Буорахтара кураанаҕын көрдөрдүлэр


Билэргит курдук, Саха сирин норуоттарын VII спортивнай оонньуулара былырыын сайын ыытыллыахтаахтара. Ол эрээри, сааскы халаан Амма улууһугар улахан хоромньуну таһааран, Ил Дархан Егор Борисов дьаһалынан, оонньуулар аныгыскы сылга – ол аата, 2019 сылга көһөрүллэн биэрбиттэрэ. Бу балаһыанньаҕа, өрөспүүбүлүкэ спорка салайааччыларын быһаарыыларынан, былырыыҥҥы – Амматааҕы оонньууларга бастыҥнары талар, сүүмэрдиир күрэхтэһиилэр түмүктэрэ сиилэлэригэр хаалбыттара.

Саха сирин норуоттарын спортивнай оонньууларын кыттыылаахтара былырыыҥҥы сүүмэрдиир күрэхтэһиилэр түмүктэринэн талыллыбыттара. Ол быһыытынан, көҥүл тустууга саас Чурапчыга ыытыллыбыт Н.Н. Тарскай кэриэһигэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин биирдиилээн уонна хамаанданан бастыыр иһин чөмпүйэнээтин түмүгүнэн ыйааһын ахсын 16-лыы бөҕөс Амматааҕы оонньууларга анаан талыллыбыттара.
Манна, оонньууларга кыттар быраап – спортсмеҥҥа тус бэйэтигэр буолбакка, хамаандаҕа бэриллэрин санатар тоҕоостоох.

Спорка уһун үйэлэнии үтүө холобура

Аны туран, Арассыыйа көҥүл тустууга быйылгы чөмпүйэнээтэ оруобуна Амматааҕы оонньуулар ыытыллар кэмнэригэр сөп түбэһэн хаалла. Онон бүгүҥҥү күҥҥэ күүстээх сүүрбэччэ бөҕөспүт Сочига, дойду чөмпүйэнээтигэр туста баран хааланнар, Саха сирин норуоттарын VII спортивнай оонньууларын көҥүл тустууга күрэхтэһиитэ састаап өттүнэн сымнаан биэрдэ диэххэ сөп.

Бу түгэҥҥэ, күөгэйэр күннэригэр үрдүк көрдөрүүлэри ситиспит, билигин көхтөөх тустууларын тохтоппут аҕам саастаах тустууктар күннээтилэр. Ол курдук, 1981 сыллаахха төрөөбүт Александр Контоев, 1982 сыллаах Дмитрий Шадрин, 1985 сыллаах Юрий Старостин бэйэлэрин ыйааһыннарыгар чөмпүйүөннээтилэр. Оттон 1979 сыллаах Прокопий Петров, 1987 сыллаах Владимир Флегонтов – үһүс бириистээх миэстэҕэ таҕыстылар.
Биир өттүнэн, эдэрдии эрчимнээх сааһыран эрэр тустууктар спорка уһун үйэлэнии үтүө холобурун көрдөрөллөрө хайҕаллаах. Оттон иккис өттүнэн ылан көрдөххө, эдэр ыччаттар кинилэри аныаха диэри кыайбаттара элбэх толкуйдары үөскэтэр.

Дьэ, көҥүл тустуу туһугар ити курдук эридьиэстэрдээх оонньуу ыытыллан түмүктэннэ. Спорду сэҥээрээччилэр бэйэлэрин эйгэлэригэр Амматааҕы оонньуу тустуутун – “бэтэрээннэр баһыйбыт күрэхтэһиилэрэ” диэн ааттаатылар. Өскөтүн Арассыыйа чөмпүйэнээтигэр барбыт бөҕөстөрбүт кыттыбыттара эбитэ буоллар, мин санаабар, түмүк атын соҕус буолуо этэ. Федор Постников, Арыйаан Тютрин, Эдуард Григорьев, Константин Власов, Герман Устинов, Ньургун Сергин ситиһиилэниэхтэрэ этэ.

Александр Контоев эдэр сааһын эргиттэ

Түһүлгэ биир бэлиэ түгэнинэн, аан дойду уонна Европа чөмпүйэнээттэрин призера, Арассыыйа уонна Белоруссия чөмпүйүөнэ, норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара Александр Контоев сэргэх тустуута буолла. Эдэрдии эрчимин эргиппит 37 саастаах бөҕөс эдэрдэргэ кытаанах уруок биэрдэ. Бастаан Ньургустан Брощевы 5:2, онтон Иван Барашковы 4:0 ахсаанынан, финалга тахсар иһин киирсиигэ Никита Софроновы ыраастык кыайталаата. Оттон чөмпүйүөн аатын ким ыларын быһаарар хапсыһыыга маастар Виктор Степановы очукуонан ыраастык хотон, тустууну сэҥээрээччилэри сөхтөрдө.
Манна даҕатан эттэххэ, Александр Контоев бэс ыйын бүтүүтэ “Триумфка” тэриллибит хонтуруоллуур хапсыһыыларга, Арассыыйа чөмпүйэнээтигэр бараары сылдьар Тимур Николаевы уонна Иван Ефремовы эмиэ кыахтаахтык, этэргэ дылы, дьиэк биэрбэккэ кыайталаабыта.

Кылгастык финаллары билиһиннэрдэххэ…

Бастакы ыйааһыҥҥа сүрдээх хатыһыылаах хапсыһыыга кыайыыны 20 саастаах маастарга кандидат Михаил Васильев (тириэньэрдэрэ Н.Н. Прохоров, А.К. Константинов) ситистэ. Манна даҕатан эттэххэ, кини соторутааҕыта СӨ Ыччакка министиэристибэтэ көҕүлээн ыыппыт, 23-гэр диэри саастаахтарга өрөспүүбүлүкэтээҕи турнир кыайыылааҕынан буолбута уонна ол ситиһиитэ соһуччу буолбатаҕын Амма көбүөрүгэр чиҥэттэ.

Уоннааҕы финаллар киһи соһуйуох бэрт кылгастык, болдьохторун иннинэ, бөҕөстөртөн биирдэстэрэ кэлтэй баһыйа тутуутунан түмүктэннилэр. Ол курдук, Амма ааттааҕа, Европа чөмпүйэнээтин боруонса призера Владимир Егоров, Таатта талыыта, дэгиттэр кыахтаах спортсмен Игнат Андросов, Горнай чулуута, билигин даҕаны эдэрдии эрчимнээх Александр Контоев, Нам күүстээҕэ Кузьма Сивцев, Үөһээ Дьааҥы бастыҥа Юрий Старостин – утарсааччыларын араастаан албастаан очукуонан ыраастык кыайдылар. Онон биир өттүнэн, дьэ, икки өттүттэн сытыы хапсыһыыны көрүөхпүт диэн бэлэмнэнэн олорбут дьон астыммакка да хааллыбыт. Хайыахпытый, быраабыла оннук буоллаҕа.
86 киилэҕэ Дмитрий Шадрин уонна Игорь Софронеев чөмпүйүөн аатын ким ыларын быһаарар киирсиилэригэр, Софронеев атаҕын эчэтэн кэбиһэн, бырааһынан уһулунна. Онон, кыайыылааҕынан Дмитрий Шадрин ааттанна.
Оттон Георгий Кычкин уонна Олег Чернов финалга утарсааччыларын очукуонан кыайдылар. Саамай ыарахан ыйааһын финалыгар Федор Иванов эчэйиилээх буолан, кыайыы Евгений Алексеевка быһа бэрилиннэ.

Саха сирин норуоттарын спортивнай оонньууларын көҥүл тустууга күрэхтэһиитин түмүк көрдөрүүтэ:

57 кг: 1. Михаил Васильев (Горнай), 2. Игорь Петров (Сунтаар), 3. Дьулус Неустроев (Томпо), Айаал Белолюбскай (Дьокуускай).
61 кг: 1. Владимир Егоров (Амма-1), 2. Айтал Захаров (Чурапчы), 3. Ньургун Тистяхов (Таатта), Виталий Эспек (Уус Алдан).
65 кг: 1. Георгий Кычкин (Амма-1), 2. Владимир Флегонтов (Чурапчы), 3. Айхан Антонов (Нам), Христофор Потапов (Үөһээ Дьааҥы).
70 кг: 1. Игнат Андросов (Таатта), 2. Егор Пономарев (Чурапчы), 3. Павел Яковлев (Дьокуускай), Владимир Данилов (Сунтаар).
74 кг: 1. Александр Контоев (Горнай), 2. Виктор Степанов (Томпо), 3. Прокопий Петров (Дьокуускай), Ньургустан Брощев (Бүлүү).
79 кг: 1. Олег Чернов (Томпо), 2. Алексей Захаров (Чурапчы), 3. Сергей Шарин (Орто Халыма), Айсен Копырин (Уус Алдан).
86 кг: 1. Дмитрий Шадрин (Орто Халыма), 2. Игорь Софронеев (Нам), 3. Семен Артемьев (Амма-1), Софрон Софронов (Мэҥэ Хаҥалас).
92 кг: 1. Юрий Старостин (Үөһээ Дьааҥы), 2. Николай Николаев (Бүлүү), 3. Чермен Сабанов (Мирнэй), Николай Алексеев (Дьокуускай).
97 кг: 1. Кузьма Сивцев (Нам), 2. Павел Верховцев (Мэҥэ Хаҥалас), 3. Василий Ефимов (Амма-1), Максим Толмачев (Дьокуускай).
125 кг: 1. Евгений Алексеев (Уу Алдан), 2. Федор Иванов (Эдьигээн), 3. Сергей Семенов (Нам), Баир Укоев (Дьокуускай).

Хамаанданан түмүк: 1. Чурапчы, 2. Дьокуускай, 3. Амма-1, 4. Мэҥэ Хаҥалас, 5. Нам, 6. Таатта.

Петр ПАВЛОВ.

Платон ЭВЕРСТОВ хаартыскаҕа түһэриитэ.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *