Уруккунан олорумуохха, уларытыылары киллэриэххэ

Тустууга күрэхтэһиибит систиэмэтэ ситэтэ суоҕун билиниэх кэриҥнээхпит. Бу дьыалаҕа киһи мээнэ ылсыбат, этэргэ дылы, тустууга сүрэхтэринэн-быардарынан ыалдьар дьон саҥа, сонун суолу-ииһи тобула сатааһыннара, сүбэлэрэ-амалара туһаттан атыны аҕалыа суоҕар эрэнэбин. Хайдаҕын да иһин, уруккуттан иитиэхтии сылдьыбыт санаабын хаттаан эттэхпинэ сатанар.

Николай Николаевич Тарскай бирииһигэр өрөспүүбүлүкэ көҥүл тустууга чөмпүйэнээтэ – саамай улахан таһымнаах уонна күүстээх састааптаах, тустууктарбыт туох-ханнык таһымҥа сылдьалларын көрдөрөр түһүлгэбитинэн буолар. Ол эрээри, бу чөмпүйэнээппит кэнники кэмҥэ хайдах эрэ санаа хоту буолбакка, аат эрэ харата ыытыллар буолбута хомолтолоох. Табыгаһа суох кэмҥэ ыытылларынан, сырыы ахсын кэккэ күүстээх уолаттарбыт соҕотох чөмпүйэнээппитигэр кыайан кыттыбакка хаалар түгэннэрэ элбээтэ. Ити биричиинэтэ биир, Арассыыйа уонна Аан дойду тустууга федерацияларын (UWW) календарнай былааннарынан араас таһымнаах күрэхтэһиилэр уонна анал үөрэтэр-эрчийэр түмсүүлэр үгэннээн ыытылла турар кэмнэрэ. Онон биһиги сорох бастыҥ тустууктарбыт онно кытта, бэлэмнэнэ сылдьалларынан, төһө да баҕарбыттарын үрдүнэн, төрөөбүт өрөспүүбүлүкэлэрин баар-суох чөмпүйэнээтин көтүтэргэ күһэллэллэр.

Чэ холобур, быйылгы чөмпүйэнээккэ нэдиэлэни кыайбат кэм анаараа өттүгэр аан дойду Кубогар бастаабыт Арыйаан Тютрин уонна Виктор Рассадин, сумоҕа Арассыыйа чөмпүйэнээтигэр кытта барбыт Евгений Алексеев, Никита Валеев, Александр Халыев, эдэрдэргэ Дальнай Восток федеральнай уокуругар туста сылдьар бастыҥ бөҕөстөрбүт, ону тэҥэ Ньургун Александров, Тимур Николаев, Софрон Софронов, Максим Толмачев уо.д.а. курдук күүстээх тустууктарбыт араас биричиинэнэн кыттыбатылар.

Баччатыгар тустууну таптааччылар сылга биирдэ ыытыллар күрэхтэһиибитигэр кими көрөллөр? Маннык хартыына быйыл эрэ буолбатах, сыл ахсын хатыланан тахса турар. Мин көрдөхпүнэ, бу түгэҥҥэ тэрийээччилэр балаһыанньаттан тахсар инниттэн, маассабаһы эккирэтэ сатаан, этэргэ дылы, “турары-турбаты барытын” күрэхтэһиигэ киллэрэ сатыыллар. Сүрүннээн – көхтөөх тустууларын, дьарыктарын тохтотон эрэр бөҕөстөрү тэҥэ эдэрдэр, устудьуоннар киирэн кыттар үгэстэннилэр. Онон уруккута зоналарынан сүүмэрдэнэн саамай күүстээхтэри эрэ түмэр күрэхтэһиибит састааба сымсаан хаалла.

Мантан, Саха сиригэр тустууну төрүттээбит киһибитигэр сыһыаммыт хайдаҕа көстөн тахсар. Ити курдук ырытан көрдөххө, Тарскайбыт чөмпүйэнээтэ саамай күүстээхтэрбитин сатаан түмпэт буолан, сылтан сыл ахсын састаап өттүнэн сыппаан, суолтата сүтэн иһэр. Ол да иһин, көрөөччүлэр өттүлэриттэн, ордук бэтэрээннэр, саастаах дьон өттүттэн тустууга интэриэс сүтэн иһэр. Ханныгын да иһин, тустууну таптааччылар биирдиилээн бастыҥ спортсменнарбыт кыттыыларын сырса сылдьан көрөөрү бириэмэлэрин харыстаабаттар эбээт…

Мин этиим, өрөспүүбүлүкэ көҥүл тустууга чөмпүйэнээтин сэтинньи бүтүүтэ, эбэтэр ахсынньы саҥатыгар, туох баар күүстээхтэри барыларын түмэн, бастыҥнартан хамаанда сүүмэрдээн, үбүлээһиҥҥэ киллэрэн, салгыы ыытыллар улахан күрэхтэһиилэргэ кытыннарар курдук дьаһаннахха хайдах буолуой?

Ити чөмпүйэнээт биирдиилээн бастыыр иһин буолуохтаах. Бастыҥнар өрөспүүбүлүкэ сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирэн, Красноярскайдааҕы ШВСМ күрэхтэһиититтэн саҕалаан Дьобуруопа устун турнеҕа кытталларын ситиһиэххэ. Өрөспүүбүлүкэ уонна дойду таһынааҕы күрэхтэһиилэргэ ылбычча киһи барыа суохтаах. Барыта сүүмэрдээһин түмүгүнэн буолуохтаах.

Оттон сааскы күрэхтэһиини баһаалыста, “Николай Николаевич Тарскай кубогар” хамаандалар сирэй көрсүүлэрин систиэмэтинэн, кубоктыҥы гына ыыттахха хайдаҕый? Кубокка – күһүҥҥү күрэхтэһиигэ аҕыс күүстээхтэр ахсааннарыгар киирбит хамаандалар кыттыахтаахтар. Хамаанданан кубок хайдах курдук көрөөччүнү тардарын, интэриэһинэйин, хатыһыылааҕын буолан ааспыт күрэхтэһииттэн көрөн итэҕэйбит, астыммыт буолуохтааххыт.

Ханныгын да иһин, уруккунан олорумуохха, тустуубут сайдарын туһугар уларытыылары киллэриэххэ. Тустууга холоотоххо, билигин хапсаҕайга уонна мас тардыһыытыгар күрэхтэһиилэр систиэмэлэрэ үчүгэйдик толкуйданан, ырытыллан, ситимнээхтик тэриллэллэрин киһи ымсыыра эрэ көрөр. Бу көрүҥнэргэ хамаанданан кубок оонньонор. Оттон тапталлаах тустуубутугар итинник тоҕо кыаллыбатый?

Түмүктээн эттэххэ, Физическэй култуура уонна спорт министиэристибэтин уонна Тустуу федерациятын туһааннаах салайааччылара үлэҕэ айымньылаахтык сыһыаннаһаллара, тустууга болҕомтолорун күүһүрдэллэрэ эрэйиллэр. Ол эбэтэр, биһиги, сахалар, тустуунан аан дойдуга биллибиппит. Ол сыанабылы намтатар табыллыбат. Күрэхтэһии тэрээһиниттэн, таһымыттан инники сайдыы тутулуктааҕын умнумуохха.

Спорду сэҥээрээччилэр, чуолаан тустууну таптааччылар бу мин этиибин туох дии саныыгытый? Санааҕытын үллэстиҥ, суруйуҥ.

Петр ПАВЛОВ.

Уруккунан олорумуохха, уларытыылары киллэриэххэ: 10 комментариев

  1. Иван

    Петр Павлов саамай сэпкэ этэр,ыытыахха эрэ диэн ыытары тохтотуохха,эппиэтинэстээхтик сыьыаннаьыахха наада

    1. Петр Павлов Автор записи

      Республика көҥүл тустууга күрэхтэһиитин календарыгар хамаанданан кубогы киллэриэххэ наада. Уопсайынан, саҥа тэриллибит ЦСП, федерация уонна министерство үлэлэригэр айымньылаах соҕустук сыһыаннаһалларыгар баҕарабын. Сайдыы туһугар уларытыылары киллэрэн эҥин…

  2. Василий

    Баннерга Тараскай бирииьэ дьиэн суруйа сылдьаллар этэ, ити эмиэ биьиги сыьыаммытынг кордорор

    1. Петр Павлов Автор записи

      Ити сакаастаан оҥотторбут дьон сыыһалара, бэрэбиэркэлээбэккэ эрэ дьоҥҥо, көрдөрүүгэ таһаарбыттар.

  3. Станислав

    Петр Семёнович олох сепке этэр,бу этиини федерация ейуен наада . Сылын ахсын атын ааттар баар буолуохтара . Тренердар да атыннык улэлээн суумэрдэммит хамаанда5а киллэрэр туьуттан тыа5а да улэ барыа этэ

    1. Сылык

      Петр Павлов сөптөөх этиини оҥордо. Маны тустуу федерацията өйүүрэ хайаан да наада. Урут улуустар истэригэр чемпионаттар үрдүк таһымнаахтык ыытыллар этилэр. Ол бэйэлэрэ симэлийдилэр. Арай Уус Алланнар эрэ итини өрө көтөҕө сатыыллар. Аны, онтон сылтаан, республикабытыгар тустуу Н.Н. Тарскайбыт бирииһигэр ыытыллар чөмпүйэнээппит кэхтэригэр тиийдэ. Ити Сахабыт сиригэр көҥүл тустуубут кэхтиитигэр тиэрдэригэр өйдөнөр дии саныыбын. Ону, Өрөгөйбүт дыбарыаһыгар бу, саамай улахан суолталаах күрэхтэһиибитигэр ыалдьааччыларбыт суохтара да көрдөрөр. Онон Петр Павлов саамай сөптөөх боппуруоһу туруорда. Н.Н. Тарскай бирииһигэр чөмпүйэнээккэ сахабыт норуота саамай бастыҥ тустууктара кытталларын ситиһиллиэхтээх. Оччоҕо эрэ тустуубут сайдыа, тустууктарбытыгар үрдүккэ тардыһыыларыгар стимул үөскүө

  4. Петр Павлов Автор записи

    Суруйууга сэҥээриигин иһин Махтал! Бу санааны федерация салалтатыгар тиэрдибитим, аны хоруйун күүтэбин. Эһиги санааларгытын барытын түмэн ырытыы матырыйаалга туһаныам.

  5. Андрей

    Дьэ бу септеех этии буолла сана салалта уларытыы киллэрэр ини диэн эрэнэбит уонна ити о5о спордуттан эдэрдэргэ улахан дьонно кеьеллерун тренер уларыйыытын бэрээдэктиир киьи бэт былдьаспакка оччо5уна дьэ олимпийскай мэдээл кэлиэ этэ арааьа

  6. Оппуонньа

    Петр Семенович септеех боппуруоьу туруорар. Сана салалта системаны уларытан дьин сахабыт тустуутун туьугар кырдьыктаахтык улэлиирэ наада.Куус хаьан багар кырдьыкка сытар. Доруобай конкуренция буолуохтаах.

  7. Петр Павлов Автор записи

    Эһиги санааҕытын үллэстэргит үчүгэй. Ол гынан баран, санааҕытын сайа соҕустук хаһыакка суруйаргыт буоллар, өссө күүстээх, өссө дьайыылаах, өссө тиийимтиэ буолуо этэ. Салалта ааҕарын, билэрин курдук. Бу кырдьык да сөптөөҕү суруйаллар эбит диирин курдук.

Добавить комментарий для Петр Павлов Отменить ответ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *