“Үөрүү курдук ылыныаҕыҥ”

Сылбыт түмүктэнэрэ аҕыйах хонук хаалла. Онон ханан да быйылгы оҥоһуллубуту ырытыы, анаарыы күннэрэ кэллэхтэрэ. Ол арааһа кэлэр сылга оҥоһуллуохтаахха тирэх буолара буолуо. Оттон эһиилги сылбыт биһиэхэ, уус алданнарга ураты эппиэтинэстээх, түбүктээх, долгутуулаах сыл буолара биллэр. Өрөспүүбүлүкэ барыта кэриэтэ Саха сирин норуоттарын VIII спортивнай оонньуулары хайдах тэрийэн ыытарбытын кэтээн олордоҕо.

Дьэ, бэлэмнэни хайдах баран эрэрин, тугу ситиһиэхтээхпит туһунан оонньуулар дирекцияларын салайааччытын Петр Степанович Сивцевы көрсөн туоһуластым.

Петр Степанович, саҥа сылбыт үүннэ да, спортивнай оонньууларбыт сүрүн тэрээһиннэригэр “атахпыт тумсун укпут” саҕа санаммытынан барыахпыт. Хас эмит тыһыынчанан ыалдьыт кэлэрэр буолуо. Кэлбит ыалдьыт аан бастаан, биллэн турар, тас көстүүгэ болҕототун ууруоҕа. Бороҕоммут хайдах буолуоҕай?

-Итиннэ үлэ барбыта ыраатта. Билигин киэһэ хараҥа буолла да Бороҕон, Мындааба уотунан сандааран олороро кими баҕарар сэргэҕэлэтэр. Ити биир көстүү буоллаҕа. Онтон иһинээҕи суолларга, тутууларга үлэ эмиэ тохтообокко бара турар. Итиннэ улуус да, нэһилиэк да өттүттэн улахан хамсааһын таҕыста. Ол курдук, хаарбах дьиэлэри, тутуулары көтүрүүгэ улуус киинигэр баар тэрилтэлэри таһынан, нэһилиэктэртэн кэлэн субуотунньуктаатылар. Балар өссө да салҕаныахтара.

Аны тротуардарга, оптуобус тохтуур сирдэригэр үлэ барыаҕа. Тупсаҕай көстүүгэ сөтүөлүүр сири оҥорууттан саҕалаан, бөһүөлэк иһигэр баар күөллэри ыраастаан, тупсаҕай көстүүлээһин, И.Портнягин, И.Мигалкин, Дьоруой Егоров аатынан уулуссалары өрөмүөннээһин, Ленин уулуссатын аспааллааһын, Мүрү Эбэни үөһээттэн көрөр былаһаакка, Дьоруойдар аллеяларын, Кыайыыны уһансыбыттарга аналлаах сквер, Сынньалаҥ пааркатыгар “Саха сирин кыыллара” сквер, спорт дыбарыаһан ойоҕоһунан бульвар, массыыналар турар анал сирдэрэ, о.д.а. оҥоһуллуохтара.

Биир улахан, болҕомтону эрэйэр үлэ Бороҕон иһин көҕөрдүү буолар. Манна анал хамыыһыйа тэрилиннэ. Исписэлиистэри ыҥыран сүбэлэрин истиэхпит.

Маннык улахан тэрээһиҥҥэ биллэн турар, олус элбэх киһи кэлиэҕэ. Кинилэри көрсүү хайдах барыаҕай?

-Ыалдьыттары икки көрүҥҥэ араарабыт. Бастакынан оонньуулары тэрийиигэ кыттааччылар, спортсменнар, тренердэр, судьуйалар, араас култуурунай тэрээһиннэргэ кыттааччылар уопсайа 7000 киһи диэн кэтэһэбит. Оттон иккиһэ, көрө кэлэр ыалдьыттар, спорду таптааччылар. Аны сайыҥааҥҥа диэри эпидемиологическэй балаһыанньа уларыйан, сымнаан кюар кодунан сырытыннарыы буолуо диэн сабаҕалыыбыт. Оччоҕо биһиги 20 тыһ. киһини кэтэһэбит.

Спортсменнары, судьуйалары, араас тэрээһиннэргэ кыттааччылары түһэриигэ 22 эбийиэги бэлэмнээн олоробут. Ити сүрүннээн үөрэх эйгэтин тэрилтэлэрин дьиэлэрэ-уоттара буолуоҕа. Маны тэҥэ өссө улуус дэлэгээссийэлэрэ баар буолуохтара. Кинилэри көрсүүгэ нэһилиэктэр сыһыарыллыахтара. Онтон көрө кэлээччилэр аймахтарынан түһүөхтэрэ, сайыҥҥы кэм буолан палаатканан да олорооччулар баар буолуохтара. Этэргэ дылы, ыалдьыт бу көрүҥэ бэйэтин бэйэтэ быһаарынардыы оҥостон кэлэрэ биллэр.

Кэлбит ыалдьыттарбыт, кыттааччылар харгыһа суох, муммакка-тэммэккэ сылдьалларын хааччыйыыга билигин волонтердар диэн баар буоллулар. Манна төһө элбэх киһи хабыллыаҕай?

-Аммаҕа ыытыллыбыт оонньууларга 150 волонтер кыттыбыта дииллэр. Биһиэхэ да онтон аҕыйаҕа суох буолуоҕа. Манна дьон-сэргэ волонтер диэни өйдүөн наада. Кини судургутук өйдөөтөххө, баҕа өттүнэн көмөлөһөөччү диэн буолар. Ол аата, анал төлөбүрэ суох үлэлиир. Биһиги киниэхэ, ким баҕарар бэлиэтии көрдүн диэн анал таҥас биэриэхпит. Волонтер буоларга 18 сааһыттан үөһэ ким баҕарар кэлиэн сөп, куонкурсун сотору ааҕыахпыт. Билигин ханнык көрүҥнэргэ хас волонтер наада буолуохтааҕын ааҕа сылдьабыт. Кинилэр спортивнай күрэхтэһиилэр буолар сирдэригэр үлэлиэхтэрэ. Итини таһынан бөһүөлэк иһигэр үлэлиир волонтердар баар буолуохтара. Кинилэр ыалдьыттар мунаардахтарына быһааран, ыйан-кэрдэн, сүбэлээн-амалаан биэриэхтэрэ.

Бу кэлэр ыалдьыттарбытыгар Уус Алдан туһунан өйдөбүлү ылалларыгар туох сувениры, бэлэҕи биэрэн ыытыахпытый?

-Сувенир икки көрүҥнээх – бэлэххэ бэриллэр уонна атыыланар. Итиннэ эмиэ анал хамыыһыйа үлэлиир. Бэлэҕи ылар киһи биһиги улууспут уруккутун, билиҥҥитин, тугунан киэн туттарын кэпсиир, быһата  ыалдьыт астына, дуоһуйа ыларын курдук толкуйдуу сылдьабыт.

Онтон атыыланар сувенир эмиэ оннук өйдөбүлү биэриэхтээх уонна киһиэхэ табыгастаах буолуохтаах. Холобур, тугу эрэ атыылаһан баран пакекка уктан баран, күнү быһа ону тута сылдьара эмиэ соччото суох буолуо. Ол иһин иилинэр дуу, кэтэр дуу гына толкуйдуу сылдьабыт.

Уус Алдан улууһа уустарынан, иистэнньэҥнэринэн биллэр. Онон “Маастардар куораттара” диэни тэрийэммит, бу дьоммут онно олороннор бэйэлэрин оҥоһуктарын атыылыахтара.

Култуурунай-маассабай тэрээһин төһө элбэх буолуоҕай?

-Сорох спортивнай тэрээһиннэргэ араас кэмпириэнсийэлэр, мунньахтар олус элбэх буолааччылар. Онон официальнай дэлэгээссийэҕэ кэлбиттэр күрэхтэһии диэни көрбөккө, бэйэлэрин улуустарын спортсменнарыгар ыалдьыбакка, күрэхтэһии аһыллыытыгар уонна сабыллыытыгар эрэ сылдьан барааччылар. Ол иһин кинилэри оннук наһаа сылаппат гына толкуйдуу сатыыбыт эрээри, бэйэбитин көрдөрөр култуурунай-маассабай тэрээһиннэр баар буолуохтара.

Түмүкпэр, кэлэр 2022 сыл Уус Алдан улууһун устуоруйатыгар ураты сыл буоларынан улууспут хас биирдии олохтооҕо, мантан төрүттээх, атын сиргэ олорор киһи да буолуон сөп, бэйэтин кылаатын киллэрэригэр баҕарабын. Бу тэрээһини үлэ курдук буолбакка, биһиэхэ тиксибитин үөрүү курдук ылынан, бары түмсүөххэйиҥ диэн ыҥырабын.

-Петр Степанович, сиһилии кэпсээниҥ иһин махтанабын.

 Кэпсэттэ Афанасий КОПЫРИН.

Уус Алдан, Бороҕон.

Ааптар хаартыскаҕа түһэриитэ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.