Тустуубут эрдиитэ суох тыыны санатар

Уолаттарбыт Россия чемпионатыгар тустууларын кэнниттэн хаһыакка, сайтарга да буоллун, араас санаалар сурулуннулар. Кырдьык, мөлтөх кыттыы кэнниттэн спорду таптааччылар долгуйаллара, сэмэлиир санааларын быктараллара оруннаах. Онно кылаабынай тренер интервьютуттан ураты, тустуу туһааннаах салалтата, специалистара “маннык балаһыанньаттан хайдах тахсыахха, эбэтэр Россия чемпионатыгар кыттыыны хайдах сыаналыахха?” диэн бопуруоска кыттыспаттара, санааларын эппэттэрэ, кинилэр профессиональнай таһымнарын киэргэппэт, намтатар.     

Бу чемпионаты http://dzulurgan.ru сайт киэҥник сырдатта. Бастаан бэлэмнэнииттэн, атын хамаандалар састааптарыттан саҕалаан, күрэхтэһии хаамыыта барыта сиһилии сурулунна. Онтон салгыы бэрээдэк быһыытынан ырытыылар, санаалар билигин даҕаны салҕанан тахса тураллар. Бу күннэргэ миигиттэн “Оттон эн, бэйэҥ тус санааҕар, тустуубутугар тоҕо результат суоҕуй?” диэн ыйыталлар.

Онно, мин, биир тустууну таптааччы буолан туран, ол ыйытыылаахтарга бэйэлэригэр хоруйдуу сатаан баран, санаабын уопсай билиигэ-көрүүгэ таһаарарга сананным. Бастатан туран, республика салалтата тустууга күүстээх болҕомто ууруон баҕарабын. Көмө, ирдэбил, хонтуруол күүһүрүөхтээх. Иккиһинэн, тустуу федерацията үлэлиэхтээх. Үсүһүнэн, бары салааҕа барытыгар профессионаллар ананан үлэлиэхтээхтэр диэн, уопсай соҕус тылынан хоруйдаабытым.

Итини суол-суол сиһилии соҕустук быһааран биэрдэххэ, бүгүҥҥү Россия чемпионатыгар кыттыыга аҥаардас тустууктары уонна тренердэри, этэргэ дылы, күрүө намыһахтыы буруйдуур сыыһа дии саныыбын. Кинилэр эмиэ үөһэ салалтаттан тутулуктаах дьон. Барытын комплексно көрүөххэ наада. Бүгүҥҥү күҥҥэ, саханы саха дэппит, биһигини омук быһыытынан аан дойдуга аан бастаан биллэрбит тапталлаах тустуубутун туруулаһыыга Саха Республикатын Спорка бэлэмнэнии киинэ эрэ тэрилтэ быһыытынан сүрүннээн үлэлиир курдук көрөбүн.

Маннык уустук балаһыанньаҕа, Саха Республикатын салалтата, Правительствота туора туран хаалбакка, тустууга болҕомтотун ууруохтаах, үүннүөхтээх-тэһиинниэхтээх дии саныыбын. Дагестан, Хотугу Осетия, Бурятия республикаларын салалтата бэйэлэрин көҥүл тустууга хамаандаларын кытта сотору-сотору көрсөр, мунньахтыыр, чиэстиир-бочуоттуур, эбэтэр туох эмэ боппуруоһу быһаарсар иһитиннэриилэрин, хаартыскаларын интернеккэ элбэхтэ көрөн киһи ымсыырар. Оттон биһиэхэ?

Сорох тустууну таптааччыларга уонна уопсай нэһилиэнньэҕэ туһаайан эттэххэ, бу күҥҥэ Саха сирин тустууга федерацията баар эрээри, күттүөннээхтик үлэлээбэт диэххэ сөп. Ол аата, федерация баар диэтэххэ – баар, суох диэтэххэ – суох. Өссө быйыл саас, Саха Республикатын спортивнай тустууга федерациятын биир сүрүн спонсора “Стерх” страховой компания банкротка баран, үлэтин тохтоппута. Ити компания генеральнай дириэктэрэ Семен Максимович Березин – СР спортивнай тустууга федерациятын президенин быһыытынан элбэх үлэни ыыппыта уонна ыытар да былааннаах этэ. Ол эрээри… Бу барыта биһиэхэ соһуччу буолбута.

Онон бүгүҥҥү саха тустуутун мөлтөөн-ахсаан биэриитэ итинтэн эмиэ улахан тутулуктаах дии саныыбын. Бу уустук балаһыанньаҕа республика салалтата, Спорка министиэристибэтэ боппуруоһу быһаара охсоллоро буоллар. Хаһааҥҥа диэри маннык салҕанан бара туруой? Спортивнай тустуу федерацията баар буолуохтаах, үлэлиэхтээх!

Онон билигин тустуубут эрдиитэ суох тыыны санатан, бэйэтин дьаалытынан устан иһэр. Тулаайах оҕо курдук.

Аны үһүс боппуруоска киирдэххэ, кырдьык, тустууну таптааччылар этэллэрин курдук, республикаҕа тустуу сайдыытыгар  кадр өттүнэн кыахтар ситэ туһанылла иликтэр.  Уопсайынан, бары салааҕа барытыгар идэлэрин толору баһылаабыт, ааттаах-суоллаах, бэйэлэрин үлэлээн көрдөрбүт, тустаах салааҕа элбэх билиилээх-көрүүлээх, дьоҥҥо-сэргэҕэ аптарытыаттаах дьоннор туруоруллуохтаахтар. Ол эбэтэр, тустууга профессионаллар үлэлиэхтээхтэр! Мин санаам дьэ итинник. Сиэрдээхтик, туттуна соҕустук эттэххэ. Мин бу санааларбын эһиги, ааҕааччылар туох дии саныыгытый?

Дьиҥэ, маннык уонна маныаха маарынныыр суруйуу бүгүн эрэ суруллар буолбатах. Куруук суруллар. Ону булан ааҕыахха, болҕомтоҕо ылыахха, олоххо киллэриэххэ эрэ наада.

Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

один × 4 =