Дьикти эйгэлээх тренер

Көҥүл тустууга норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара, Аан дойду устудьуоннарын үрүҥ көмүс призера, Европа кубогын хаһаайына, Арассыыйа эдэрдэргэ уонна уолаттарга чемпионнара, билигин Саха сиригэр гректии-римнии тустууну сайыннарыыга таһаарыылаахтык үлэлии сылдьар тренерим Кирилл Иннокентьевич Павлов туһунан кэпсииргэ сананным.

Тустуу көбүөрүгэр

Кирилл Иннокентьевич олунньу 17 күнүгэр 1977 сыллаахха Амма улууһун Абаҕа нэһилиэгэр төрөөбүт. Кинини тустууга уһуйбут Саха сирин биир биллэр уонна улуу тренерэ, Амма тустуутун-оскуолатын биир сүрүн төрүттээччитэ Михаил Степанович Скрябин буолар.

Тренерим тустубут дьоллоох кэмнэрин биирдэ эмит бэрт аһаҕастык уонна иһирэхтик кэпсээн ылааччы. Ол курдук, 1992 сыллаахха Доннааҕы Ростов куоракка ыытыллыбыт Россия уолаттарга бастыыр иһин күрэхтэһиитигэр чемпион үрдүк аатын ылбытын туһунан кэпсээбитин ордук өйдөөн хаалбыппын.

Ол күрэхтэһиигэ ыйааһынын түһэрэ сылдьар кэмигэр бүтэһик 500 грамм кыайан түһэн биэрбэтэх. Дьарыктана сылдьан таһырдьа тахсан салгын сиэн киирбитэ, арай, ол 500 грамм «умайан» хаалан, ыйааһына «нуорма» буола түспүтүттэн, билиҥээҥҥэ диэри сөҕөрүн кэпсээн турардаах.

Нөҥүө күнүгэр маҥнайгы эргииргэ бүрээт уолун бэрт эрэллээхтик кыайбыт. Ол кэнниттэн сүрдээҕин аһыллан тустан, финалга Дагестан бөҕөһүн кытта көрсүбүт. Хапсыһыыга киирдэ киирэт утарсааччытын икки лаппаахытыгар сытыарбытын, судьуйа көрбөтөҕө буолбут. “Онтон кыһыйан салгыы сорун сордообутум” диэн кэпсии олорон, кыратык мичик гынан ылар. Иккиһин тушеҕа ыыппытын, судьуйалар эмиэ “чыпчылыйан кэбиспиттэр.” Ол үрдүнэн утарсааччыта олус илистэн, салгыы тустартан аккаастаммытынан, быһа кыайыыны ситиһэн, Россия уолаттарга чемпиона буолбут.

Кэлин 2000 сыллар саҕаланыылара Москваҕа университекка үөрэнэ сылдьан, ЦСКА-ҕа аан дойдуга аатырбыт тустууга, олимпийскай чемпион Сергей Белоглазов салалтатынан дьарыктаммыт. 2001 сыллаахха Россия сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирэн Европа нацияларын кубогар бастаабыт. Ол күрэхтэһиигэ 60 киилэҕэ диэри тустан, Турция бөҕөһүн дэлби сылатан кыайбыт. Хапсыһыы кэнниттэн утарсааччыта сылайбыта, быстыбыта бэрдиттэн, бэл хотуолаабыт. Күрэхтэһии кэнниттэн тренерэ Белоглазовтан хайҕал ылбытын билиҥҥэ диэри күндүтүк саныыр.

Тренер

2008 сыл күһүнүгэр К.И. Павлов Амма улууһун ДЮСШ-гар тренеринэн үлэлии кэлэр. Бастаан кинини төрдүс кылааска үөрэнэ сылдьан, оскуолаҕа оҕолору тустуу секциятыгар суруйтара сылдьарын көрбүтүм. Мин онно суруйтаран баран, өр баҕайы дьарыкка барбатаҕым. Кэлин убайым дьарыктанан, үчүгэй баҕайытык дьарыктыыр саҥа тренер кэлбит диэн миигин күнүскү дьарыкка илдьэ барбыта. Бастакы дьарыгар кыратык оонньотон баран, тустуу диэн тугун, улуу Куоркун туһунан кэпсээн тустууга салгыы сылдьарга миэхэ улахан интэриэһи тарпыта.

Дьэ, ол кэннитэн хас күн аайы бииртэн-биир саҥа албастары көрдөрөн, үөрэтэн-такайан, күрэхтэһиилэргэ сырытыннаран, миэхэ убайбын Петяны кытта тустууга суол аспыта. Куруук тустуу туһунан сурунаал, кинигэ биэрэн аахтарара, улуу тустууктар, олимпийскай чемпионнар хапсыһыыларын диискэҕэ устан биэрэр этэ .Ол түмүгэр биһиги иккиэн Петяны кытта тустууну ис-испититтэн сөбүлээбиппит. Кини — оҕолору тустуук эрэ быһыытынан буолбакка, киһи быһыытынан үүнэллэригэр-сайдалларыгар төһүү күүс, сүбэ-ама буолар, дьикти эйгэлээх тренер. Оҕолору үлэлииргэ, сиэри-туому тутуһарга, быһаччы эттэххэ, оҕону личность быһыытынан сайыннарыыга улахан болҕомтотун уурар.

Билигин кини дьарыктаабыт оҕолоро бэйэлэрин суолларын булунан, дойду устун киэҥ сайдыылаах куораттарга үөрэнэ сылдьаллар. Мин санаабар, кини сүрүн тренерскэй үлэтин суолтата — оҕону олоххо сыаллаахтык, соруктаахтык, инникитин көрүнэр эр киһи буола улаатарыгар буолар, дьэ ол кэннэ эрэ оҕо ситиһиитин саныыра буолуо. Төһө даҕаны элбэх спорт маастарын ииппэтэр, кини эрчийбит оҕолоро билигин бэйэлэрин суолларын арынан, олох киэҥ аартыгар утуу-субуу тахсан эрэллэр. Холобура, Жирков Федя – Ломоносов аатынан Москватааҕы государственнай университетын историческай факультетыгар үөрэнэ сылдьар, Ефимов Петя МИСиС (Московский Институт Сплава и Стали) геоинженер үөрэҕэр үөрэнэр, Куприянов Руслан Красноярскайдааҕы техническэй университет инженер үөрэҕэр этэҥҥэ үөрэнэ сылдьар…

Спорка даҕаны үөрэнээччилэрэ дьоһун ситиһиилээхтэр, ол курдук, Дима Григорьев Россия уолаттарга гректии-римнии тустууга боруонса призера, көҥүл тустууга “Дети Азии” боруонса призера, Андреев Саша Россияҕа уолаттарга гректии-римнии тустууга үрүҥ көмүс призер, Константинов Артур эмиэ гректии-римнии тустууга эдэрдэргэ Россия сүүмэрдэммит хамаандатын чилиэнэ.

Онтон миигин 11-с кылааска үөрэнэ сырыттахпына аан дойду үһүс призера буолбут, икки Олимпиада кыттыылааҕа Леонид Спиридонов, Азия призердара Иннокентий Иннокентьев, Семен Семенов, Аан дойду кубогын кыайыылааҕа, Россия үтүөлээх маастара Петр Юмшанов уонна инникигэ кэскилээх тустуук, Д.П. Коркин турнирын бары мэтээлин хаһаайына Герман Устинов тренерэ — Россия үтүөлээх тренерэ Яковлев Будимир Григорьевичка туттарбыта.

Киһи быһыытынан Кирилл Иннокентьевич сэмэй, эйэҕэс, ол эрээри, ирдэбиллээх, эрэллээх доҕор, үтүө сүбэһит. Кини көмөтүнэн мин уонна убайым Петя Америкаҕа баран, матчевай киирсиилэргэ тустан кыайталаан, сайдыылах дойдуну көрөн-истэн, инникибитигэр сыаллаах-соруктаах буоларбытыгар төһүү күүс буолбутугар муҥура суох махтанабыт! Тренерим кэргэннээх, кыыс уонна уол оҕолоох. Инникитин даҕаны кэнэҕэски ыччаты сүбэтинэн-аматынан, дьарыктаан, үөрэтэн-такайан, олоххо бэлэм дьону таһаара туруо диэн бигэ эрэллээхпин.

Алексей ЕФИМОВ, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ физическэй култуураҕа уонна спорка институтун 3 куурсун устудьуона, көҥүл тустууга РФ спордун маастара.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *