Хабиб кыайыыта


Хабиб Нурмагомедов алтынньы 6 күнүгэр ирландец Конор Макгрегоры кытта килиэккэ иһигэр охсуһуутун кыралыын-улаханныын бары көрдүбүт. Күрэс былдьаһыы иннинэ этиһии элбэх этэ. Хабиб сирэйэ-хараҕа кимин-тугун этэр курдуга. Бастатан туран, хайаҕа барааны манааччы, чабан кэтэр папаахатын кэтэ сылдьара. Ону көрөөт, Хабиб «шоумен» буолбатах эбит диэн санаа киирбитэ.

Америка оҕуруктаах өйдөөхтөрө бастыҥ гладиатордар охсуһууларын (UFC) Лас‒Вегаска көрү-нары батыһааччылары харчыга саататар, аан дойду телевидениетыттан көрдөрүү иһин харчы ылаары, бэртэн бэрт охсуһааччылары ыҥыран охсуһуннара оонньотоллор. Охсуһааччылар хаанынан-сиининэн устан, кыылларын киллэрэн тырыта-хайыта тыытыһан, хаһааҥҥыттан эрэ өстөөхтөрүн булбуттуу ньыһыйсаллар. Улаатан эрэр оҕо көрбөтө ордук. Онтукаларын көрбүттэрин тута олоххо киллэрэр дьон. Бу чемпионакка охсуһа киирэр «гладиатордар» араас өйтөн санааттан Лас-Вегаска тиийэллэр курдук.

Бастатан туран, улахан харчыны уонна аат суол ылаары.
Иккиһинэн, бэйэлэрин олоххо көрүүлэрин аан дойду дьонугар көрдөрөөрү.

Конор Макгрегор тутта-хапта, таҥна-симэнэ сылдьарыттан көрдөххө, «Мин» диэн өйдөбүлэ ‒ «Ытык иэс», «Ийэ дойду», «Норуотум» диэн өйдөбүллээҕэр олус улахана көстөр.
«…Көрүҥ, бу мин. Улуу киһибин. Дьону барытын миэхэ тиийбэт, мөлтөх дааргыларынан ааҕабын. Мин курдук баай, кыраһыабай, охсуһуук, күүстээх, өйдөөх аан дойдуга суох. Киһи норуотун буолбакка, бэйэтин көрүнүөхтээх…» ‒ диэбиттии дайбаҥныыр. Конорга майгынныыр философиялаах, арыы үрдүгэр сөтүөлүү сылдьар дьон аан дойду үрдүнэн элбэхтэр.

Эрдэттэн, ол «улуу дьон» хара үлэҕэ, спортка мөлтөхтөрө сэрэйиллэрэ. Хара үлэ диэн атаххын остуол үрдүгэр ууран баран сытыллыбат дьыала. Спорт диэн ‒ дьиҥнээх хара үлэ.
«Улуу дьон» бэйэлэрин арбыылларын олус сөбүлүүллэр. Кинилэр телевизор биэриилэрин, араадьыйа, хаһыат, глянцевай сурунаал сүрүн геройдара. Кинилэри эрэ сырдатаары СМИ-лэр судаарыстыба суотугар үлэлиир курдуктар.
Онон Конор Макгрегору көрө-көрө Арассыыйам, Сахам сирэ, улууһум, нэһилиэгим «улуу дьонугар» олус майгыннаттым. Барахсаттар, таҥастыын-саптыын хартыыҥкаттан түспүт курдуктар.
Онтон Хабиб ‒ бу борустуой киһи. Дагестаҥҥа олорор норуоттары барыларын таптыыр, убаастыыр норуоттарын улуутун көрдөрөөрү, аан дойдуга биллэрээри сорунуулаахтык дьарыктанан, сүүһүн көлөһүнүн сиэҕэр аҕаан, көхсүн көлөһүнүн тилэҕэр аҕаан, таҥаратыттан көрдөһөн, аҕатын тылын истэн Лас-Вегаска тиийбит гладиатор буолан биэрдэ.

Бары көрбүккүт курдук, 20 мүнүүтэ устата «Улуу» Конору, тэрээпкэнэн муостаны сууйар курдук, октагон муостатыгар соһо үҥкүрүтэ сырытта. Үрдүгэр олорон сирэйин эттээтэ ‒ улуу киһийдэҕи. Ат гынан мииннэ, оҕус гынан көлүйдэ. Киһитэ бүтэһигэр ааттаһар аакка барда. Онон охсуһуубут түмүктэннэ.

Хабиб ыалдьааччыларыгар маннык эппитин интернеккэ көрдүм: Чемпион UFC Хабиб Нурмагомедов на встрече с болельщиками на «Анжи-Арене» в Каспийске заявил, что самую большую мотивацию ему давал Дагестан и болельщики, которые ждали дома.
– Эта победа была очень нужна для нашего народа, потому что очень много неприятных новостей постоянно показывают про Дагестан. Хотя нам многого не надо, у нас есть все: религия, трудолюбивый народ. Самое главное — чтобы мы были вместе, чтобы не делились на нации, мы все – дагестанцы. Надеюсь, я оправдал ваши надежды. Мне даже неудобно уходить, столько людей пришли на меня посмотреть.

Хабиб аҥардас харчы туһугар сылдьыбат гладиатор буоларын көрдөрбүт, эппит-тыыммыт. Бу этии Дагестаҥҥа олорор бары нациялары чөмөхтүүрэ көстөн турар суол. Итинник улахан ааттаах-суоллаах спортсменнар норуоттарыгар ыйар сулус буолаллар.
Биһиги икки Олимпийскай чемпионнарбыт, призербут эмиэ саха норуотун түмпүттэрэ. Ол эрээри, кыайыыларын Сэбиэскэй норуокка барытыгар аныыллара.

Хабиб кыайыытын мусульманскай итэҕэл, үлэни таптыыр Дагестан норуотугар анаабыт. Арассыыйа диэн тылы туттубатах. Дагестаҥҥа эмиэ биһиги курдук улууһунан, территориянан хайдыһыы баар эбит. Маннык арахсыыны күөттүүргэ үксүгэр салайааччылар, суруналыыстар кытталлар. Холобура, Саха сирин хамаандатын чиэһин көмүскээн туста сылдьар тустуугу, комментатор суруналыыстар Сунтаар, хоту оройуон, Чурапчы, Уус Алдан о.д.а. сылдьар спортсмен диэн хайаан да бэлиэтииллэр. Улуустарбыт салайааччыларын этэ да барыллыбат. Түмүгэр Сахабыт сирин сборнайыгар киирбит тустуук Саха сирин буолбакка, улууһун эрэ чиэһин көмүскүү сылдьар курдук буолан тахсар.

Суруйааччылар буоллулар да, таатталар диэн буолар. Таатта салалтата П.Ойуунускай юбилейын анньыһар. Хапсаҕайдьыт буолла да, Бүлүү үһү. Д.Коркин буолла да, чурапчылар диэн буолар. Оччотугар саха норуота буоламмыт туох уопсай өйдөбүллээхпитий?

Дьигинэн үөһээ ааттаммыт геройдарбыт «Саха дьоно барахсаттар» диэн баран, муннукка ытаабыт барахсаттар этэ. Мин санаабар саха дьоно барахсаттар диэн түмэр күүс баар. Холобура, Мэҥэ Хаҥаласка, Павловскайга Химзавод тутаары гыммыттара. Ону утаран, Өлүөнэ өрүспүтүн өрүһүйээри Чурапчыттан, Тааттаттан, Уус Алдантан, Хаҥаластан Майаҕа буолбут миитиҥҥэ борустуой норуот делегация буолан кэлбиттэрэ. Биир да норуоту улууһунан хайытааччы салайааччылар, суруналыыстар суох этилэрэ.
Билигин Бүлүү өрүһү көмүскүүр миитиҥҥэ бары улуустан борустуой дьон делегация тэринэн куоракка киириэ этилэрэ.

Олонхобутугар Орто дойду отут үс бииһин ууһа, Айыы дьоно буолан биир Аал Луук Мас анныгар аһаан, таҥнан олороллоро кэпсэнэр. Бу отут үс бииспит ууһа билигин 33 оройуон буолан олордохпут. Онон оннооҕор былыр арахсыбат эбиппит. Сахабыт сиригэр бииргэ тоҥон-хатан, итииргээн буһан, сайын оттоон, оһуохайдаан, олоҥхо истэн, биир салгынынан тыынан, биир сахалыы тылынан саҥаран, эр-ойох ылсан эйэлээхтик олорбуппут.

Итэҕэлбит Аал Луук Мас ‒ айылҕа буолара. Ол иһин күн бүгүнүгэр диэри айылҕабытын харыстыыр буоллахпытына түмсэ түһэр үгэстээх эбиппит.

Норуотун Хабиб курдук таптыыр, итэҕэлин билэр, убастыыр спортсмен, араас үлэ идэтин баһылаабыт киһи хаһан баҕарар үрдүк чыпчаалга Аан дойду үрдүнэн тахсыа. Онтон оройуонун иһинэн эрэ муҥурданар киһиттэн улахан дьон киһитэ тахсыбат, тахсыа да суоҕа. Арай Конор курдук киһийдэх буолуон сөп.

Федот ХАРИТОНОВ. Майа.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *