Кыайыыга кынаттыыр дьоһун түһүлгэ

Кулун тутар 2-3 күннэригэр Чурапчы нэһилиэгин Александр Федотов аатынан элбэх хайысхалаах ыспартыыбынай кииҥҥэ көҥүл тустууга ССРС успуордун маастара, Саха АССР үтүөлээх тириэньэрэ, Чурапчы улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Роман Васильевич уонна Арассыыйа успуордун маастара Василий Романович Неустроевтар кэриэстэригэр 2002-2003 сыллаах төрүөх уолаттарга көҥүл тустууга өрөспүүбүлүкэ таһымнаах улахан турнир буолла.

Турнир үөрүүлээх арыллыытыгар СӨ Ыччат уонна социальнай коммуникация миниистирэ Степан Саргыдаев, Монреаль куоракка ыытыллыбыт Олимпийскай оонньуу үрүҥ көмүс призера, ССРС успуордун үтүөлээх маастара Александр Иванов, ССРС успуордун үтүөлээх маастара, ССРС уонна Европа чөмпүйүөнэ Василий Гоголев, СӨ хапсаҕайдаһан тустууга федерациятын толорооччу дириэктэрэ Алексей Мостахов, физкултуура уонна успуорт үлэһиттэрин профсойууһун өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ, Роман Васильевич Хабаровскай куоракка бииргэ үөрэммит доҕоро Гаврил Сивцев, ССРС успуордун маастара, “Триумф” ыспартыыбынай комплекс дириэктэрин солбуйааччы Михаил Ноговицын, улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Афанасий Захаров, улуус тустууга федерациятын солбуйааччыта Михаил Кириллин, Сойуус чөмпүйүөнэ, ССРС успуордун маастара Семен Макаров, Роман Васильевич кэргэнэ, Арассыыйа уонна СӨ доруобуйа харыстабылын туйгуна Александра Неустроева эҕэрдэ тыллары эттилэр.

Роман Васильевич илиититтэн 20-тэн тахса успуорт маастара, 50-тан тахса успуорка хандьыдааттар иитиллэн тахсыбыттара, кинилэртэн Егор Алексеев, Михаил Протопопов аан дойду кылаастаах маастардара буолбуттара. Роман Васильевич сүҥкэн үтүөтэ бэйэтин уолун Василийы тустууну таптыыр гына ииппитэ буолар, итиэннэ бэйэтин уолаттарын улахан маастар таһымыгар таһаарбыта.

“Роман Васильевичтыын 1976 сыллаахха холбоһон, уопсайа 41 сыл бииргэ олорбуппут. Биһиги аҕабыт Дмитрий Петрович бастакы иитиллээччилэриттэн биирдэстэрэ, кини бэйэтэ Чурапчыттан сэттэ биэрэстэлээх сиргэ сытар Дьаарылла алааһыгар үөскээбитэ. Кини Николай Захаровы, Роман Дмитриевы, Василий Уваровы, Владимир Андросовы кытары бииргэ үөрэммитэ. Роман Васильевич атыттартан уратыта диэн, кырдьаҕас тыа ыалыгар төрөөбүт оҕо буолан, сиргэ-уокка, төрөөбүт дойдутугар сүрдээх бэриниилээх киһи этэ. Ханнык даҕаны национальнай концепция киириэн инниттэн бэйэтин айылҕатыгар, төрөөбүт алааһыгар сүрдээх харыстабыллаах сыһыаннаһара, бултуурун олус сөбүлүүрэ. Кини аан маҥнай 1978 сылллаахха Владивостоктааҕы государственнай университетка үлэлии сылдьан, бэйэтин настаабынньыга, биир дойдулааҕа Константин Постников ыҥырыытын ылынан, Дмитрий Петрович куоракка үлэлии кэлбитин кэннэ, сүрдээх улахан эппиэтинэһи ылынан ыспартыыбынай оскуолаҕа үлэлии кэлбитэ. Мин киниэхэ тириэньэр быһыытынан саамай сыаналыырым диэн, иитиллээччилэригэр бэйэтин оҕолоругар курдук аҕалыы истиҥ сыһыаннааҕа. Результат туһугар хаһан даҕаны үлэлээбэтэх киһи. Кини оҕолорго успуорка тапталы, тириэньэрдэргэ, учууталларга убаастабыллаах буолууну уонна бэйэтин курдук дьону ииппитэ. Роман саамай ытыктыыра учуутала, тириэньэрэ Дмитрий Коркин этэ. “Хаһан даҕаны кини аатын түһэн биэриэ суохтаахпыт” диэн олоҕор девизтээҕэ. Мин бэйэм бу бүгүҥҥү күрэхтэһии ыытыллыыта кэргэммэр уонна орто уолбар кэриэстэбил курдук санааммыт ыытабыт… Онон бу кинилэр үлэлээбит үлэлэрэ, тустууга тапталлара көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ утумнаан иһиэ дии саныыбыт. Бу бастакы күрэхтэһии буоларын быһыытынан, биһиги сүрдээҕин долгуйабыт, мантан салгыы өрөспүүбүлүкэ былааныгар киирдэҕинэ сылын аайы ыытыллыахтаах. Онон кинилэр ааттара ааттана туруо, үлэлээбит дьыалалара салҕана туруо диэн эрэллээхпит. Биһиги дьиэ кэргэн тустууну аҥардас успуорт эрэ быһыытынан буолбакка, бу Чурапчы оройуона биир саамай киэн туттар, Чурапчы улууһун эталонун курдук саныыбыт, Чурапчыны Чурапчы дэппит – бу тустуу буолар диэн сыаналыыбыт. Ол иһин хаһан баҕарар тустуу эйгэтигэр үлэлиир тириэньэрдэр улахан ситиһиилэрэ үгүс сыраттан, көлөһүнтэн, уһуннук үлэлээтэххэ кэлэрин биһиги эппитинэн-хааммытынан билбит дьоммут, онон биһиги тустууну убаастыыбыт”, – диэн Роман Васильевич холоонноох доҕоро, үрдүкү категориялаах быраас Александра Георгиевна кэпсээтэ.

Икки күннээх тыҥааһыннаах киирсиигэ уопсайа 105 бөҕөс UWW быраабыланан 10 ыйааһыҥҥа: Амма, Мэҥэ Хаҥалас, Таатта, Уус Алдан, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү улуустарыттан уонна Дьокуускай куораттан Роман Дмитриев аатынан Олимпийскай резервэ училищетыттан кэлэн кыраһыабай тустууну көрдөрдүлэр. Күрэхтэһии сүрүн судьуйатынан Александр Кузьмин үлэлээтэ.

42 киилэҕэ 1 м – Алеша Яковлев, 2 м – Владик Макарцов, 3 м – Кеша Антонов уонна Мичил Мандров (бары оскуола-интэринээт иитиллээччилэрэ); 45 киилэҕэ 1 м – Арсен Макаров (Чурапчы); 48 киилэҕэ 2 м – Арсен Халгаев (Чурапчы), 3 м – Дьулустаан Максимов (Чурапчы); 51 киилэҕэ 1 м – Егор Явловскай, 2 м – Андриан Жерготов, 3 м – Игорь Санников (бары оскуола-интэринээт иитиллээччилэрэ); 55 киилэҕэ 2 м – Саша Корякин, 3 м – Ваня Потапов (оскуола-интэринээт иитиллээччилэрэ); 60 киилэҕэ 1 м – Олег Фомин, 3 м – Вова Герасимов (оскуола интэринээт иитиллээччилэрэ); 65 киилэҕэ 1 м – Вова Бояновскай (Чурапчы); 80 киилэттэн үөһэ 2 м – Виталий Николаев (Чурапчы).

Турнир түмүгэр көрөөччүлэри өссө биир өр сылларга быһаарыллыбакка сылдьар күрэх көһүттэ. Ол курдук, көҥүл тустууга ССРС успуордун маастардара, иккиэн Роман Васильевич иитиллээччилэрэ, успуорт бэтэрээннэрэ: Семен Федоров уонна Семен Попов икки ардыларыгар хабыр хапсыһыы буолла. Тустуу 1-кы түһүмэҕэр ахсаан 4:4-кэ буолан, күрэхтэһии өссө сытыырхайда, ол гынан баран, 2-с түһүмэххэ ахсаан 4:2 эргийэн, Семен Федоров түһүлгэ кыайыылааҕынан таҕыста. Оҕолорго 65 киилэҕэ диэри хапсаҕайга 26 кыттааччыттан муҥутуур кыайыылааҕы быһаарыыга Эльшат Агаев Дьокуускай куораттан уонна Вова Бояновскай оскуола-интэринээттэн тахсан кииристилэр. Түмүккэ Вова Бояновскай түһүлгэ муҥутуур кыайыылааҕынан таҕыста.

“Күрэхтэһии ситиһиилээхтик ыытылларыгар күүс-көмө буолбут дьоммутугар-сэргэбитигэр, улуус дьаһалтатыгар, чуолаан баһылык Андрей Тимофеевичка, Дмитрий Коркин аатынан оскуола-интэринээт, Семен Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатыгар, улуустааҕы оҕо ыспартыыбынай оскуолатыгар, Чурапчытааҕы государственнай институтка, аҕам доҕотторугар, убайым Василий табаарыстарыгар, улахан убайбыт Данил үөлээннээхтэригэр, улууспут тэрилтэлэрин салайааччыларыгар, биирдиилээн урбаанньыттарга барыларыгар махталбыт муҥура суох. Бу турнир өссө да кэҥээн өрөспүүбүлүкэ таһымыгар тахсарыгар салгыы үлэлэһиэхпит. Бу маннык турнир оҕолор салгыы Арассыыйа таһымыгар тахсалларыгар төһүү күүс буолар. Бүгүн кыраһыабай тустууну, үчүгэй киирсиилэри көрдүбүт, убаастанар ыалдьыттар кэлэн кыттыыны ыла сылдьаллар,” – диэн Роман Васильевич кыра уола, улуус дьаһалтатын успуорка бырабылыанньатын начаалынньыгын солбуйааччы, көҥүл тустууга успуорт маастарыгар хандьыдаат Александр Неустроев санаатын эттэ.

Семен ЖЕНДРИНСКЭЙ.

Чурапчы.

 

 

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *