Дыгын оонньуута-2020: Кус быһый, ат бөҕө дьоммут күөн көрсүүлэрэ

Дьэ, бэртээхэй күрэхтэһиини көрөн саха дьоно бары да сэргэхсийдибит. Маныаха бастатан туран, Дьокуускайдааҕы физическэй култуура уонна спорт управлениетыгар (начаалынньык Константин Бурцев), Саха Республикатын национальнай многоборьеҕа федерациятыгар (президент Алексей Скобелев) махталбытын биллэрэбит.

Күрэхтэһии сүрдээх тыҥааһыннаахтык ыытыллан, түһүлгэ саҥа кыайыылаах аатын арыйда, кини – Амма ааттааҕа Леонид Филиппов!

Быйылгы Дыгын оонньуутугар кыттыбыт кус быһый, ат бөҕө дьоммут бары даҕаны күүстээхтэрин, кыахтаахтарын көрдөрдүлэр.

Оттон биһиги, төһө даҕаны дьиэбитигэр олордорбут, икки күнү быһа тугу да быраҕан туран, “Саха” национальнай көрдөрөр-иһитиннэрэр компания телевизорынан быһа биэриитин сэҥээрэн көрдүбүт. Этэргэ дылы, телевизор иһигэр киирэн, күрэхтэһиигэ бэйэтигэр сылдьыбыт курдук сананныбыт. Түһүмэхтэр бары көрдөрүүлэрин анаан боротокуол курдук оҥостон бэлиэтэнэн, хаартыскаҕа түһэрэн… Онон ол икки күннээх үлэм таах хаалыа дуу дии санааммын, сылааһына http://dzulurgan.ru сайтка үйэтитэн хаалларарга сананным.

Үс төгүл үс

1.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 33 м 87 см

2.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 33 м 36 см

3.Николай Матаннанов (Таатта) – 32 м 90 см

4.Леонид Филиппов (Амма) – 32 м 38 см

5.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 31 м 76 см

6.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 31 м 38 см

7.Артем Варданян (Нам) – 31 м 19 см

8.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас) – 30 м 87 см

9.Владимир Федоров (Ньурба) – 30 м 47 см

10.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 30 м 32 см

11.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 30 м 13 см

12.Айсен Семенов (Өлөөн) – 30 м 03 см

13.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 29 м 00 см.

Тус санаа: Бу көрүҥҥэ спорт маастара Егор Филиппов үгэс быһыытынан үс холонуу оннугар биирдэ эрэ ыстанан, ким даҕаны сиппэт көрдөрүүтүн оҥордо уонна аныгыскы көрүҥҥэ күүһүн-уоҕун харыстаата. Кини манна кыайара эрдэттэн сэрэйиллэр этэ. Атын кыттааччылар, ким ханнык көрдөрүүнү ситиспитин үөһэ бэриллэр статистикаттан көрүөххэ сөп.

Тутум эргиир

1.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 64

2.Леонид Филиппов (Амма) – 60

3.Артем Варданян (Нам) – 59

4.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 58

5.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 58

6.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 54

7.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 53

8.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 52

9.Николай Матаннанов (Таатта) – 49

10.Владимир Федоров (Ньурба) – 49

11.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 40

12.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас) – 38

13.Айсен Семенов (Өлөөн) – 35.

Тус санаа: Бу көрүҥҥэ күүстээҕинэн Алексей Уваровскай эрдэттэн ааҕыллара. Оннук даҕаны буолла. Болдьохтоох бириэмэҕэ барыларыттан элбэх эргиири оҥорон эрэллээхтик бастаата. Онтон иккистэн бэһискэ диэри миэстэни ылбыттар быһа холуйан биир таһымҥа сылдьаллар эбит. Манна Айсен Семенов өссө да эргийиэх киһи, сууллан хаалла…

Мас тардыһыы

1.Дьулустаан Ноговицын (Горнай)

2.Владимир Федоров (Ньурба)

3.Егор Филиппов (Хаҥалас)

4.Николай Матаннанов (Таатта)

5.Павел Друзьянов (Чурапчы)

6.Артем Варданян (Нам)

7.Алексей Протодьяконов (Томпо)

8.Айсен Семенов (Өлөөн)

9.Иннокентий Колесов (Кэбээйи)

10.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас)

11.Леонид Филиппов (Амма)

12.Никита Новгородов (Уус Алдан)

13.Алексей Уваровскай (Кэбээйи).

Бастакы эргиир: Колесов – Уваровскай, Варданян – Л.Филиппов, Федоров – Новгородов, Е.Филиппов – Матаннанов, Семенов – Свинобоев, Ноговицын – Протодьяконов 2:0 ахсааннарынан кыайдылар. Друзьянов сынньанна.

Иккис эргиир: Друзьянов – Уваровскай, Варданян – Колесов, Федоров – Л.Филиппов, Е.Филиппов – Новгородов, Матаннанов – Семенов 2:0, Протодьяконов – Свинобоев 2:1 ахсаанынан хоттулар. Ноговицын сынньанна.

Үһүс эргиир: Ноговицын – Друзьянов, Федоров – Колесов, Матаннанов – Варданян, Л.Филиппов – Уваровскай 2:0, Свинобоев – Новгородов 2:1 ахсаанынын кыайдылар.

Төрдүс эргиир: Друзьянов – Протодьяконов, Ноговицын – Варданян 2:0, Федоров – Е.Филиппов 2:1 кыайдылар. Матаннанов – сынньанна.

Бэһис эргиир: Федоров – Друзьянов, Ноговицын – Матаннанов 2:0 ахсаанынан хоттулар. Е.Филиппов сынньанна.

Алтыс эргиир: Ноговицын – Е.Филиппов 2:0. Федоров – сынньанна.

Финал: Ноговицын – Федоров 2:1.

Уоскутар бөлөх киирсиилэрэ: Л.Филиппов – Уваровскай 2:0, Свинобоев – Новгородов 2:1. Свинобоев – Л.Филиппов 2:1. Семенов – Колесов, Матаннанов – Друзьянов 2:0, Варданян – Протодьяконов 2:1.

Тус санаа: Манна эмиэ ким хоторо эрдэттэн сэрэйиллэр этэ. Ол сылыктааһын кэһиллибэтэ. Дьулустаан Ноговицын эрэллээхтик бастаата. Биир бэйэм Николай Матаннанов киирсиилэрин астынным. Кини биллиилээх мадьынылар А.Семеновы, А.Варданяны кыайан, көрөөччүлэри сөхтөрдө. Манна кини эрдэттэн бугуһуйан туран, бэйэтигэр эрэллээхтик туттан-хаптан, көрөн-истэн киирсибитин бэлиэтиэххэ сөп. Итиэннэ салгыы күрэхтэһиигэ өссө ситиһиилээхтик кыттарга баҕалааҕын көрдөрдө.

Дьэ, онон үс көрүҥ түмүгүнэн Егор Филиппов 12 очукуолаах инники таҕыста. Киниттэн 4 очукуонан хаалан Алексей Уваровскай, Николай Матаннанов, Артем Варданян тилэх баттаһан испиттэрэ. Итиэннэ сарсын бириистээх миэстэ иһин сүрүннээн кинилэр киирсэр буолуохтаахтар диэн сылыктааһын оҥоһуллубута.

Оҕунан ытыы

1.Леонид Филиппов (Амма) – 35

2.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 32

3.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 32

4.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 32

5.Артем Варданян (Нам) – 25

6.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 22

7.Владимир Федоров (Ньурба) – 15

8.Николай Матаннанов (Таатта) – 11

9.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 11

10.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 8

11.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас) – 8

12.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 4.

Тус санаа: Дыгын оонньуутун бу көрүҥэр Амма ааттааҕа Леонид Филиппов бэйэ оҥоһуута оҕунан кыттан, бэргэн ытыылары көрдөрдө. Ылан көрдөххө, ыстаныы, тутум эргиирэ, сүүрүү – түргэн-тарҕан дьоҥҥо, оттон мас тардыһыы, хапсаҕай, тааһы көтөҕүү – күүстээх-уохтаах дьоҥҥо барыстаах буоллаҕына, оҕунан ытыы – кыраҕы харахтаах, долгуйбат, кытаанах характердаах дьоҥҥо барсара сэрэйиллэр. Онон уопсай түмүккэ кыайыылааҕы бу көрүҥ быһаарар дииллэрэ оруннаах этэ.

400 миэтэрэҕэ сүүрүү

1.Леонид Филиппов (Амма) – 055,29

2.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 055,63

3.Артем Варданян (Нам) – 055,81

4.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 056,41

5.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 056,60

6.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 056,88

7.Владимир Федоров (Ньурба) – 056,93

8.Николай Матаннанов (Таатта) – 057,20

9.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 057,24

10.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 058,00

11.Егор Свинобоев (Мэнэ Ханалас) – 01.01,59

12.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 01.05,35.

Тус санаа: Манна күрэхтэһии дьиэ иһигэр ыытыллар буолан, сэрэбиэйинэн түөртүү киһилээх үс сүүрүү буолла. Сүүрүүлэр кыайыылаахтарынан Колесов, Варданян, Л.Филиппов буоллулар. Бу көрүҥҥэ СР норуоттарын спортивнай оонньууларын кыайыылааҕа Леонид Филиппов күүстээҕэ эмиэ эрдэттэн сылыктанан биллэр этэ. Ону кини эрэллээхтик толордо итиэннэ барыллааһын түмүккэ чорбос гына түстэ.

Хапсаҕай

1.Владимир Федоров (Ньурба)

2.Алексей Уваровскай (Кэбээйи)

3.Леонид Филиппов (Амма)

4.Дьулустаан Ноговицын (Горнай)

5.Артем Варданян (Нам)

6.Николай Матаннанов (Таатта)

7.Иннокентий Колесов (Кэбээйи)

8.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас)

9.Егор Филиппов (Хаҥалас)

10.Никита Новгородов (Уус Алдан)

11.Павел Друзьянов (Чурапчы)

12.Алексей Протодьяконов (Томпо).

Бастакы эргиир: Л.Филиппов – Протодьяконовы, Федоров – Е.Филипповы, Варданян – Колесовы, Матаннанов – Друзьяновы, Уваровскай – Ноговицыны, Свинобоев – Новгородовы кыайдылар.

Иккис эргиир: Л.Филиппов – Е.Филипповы, Варданян – Матаннановы, Колесов – Друзьяновы, Уваровскай – Свинобоев, Ноговицын – Новгородовы охтордулар. Оттон Федоров – Протодьяконовы сэрэтиинэн хотто.

Үһүс эргиир: Уваровскай – Варданяны, Ноговицын – Колесовы кыайдылар, оттон Федоров – Л.Филипповы, Матаннанов – Свинобоевы сэрэтиинэн хоттулар.

Төрдүс эргиир: Л.Филиппов – Варданяны, Ноговицын – Матаннановы охтордулар. Федоров – Уваровскайы сэрэтиинэн хотто.

Бэһис эргиир: Уваровскай – Л.Филипповы, Федоров – Ноговицыны хоттулар.

Уоскутар бөлөх хапсыһыылара: бастаан Е.Филиппов – Протодьяконовы, Новгородов – Друзьяновы охтордулар. Салгыы Друзьянов – Протодьяконовы, Е.Филиппов – Новгородовы кыайдылар. Колесов – Свинобоевы охтордо.

Тус санаа: бастаабыт Ньурба ньургуна Владимир Федоров биэстэ хапсыһан, бэйэтин иннигэр сөптөөх тактиканы тутуһан кииристэ. Икки утарсааччытын сэрэтиинэн баһыйда. Комментатордар эппиттэрин курдук, Дыгын оонньуутун хапсаҕайа ураты тыҥааһыннаах, аһаҕас киирсиилээх, элбэх бырахсыылаах буолааччы. Оннук да буолла. Ол курдук, Алексей Уваровскай сөхтөрдө. Бэйэтиттэн быдан ыйааһыннаах боотурдары хапсаҕай албаһынан сууллартаата. Имигэһин, сүһүөхтээҕин көрдөрдө. Итиэннэ Иннокентий Колесовы бэлиэтиэххэ сөп. Кини Друзьяновы түргэннээн охторуута, Свинобоевы миэлиҥсэлээн түһэриитэ ханнык баҕарар күрэхтэһиини киэргэтиэн сөп.

Тааһы көтөҕүү

1.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 201.30 м

2.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 200.00 м

3.Владимир Федоров (Ньурба) – 164.19 м

4.Артем Варданян (Нам) – 147.57 м

5.Николай Матаннанов (Таатта) – 141.01 м

6.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 131.31

7.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 105.40 м

8.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 100.33 м

9.Леонид Филиппов (Амма) – 90.62 м

10.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 79.27 м

11.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 63.13 м

12.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас) – 47.30 м.

Тус санаа: Сүүсчэкэ киилэлээх кумахтаах куулу ким ыраахха илдьиигэ эмиэ, туох да диэбит иһин, Дьулустаан Ноговицын кыайыа диэн эрдэттэн билгэлээбитим туолла. Дьиҥэ, Егор Филиппов төрдүс киһинэн кыттан, куулун 200 миэтэрэҕэ илтэ. Көрдөххө, өссө да илдьэр кыахтаах курдуга… Мин санаам итинник, оттон эһиги күрэхтэһиини туох дии санаатыгыт? Бэйэҕит санааларгытын комментарийга суруйаргытыгар баҕарабын.

Бүтэһиктээх түмүк:

1.Леонид Филиппов (Амма) – 31 очукуо

2.Артем Варданян (Нам) – 33

3.Егор Филиппов (Хаҥалас) – 34

4.Владимир Федоров (Ньурба) – 39

5.Дьулустаан Ноговицын (Горнай) – 42

6.Иннокентий Колесов (Кэбээйи) – 44

7.Николай Матаннанов (Таатта) – 44

8.Алексей Уваровскай (Кэбээйи) – 49

9.Алексей Протодьяконов (Томпо) – 52

10.Павел Друзьянов (Чурапчы) – 54

11.Никита Новгородов (Уус Алдан) – 58

12.Егор Свинобоев (Мэҥэ Хаҥалас) – 72.

Түмүктээн эттэххэ, билиҥҥи ыарахан кэмҥэ күрэхтэһии үрдүк таһымнаахтык тэрилиннэ дии саныыбыт. Аны, тустаах тэрилтэлэр көҥүллээтэхтэринэ, сотору кэминэн баҕар Дьокуускай куорат көҥүл тустууга чемпионата тэриллиэн сөп. Эмиэ көрөөччүтэ суох, телевизорынан быһа бэриллэр гына…

Дьэ, онон өссө төгүл маннык ыарахан кэмҥэ Дыгын оонньуутун тэрийбит, үлэлээбит дьоҥҥо барыларыгар итиэннэ эрийсиилээх, тыҥааһыннаах киирсиилэри көрдөрбүт боотурдарга барҕа махтал!

Петр ПАВЛОВ.

Ааптар телевизортан хаартыскаҕа түһэриилэрэ.

 

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

14 + восемнадцать =