан оонньообут саастыылааҕым, табаарыһым, Саха Республикатын уонна Нам улууһун спордун бэтэрээнэ, Саха сиригэр физкултуура хамсааһына төрүттэммитэ 100 сылынан бэлиэ хаһаайына, волейболга сүрүн састаапка уонна бэтэрээннэр ортолоругар Нам улууһун сүүмэрдэммит хамаандатын чилиэнэ, Охлопков Иван Петрович ыарахан ыарыыттан биһиги кэккэбититтэн туораабыта, бу дьыл атырдьах ыйын 30 күнүгэр биир сылын туолар.

Мин, Баанньаны өссө 1975 сыллаахха Нам оройуонун Үөдэй нэһилиэгэр, «Нам» уонна Уус-Алдан оройуонун «Лена» совхозтарын икки ардыларыгар табаарыстыы көрсүһүүгэ көрбүтүм. Ол бириэмэҕэ, Баанньа Суоттутааҕы профтех училищеҕа суоппар идэтигэр үөрэнэр кэмэ эбит. Мин кинини онно барыларыттан чорботон,ордук баскетбол уонна волейбол көрүҥнэригэр кыттыбытын бэлиэтии көрбүтүм.

Оттон 1980-с сыллартан Нам оройуонун күрэхтэһиитигэр «Райцентр» хамаандатыгар  оонньууругар билсэн, «эн-мин» дэсиһэн, өр сылларга оройуон сайыҥҥы спартакиадатыгар, ыһыахтарга утары хамаанда буолан, үөрэ-көтө оонньуурбут.

Кини сүрүн ситиһиитинэн, 1984 сыллаахха Намҥа ыытыллыбыт Тыа сирин ll оонньууларыгар, волейболга үһүс миэстэни былдьаһыыга республика күүстээх хамаандаларын: Дьокуускай, Бүлүү (Кыһыл-Сыыр бөһ.), Амма, Хаҥалас хамаандаларын кытта киирсэн, бэһис-алтыс миэстэлэри былдьаспыттара. 1987 сыллаахха эмиэ Нам Хомустааҕар ыытыллыбыт «Урожай» уопсастыба уобаластааҕы сэбиэтин «Б» бөлөҕөр бастыыр иһин күрэхтэһиитигэр кыттан чемпион аатын ылбыттара. Манна сүрүн оонньооччуларынан Роберт Абрамов, Иван Охлопков, Владислав Корякин, Дмитрий Охлопков уо.д.а. ааттаммыттара.

1990-с сылларга Саха сиригэр тыа сирин спортсменнарын түмэр, «СахаВА» хамсааһына республиканы тилийэ сүүрэн, эдэр ыччаты тирии мээчик тула түмпүтэ. Нам улууһа бу хамсааһыҥҥа бастакынан кыттан, «Хомустаах» кулууба тэриллибитэ. Манна бэтэрээн састаапка Баанньа бииргэ оонньуур табаарыстарын кытта сүрүн оонньооччунан кыттыбыта. Ол курдук, «СахаВА» ыһыахтарыгар: Нам Хомустааҕар, Чурапчы Хадаарыгар, Хаҥалас Нөмүгүтүгэр, Уус-Алдан Бороҕонугар, Горнай Маҕараһыгар, Дьокуускай Тулагытыгар о.д.а. сылдьан, хамаанда төһүү оонньооччутунан кыттыбыта.

Биһиги Баанньабыт 1956 сыллаахха ыам ыйын 21 күнүгэр Уус-Алдан оройуонун Бэрт Ууһун нэһилиэгэр, Чирэпчи учаастагар Евдокия Егоровна Ширяева, Петр Иванович Охлопков дьиэ кэргэнигэр түөрт оҕоттон, бастакы оҕонон төрөөбүтэ. Сыырдаах орто оскуолатын бүтэрэн, Суоттуга 19-с нүөмэрдээх профтех училищетыгар суоппар идэтигэр үөрэнэн, «Лена», «Сардаҥа» совхозтарга үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Оскуолаҕа бииргэ үөрэммит кыыһын Катяны кэргэн ылан, уоллаах,кыыс оҕолонон, 1980 сыллаахха Намҥа көһөн олохсуйбуттара.

Баанньа Намҥа лесопууҥҥа суоппарынан, механигынан, оттон салгыы райпоҕа, «Эрэл» тэрилтэлэригэр механигынан үлэлээбитэ.

Кэнники сылларга Иван Петрович доруобуйатын туруга мөлтөөн, Дьокуускайга, Томскайга үс улахан сүрэх операциятын ааспыта. Төһө даҕаны иккис группалаах инбэлиит буоллар, улуус иһинэн ыытыллар доруобуйаларынан хааччахтаах спортсменнар ортолоругар кыттан, улуус сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирэн, республика спартакиадаларыгар кыттыбытынан барбыта. Ол курдук сыал ытыытыгар, остуол тенниһигэр, дартска, кронхол, джакколо интелектуальнай оонньууга актыыбынайдык кыттан, хамаандатын чиэһин көмүскээбитэ. Хамаандатын чиэһигэр сүрүн кыһамньытын ууран, дьүккүөрдүк кыһаллара.

Ханна эмит күрэхтэһиигэ айаннаатахпытына, ырыа аргыһынан айанныырбыт. Бэйэтэ олус сөбүлээн ыллыыр ырыатын: «Эмискэ хаастаргын түрдэстэн…» — саха волейболистарын гимнэ диэн ыллыыра.

Табаарыспыт Баанньа – Охлопков Иван Петрович Нам сирин олус таптаан, сөбүлээн иккис дойду оҥостон 44 сыл быр-бааччы олорон, ис санаатынан киһиэхэ элэккэй майгытын, амарах сыһыанын хаалларан дьоһуннук олордо. Оннооҕор кини, тэҥ саастыы киһитин «Һыллыый» диэн ааттыыра, туспа ураты өйдөбүл өрүтүн убаастыы саныырбыт.

Эн үтүө сүрэхтээх истиҥ сыһыаҥҥын өрүү өйдүү сылдьыахпыт!

Анатолий СОФРОНОВ – Онтуон, тирии мээчиги өрө туппут табаарыстарын ааттарыттан.