Алексей Филиппов: “Улуу киһибит аатын үйэтитиигэ күннэтэ үлэ ыытыллар”

Дьэ, Роман Михайлович төрөөбүтэ 70 сылыгар анаммыт үгэс быһыытынан ыытыллар көҥүл тустууга норуоттар икки ардыларынааҕы турнирбыт чугаһаата. Манан сибээстээн, Олимпийскай эрэл училищетын дириэктэрэ, Ил Түмэн депутата Алексей Алексеевич Филипповы көрсөн, буолаары турар күрэхтэһии туох-хайдах былааннаахтык ыытылларын туоһуластым.

– Алексей Алексеевич, биллэрин курдук, бу түһүлгэни эһиги – Р.М. Дмитриев аатын сүгэр Олимпийскай эрэл училищета бэлэмнээн, тэрийэн ыытарын быһыытынан,  тэрээһин үлэтин хаамыытын билиһиннэр эрэ.

– Бу турнир сэттис төгүлүн ыытыллар. Быйылгы турнир Роман Михайлович 70 сылыгар ананар. Инньэ гынан, турнирбыт быйыл үбүлүөйдээх диэххэ сөп. Бүгүҥҥү күҥҥэ тэрээһин үлэтэ үгэннээн баран иһэр. Турнирга кыттарга 12 хамаанда сөбүлэҥин биэрдэ. Эбии өссө биэс хамаанданы кытта үлэ бара турар. Бу хамаандалар ортолоругар, күүстээхтэринэн биллэр Азербайджан, Болгария, Казахстан, Монголия, Молдова, АХШ, Иран хамаандалара бааллар. Өссө Украина, Кытай, Корея хамаандаларын кытта үлэлэһэ сылдьабыт. Итиэннэ Россия сүүмэрдэммит хамаандата кэлэргэ бэлэм. Ол курдук, Тыва, Кемерово, Санкт-Петербург, Воронеж, Бурятия, Красноярскай, Чечня бөҕөстөрө баар буолуохтара. Уопсайа, 150-160 кыттааччы буолуохтаах.

Бочуоттаах ыалдьыттарынан – Олимпиада-64 чемпиона Александр Иваницкай, Олимпиада кыайыылааҕа, аан дойду 7 төгүллээх чемпиона болгарин Валентин Йорданов, олимпийскай призердар Радослав Великов уонна Владислав Стецик (Польша), Белоруссияттан үтүөлээх тренер Валентин Мурзенков, Москваттан тустуу профессора, учуонай Борис Подливаев, Р.М. Дмитриев огдообото Антонина Софроновна уола Роман итиэннэ Роман Михайлович бастакы кэргэниттэн оҕолоро Анна, Александр ыҥырылыннылар.

Турнир бырагыраама быһыытынан кулун тутар 7 күнүттэн саҕаланар. Ити, Роман Михайлович төрөөбүт күнүгэр манна, училищеҕа “Наука побеждать” диэн, Бүтүн Россиятааҕы иккис научнай-практическай конференция ыытыллыаҕа. Манна, эппитим курдук Белоруссияттан, Москваттан, Россия чугас регионнарыттан уонна республика иһинээҕи институттар сотрудниктара, үөрэнээччилэр кыттыахтара. Тустуу тула кэпсэтии буолуо, саҥа технологияны, науканы, медицинаны хайдах туттарбытын туһунан ырытыһыахпыт. Ону тэҥэ соҕурууттан кэлбит тренердэр – ыйааһын түһэриитин, саҥа быраабылаҕа тустуу ымпыктарын-чымпыктарын туһунан лекция оҥоруохтара. Өссө “төгүрүк остуол” буолуоҕа. Манна учуонайдар биһиги тренердэрбитигэр анаан семинар ыытыахтара.

Эмиэ ити күн Роман Михайлович скверигэр бочуоттаах ыалдьыттар кыттыылаах сибэкки дьөрбөтүн ууруохпут. Эбиэттэн киэһэ пресс-конференция оҥорорго былаанныыбыт. Киэһэ Курашов уулуссатыгар турар Профсоюзтар дьиэлэригэр ахтыы киэһэтэ буолуоҕа. Онно Саха театрын артыыстара уонна култуура коллеһын устудьуоннара кыракый исценировка көрдөрүөхтэрэ. Итиэннэ Роман Дмитриев туһунан саҥа ырыа айылынна, ол ырыа ити тэрээһиҥҥэ аан бастакытын сүрэхтэниэ.

Турнир кулун тутар 8-10 күннэригэр, үс күн ыытыллыаҕа. Тустуу – икки көбүөрүнэн барар. Тоҕо диэтэххэ, көҥүл тустууга Аан дойду кубога икки көбүөрүнэн барыахтаах. Түһүлгэни үөрүүлээхтик аһыы субуотаҕа буолуоҕа уонна баскыһыанньаҕа түмүктэниэхтээх.

– Бу турниры ыытарга эһиги үөрүйэхтээх дьоҥҥут, онон ситиһиилээхтик тэрийиэххит диэн эрэнэбит. Училище кэлэктиибэ бу тэрээһиҥҥэ хайдах быһыылаахтык үлэлии сылдьарын баһаалыста билиһиннэриэҥ дуо?

– Кырдьык, бу турниры Олимпийскай эрэл училищетын кэлэктиибэ бэлэмнээн, тэрийэн ыыппыта ыраатта. Бастаан иккитэ Бүтүн Россиятааҕы таһымнаахтык ыытылларын саҕаттан. Оттон норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаммыта сэттэ сыл буолла. Онон бары хайысхаҕа барытыгар тэрээһин ситимнээхтик ыытыллар. Турнир кэмигэр “Триумф” иккис этээһигэр быыстапка туруоруохпут. Ол быыстапка урукку сыллардааҕар олох атын буолуоҕа. Хаартысканан уонна сэдэх экспонаттарынан…

Быйыл сайын биһиги үлэһиппит Н.Н. Константинов уонна Константин Барашков Роман Дмитриев төрөөбүт дойдутугар – Эдьигээн Бэстээҕэр бара сылдьыбыттара. Онно кырдьаҕастары эҥин көрсөн, кэпсэтэн, матырыйаал булан кэлбиттэрэ. Олору көрдөрө сатыахпыт. Итиэннэ Р.М. Дмитриев төрөөбүтэ 75 сылын көрсө СР Бырабыыталыстыбатын дьаһала баттанаары турар. Дьаһал быһыытынан фонда тэриллиэхтээх, документальнай киинэ уһуллуохтаах, кинигэ таһаарыллыахтаах, Чурапчыга пааматынньык туруоруллуохтаах… Ити курдук, хас да пууннаах үлэ барыахтаах. Уонна сыл аайы бастыҥ көрдөрүүлээх тустуукка Роман Михайлович аатынан бириэмийэ туттарыллыахтаах. Ону барытын, үбүн-харчытын Бырабыыталыстыба чопчулуу сылдьар.

– Эһиги училищеҕытыгар Роман Михайлович үбүлүөйүн көрсө тэрээһиннэр номнуо саҕаламмыттар курдук истибитим…

– Биһиги, 2018-2019 сс. үөрэх дьылын – Роман Дмитриев аатынан ыытарга быһаарбыппыт. Билигин үөрэнээччилэрбит уонна үлэһиттэрбит бары Роман Михайлович туһунан саҥаны, сонуну билиэхтээхтэр, булуохтаахтар, кинигэтин ааҕыахтаахтар, кини историятын, олоҕун-дьаһаҕын үөрэтиэхтээхпит. Ол чэрчитинэн хас да тэрээһин былааннанан турар. Бу соторутааҕыта Роман Дмитриев туһунан хоһооннорго, ырыаларга анаан куонкурус тэрийдибит. Онно сүрдээх элбэх оҕо, аҥардас тустууктар эрэ буолбакка, спорт атын көрүҥүнэн дьарыктанааччылар көхтөөхтүк кытыннылар. Ону тэҥэ уруһуй куонкурса, өйтөн айан суруйуу, кылаас чаастара эҥин ыытылыннылар. Чугас улуустарга эмиэ тиийэммит итинник көрсүһүүлэри, бэсиэдэлэри оҥоруохтаахпыт.

Роман Михайлович Дмитриев – Саха сиригэр, саха норуотугар биир баар-суох улахан Киһибит буоллаҕа. Онон турнирга да, киниэхэ даҕаны болҕомто күүстээх. Төрөөбүт эрэ күнүгэр буолбакка, улуу киһибит аатын үйэтитиигэ күннэтэ үлэ ыытыллар.

Сэһэргэстэ Петр ПАВЛОВ.           

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *