Сардаана Трофимова Олимпиадаҕа кыттарыгар эрэмньи баар

Ааспыт сыл алтынньы ыйыгар Николай Бястинов “күөх экраҥҥа” сүүрүүк кыргыттары ыҥыран ыыппыт быһа биэриитигэр, кыргыттар бэркэ туттан-хаптан олорон лоп-бааччы саҥаран-иҥэрэн, киһи астынар биэриитин көрдөрбүттэрэ. Сыал-сорук улахан буолан эрчиллии кытаанаҕа, сылаалааҕа кинилэртэн бу кэккэ сылларга ууларын-хаардарын ыган кэллэ. Ону биһиги бэркэ диэн билэ-көрө сылдьабыт.

Ааспыт Олимпиадаттан Сардаананы матарбыттара олус да абалаах этэ. Хас да сыллаах сыралаах үлэтэ халтайга хаалбыта. Өссө ону ааһан, Россия тас өттүгэр күрэхтэһэр быраабын быспыттара. Бу да Олимпиадаҕа Россия хамаандатын кытыннараллара саарбахтардаах быһыылаах. Ол да буоллар, Сардаана Трофимова кыттарыгар кыра да буоллар эрэмньи баар. Онон бу хаалбыт кыра бириэмэҕэ кини өссө үчүгэйдик бэлэмнэниэн наада.

Катарга буолбут аан дойду чемпионатыгар кини тренерэ Татьяна Жиркова да, Сардаана да сыыһа хайысханы тутустулар диэн мин биир бэйэм сыаналыыбын. Кинилэр хайаан да ирдэнэр нуормаҕа хапсыахха диэн санааны тутустулар. Итинник ыарахан усулуобуйаҕа, олус сииктээх уонна 40-чаҕа чугасыһар итиигэ итинник улахан ирдэбили, Татьяна Юрьевна сүүрүү буолуон инниттэн устуохтаах этэ.

Сардаана итинник айылҕа усулуобуйатыгар чугаһыыр климакка хаһан да күрэхтэспэтэх бэйэтэ хара бастакыттан түргэн тэтиминэн саҕалаан улахан сыыһаны оҥордо. Аан дойду ааттаахтара-суоллаахтара мустубут күрэхтэһиилэригэр итинник тактиканы тутуһумуохха баара, буолаары буолан марафон күрэхтэһиитигэр. Бу – 3000, эбэтэр 5000 миэтэрэҕэ сүүрүү буолбатах.

Марафоҥҥа сүүрүү диэн, сөптөөх тактиканы туттан бэйэҥ кыаххын таба туһанан кыайар-хотор көрүҥүҥ. Төһөтүн да иһин, өй-санаа үлэтин эрэйэр спорт көрүҥэ. Мин марафон диэн тугун-ханныгын чахчы билбит киһи, этэргэ дылы, уоту-ууну ортотунан ааспыт, 12 сыл устата 101 марафону сүүрбүт, онтон 41 күрэхтэһиитигэр бастаабыт, бэтэрээннэр ортолоругар марафоҥҥа Россияҕа иккитэ бастаабыт киһибин.

Сардааны бастакы үс биэрэстэни түргэн тэтиминэн баран, этэ-хаана, тыҥата айылҕа ити усулуобуйатыгар бэлэмэ суох буолан соһуйан, уолуйан хаалан бэйэтин бэйэтэ көмүскэнэр, харыстанар туругар киирэн, атахтара нукаай буолан ити тэтимиттэн бытаарарыгар күһэйбит. Сол да үрдүнэн бэйэтин күүһүлээн, санаатын күүһүнэн сүүрэн (мээнэ киһиэхэ суох үчүгэй хаачыстыба) биэтэккэ кэлбит.

Мин санаабар, инниккэ киирбэккэ, кэннилэриттэн батыһа сылдьан баран, кэнники сыыйа түргэтээн барбыта буоллар, баҕар этэ-хаана үөрэнэн туорайдаһыа суох этэ. Оччотугар уон бастыҥнар кэккэлэригэр киириэн сөбө. Бириэмэтэ – 2 чаас 41-тэн 43-кэ диэри буолуо этэ диэн таайабын. Сардаана чахчы үчүгэй доруобуйалаах буолан, бу күрэхтэһиини этэҥҥэ түмүктээтэ. Бэйэни күүһүлээн туран уһун бириэмэҕэ сүүрүү куһаҕанын таһынан эчэйиигэ, эбэтэр уҥан да түһүүгэ тиэрдиэн сөптөөҕө. Хата кини да, биһиги да үөрүөхпүт быатыгар этэҥҥэ түмүктэннэ. Биир кытаанах, ыарахан тургутууну тулуйда, туораата. Мин Сардаана сүүрэр суолтан туораабыта эбитэ да буоллар, сөпкө гынна диэх этим. Күрэхтэһии итинэн эрэ бүппэт буоллаҕа дии.

Үөһэ тыҥа диэн тылы этэн ааспытым, онтубар аҕыйах этиини оҥоруум. Бу киһиэхэ олус улахан суолталаах орган, ордук спордунан дьарыктанааччыларга. Өссө ордук сүүрүүктэргэ. Өссө чопчулаатахха, марафонецтарга. Киһиэхэ сэниэни биэрээччинэн быһаччы да буолбатар, тыынар салгыныҥ буолар. Ону оҥорооччунан киһи тыҥата буолар. Мин бэйэбин кэтээн көрбүппүнэн, сорох сиргэ киһи олус аһыллан аһара чэпчэкитик сылайары билбэккэ сүүрээччи, тыынарын да бэрт үчүгэй, тэтимҥэр барсар буолааччы. Киһиэхэ тыынар салгына энергияны биэрэр эбит. Ону салгын температурата, сиигэ, хойуута-убаҕаһа, атын ханнык эмэ туһалаах састааптара баалларыттан тутулуктаах быһыылаах дии саныыбын.

Россияҕа марафоҥҥа сылга иккитэ-үстэ эрэ күрэхтэһиллиэхтээх диэн этэллэрин мин олоҕо суоҕунан ааҕабын. Ити сыыһа хайысханы тутуһаннар, Россия марафонецтара эр дьоҥҥо аан дойдуга ырааҕынан хаалаллар. Татьяна Юрьевнаҕа Сардаананы элбэхтэ күрэхтэһиннэр диэн этэн турардаахпын, билигин онтубун хатылыыбын. Олимпиадаҕа диэри кыра бириэмэ хаалла. Онон мин сүбэбин ылынан, бэйэлэрин былааннарын уларыталлара буоллар. Россия иһигэр билигин элбэх куораттарга марафоннар буолаллар. Онно эрчиллэ таарыйа холкутук сүүрэн бастаан, бириистэрин хомуйа сылдьар куһаҕан үһү дуо? Урут абсолютнайга бастаабыт эр дьоҥҥо да, дьахталларга да бириистэрэ улахан буолар этэ.

Билигин Сардаанаҕа саамай эппиэтинэстээх күннэр-дьыллар үүннүлэр. Эрчиллии муҥутуур чыпчаалыгар тахсыы түһүмэҕэр бэлэмнэнии саҕаланна. Бу хаалбыт быһаарыылаах кэмҥэ кылаабынайа эчэйии ылбакка, этэҥҥэ эрчиллиини ааһарыгар баҕарабын. Оччотугар ирдэнэр нормативка хапсарыгар саарбахтаабаппын. Россия чемпионатыгар илин-кэлин түсүһүү сытыыта, ким уйана-хатана быһаарыллар сүүрүүтэ буолуо диэн сэрэйэбин. Сардаана ити күрэхтэһиигэ хайаан да кыайыан наада. Ити күрэхтэһии кэнниттэн, Япония климатыгар сөп түбэһэрдии – Приморскайга кыраайга, эбэтэр ити диэки уобаластарга эрчиллиини барыан наада. Мин санаам итинник.

Уйбаан АРХИПОВ.

Сунтаар. 

PS: Ааптар бу суругун өссө былырыын бэлэмнээн баран, биһиги редакциябытыгар ааспыт ыйга киллэрбитэ.Россияҕа        

2 thoughts on “Сардаана Трофимова Олимпиадаҕа кыттарыгар эрэмньи баар

  • 19 апреля, 2020 в 4:06 пп
    Permalink

    Атаьым Иван Гаврильевич сепке субэлиир. Кырдьыга да5аны, кини курдук элбэх араас марафону суурбут киьи чугаьынан суох. Онтон Катарга биьиги дьоммут соьуччу бэриллибит кенулу туьанаары кыттыбыт буолуохтаахтар.Ол дойду климатын учуоттаан акклиматизация барыллыахтаа5а оноьуллубатах. Бириэмэ да кылгаьа бэрт эбит. Ол гынан баран быйылгы сылга Россия5а 3 иьигэр киирэн, таарыйа нуорманы толорон Сардааналаах Токио5а бараллара наада. Мин хайдах эрэ эрэллээхпин. Онтон элбэхтэ араас сууруулэргэ кыттан, бириискэ киирэн санааларын кууьурдэллэрэ эмиэ наада. Татьяна Юрьевна баай уопутугар олус эрэнэбин-кини Сардаананы Токио суурэр суолугар таьааран ыытан кэбиьэрэ буоллар биьиэхэ, Сахаларга улахан уеруу, дьол буолуох этэ. Степан Лыткин.

    Ответ
    • 19 апреля, 2020 в 4:59 пп
      Permalink

      Оннук. сөпкө этэҕин Степан. Сардаананы эрэнэ кэтэһэбит! Токиоҕа!

      Ответ

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *