Степан Сивцев: “Бачыым батыһааччылаах буоллун!”

Көҥүл тустууга Уус Алдан улууһун чемпионата саҥа үйэҕэ алтыс сылын субуруччу ыытыллан түмүктэннэ. Чемпионат туһунан санаатын үллэстэригэр Россия уонна Саха Республикатын үтүөлээх тренерэ, Уус Алдан Бочуоттаах гражданина, улуус тустууга федерациятын вице-президенэ Степан Петрович Сивцевтэн көрдөстүм.

– Степан Петрович, дьэ, улууспут чемпионата ыытыллан түмүктэннэ. Манна “ыытылынна” диэн тыл баҕар кэбэҕэс баҕайытык иһиллэрэ буолуо, бу сүрдээх элбэх түбүктэн, үлэттэн тахсар тэрээһин. Эн манна быһаччы үлэлэһэ сылдьар киһи санааларгын үллэһин эрэ.

– Кырдьык, алта сыл тухары, туох эрэ эбиилэр-көҕүрэтиилэр, саҥа көрүүлэр элбэхтик буолуталаатылар. Бүгүн биһиги тустууну хамаанданан күрэхтэһии быһыытынан комплекснай спартакиадаҕа киллэрэммит, бэйэбит улууспут, федерациябыт кыаҕынан тэрээһиммитин хара бастакыттан биир балаһыанньаны тутуспуппут түмүктээх буолла. Ону этэн туран, маннык маассабаһы хабарга сүрүннээн оҕолорго да, улахан даҕаны дьоҥҥо улууска тустууну приоритетнай көрүҥ, бастакы нүөмэрдээх спорт диир буоллахпытына, булгуччу өрө тутуллуохтаах. Хайа эрэ нэһилиэк сөбүлүүр-сөбүлээбэт, баар балаһыанньанан бэйэтигэр барыстаах өттүн таларын аахсан тураммыт, улууспутугар оҕолорго да, улахан дьоҥҥо даҕаны тустуу комплекснай спартакиадаҕа киирэрин ситиһиибит – бу биһиги кыайыыбыт буолар.

Бастакы сылларга биһиги хас биирдии спортсмены дуу, урут тустубут киһини күрэхтэһиигэ кыттарыгар көрдөһөр, эбэтэр хаста эмэтэ этэр, сэрэтэр эбит буоллахпытына, билигин кыттааччыларга төбөбүт ыалдьыбат. Нэһилиэктэр бэйэлэрэ күрэхтэһии биир кэмҥэ буолар буолан, биир балаһыанньанан сыл аайы кыттар буоланнар, сыллааҕы бэйэлэрин былааннарыгар эрдэттэн киллэрэн, ыччаттарын, урут, эбэтэр билигин туста сылдьар оҕолорун кытта үлэлэһэн, нэһилиэк уопсай улууска сыллааҕы көрүүтүгэр эппиэттээх күрэхтэһии буоларын бары бигэтик билэллэр уонна онно кыһаллаллар диэн этиэм этэ.

Онтон бу бачыым билигин, тоҕо өссө киэҥ маассаны хаппатый диир буоллахха, манна республика тустуутун салалтата биһиэхэ болҕомтотун уурбат диэбэппит, өйүүр, көмөлөһөр. Ол гынан баран, бүгүҥҥү күҥҥэ улуус таһымыгар тренердэрбит эҥин бары тэрээһиҥҥэ кыттар буоллахтарына, судьуйалааһын боппуруоһугар кыһалҕалар бааллар. Бу балаһыанньаттан тахсар инниттэн инникитин, холобура, үрдүк үөрэх кыһалара дуу, физкультурнай институттар, Олимпийскай эрэл училищетын устудьуоннара да буоллуннар, син биир судьуйалыыр практиканы барыахтаахтар. Итинник этиилэри баҕар олоххо киллэрэннэр, республика федерацията, спорт министиэристибэтэ биһиэхэ көмөлөһөллөрө буоллар диэн санаалаахпын. Оччоҕо тустуу сайдыытыгар улахан хамнааһыннар барыа этилэр. Кинилэр кэлиилэрэ-барыылара улахан ороскуот буолбатах. Улуустар итиннэ мин санаабар, республика судьуйаларын таһаарыыга ити бачыым олоххо киириэн сөп. Улахан тэрилтэлэр, федерация бу хамаанданан киирсии түмүгэр бастакы, иккис, үһүс миэстэлэри ылбыт нэһилиэктэри бэйэлэрэ кыра сууманан дуу, эбэтэр туох эрэ көҕүлээһиннэргэ кэлэн көрөллөрө-истэллэрэ, көмөлөһөллөрө буоллар, ону мин улахан кыайыынан ааҕыам этэ.

Тустуу уопсай хаачыстыбатын эттэххэ, бүгүн барыта эриэ-дэхси буолбатах. Нэһилиэктэр туох баалларын барытын ууран тураннар, уончалыы-сүүрбэччэлии киһини кытыннарыылара – биһиги кыайыыбыт диэххэ сөп. Инникитин, холобура республика салалтата, спорду, чуолаан тустууну салайан олорор тэрилтэлэрэ чопчу Уус Алдаҥҥа эрэ диэн буолбакка, республика улуустарыгар маннык тэрээһиннэргэ туох кыһалҕалаахтарынан көрөн көмөлөһөллөрө буоллар, тустуу сайдыытыгар бачыым буолуо этэ.

– Бу чемпионат бириискэ фондата, уопсайынан, кыайыылаахтары наҕараадалааһыҥҥа туох-ханнык үлэлэр ыытылыннылар?

-Биһиги, бу чемпионаты аан бастаан ыытарбытыгар тута биир балаһыанньаны ылыммыппыт, чемпионаты мөлтөхтүк ыытыа суохтаахпыт диэн. Спортсмен интэриэһэ, туохха тустарын дуу, хайдах тустарын дуу балаһыанньатыгар олоҕураммыт, маҥнайгыттан биир балаһыанньаны тутуспуппут. Наһаа кыахпыт таһынан улаханнык этэн кэбиһэн баран кыһалҕаны көрсүбэт инниттэн, ортотунан ылбыппыт. Инньэ гынан, бүгүҥҥү күҥҥэ спортсменнар бастакы миэстэ иһин 7-лии, иккистэр 4-түү, үһүстэр 2-лии тыһ. солк. сертификаттары ыллылар. Ону таһынан спонсордар көмөлөрүнэн “Бастыҥ бөҕөс”, “Кыайыыга дьулуурун иһин”, “Бастыҥ хапсыһыы” диэн анал бириистэр оонньоннулар. Үс бастакы хамаандаҕа кубоктары тэҥэ туһааннааҕынан – 25, 15, 10 тыһ солк. сертификаттарынан наҕараадаланар үгэстэрэ сыллата тутуһуллан иһэр. Улуус уонна федерация уопсай кыаҕынан баччааҥҥа диэри итинник оҥоһуллан кэллэ.

Мин санаабар, биһиги ылбыт тэтиммитин республика элбэх улуустара хабан ылан, итинник таһымҥа ыыталлара буоллар, көдьүүстээх буолуо этэ. Улахан дьон чемпионаттара кыһалҕалаах. Биһиги бастаан тэрийэн ыытарбытыгар 30-40 кыттааччылаах буоларбыт буолуо дии санаабыппыт, 60-тан тахса киһини туһуннарбыппыт. Билигин 130-ча спортсмен күрэхтэстэ. Ити нэһилиэктэр интэриэстээхтэрин, тустарга баҕалаахтарын, эт-хаан өттүнэн, чөл олоххо тардыһыылаахтарын көрдөрөр. Бүгүн бары сомоҕолоһон кэлэн, нэһилиэктэрин, хамаандаларын иһин биир очукуо туһугар туруулаһалларыттан астынабын эрэ.

– Степан Петрович, республикаҕа уонна улууска тустуу туһугар үлэлэһэ сылдьар тренер бу күрэхтэһиигэ тугу бэлиэтиэҥ этэй?

– Кытта кэлбит нэһилиэктэр бары сүрдээх көхтөөхтөр диэн этиэм этэ. Тустууга уруккуттан үтүө үгэстээх улуус нэһилиэктэр үчүгэйдик оҥостон кэлбиттэрэ харахха да быраҕыллар, көбүөргэ да көстөр. Тустуу хаачыстыбата оннук наһаа үрдүгэ суоҕун билиниэххэ сөп. Күрэхтэһиибит – үрдүкү маастарыстыба туһугар буолбакка, маассабас уонна нэһилиэктэр икки ардыларыгар комплекснай спартакиадаҕа олоҕуран, ол таһымынан барар. Биһиги тустуубут урут да, билигин даҕаны, баҕар инникитин да биирдиилээн бэриниилээх дьонтон, биирдиилээн тэрилтэлэртэн, улууспут салайааччыларыттан улахан тутулуктаах уонна оннук салаллан, сайдан иһэр диэм этэ.

Сэһэргэстэ Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *