Оҕолор – тустуу сайдыытын кэрэһиттэрэ

Кэлин кэмҥэ сололоох буоламмын, Ютубканалыгар кыра оҕолор тустууларын көрөр идэлэнним. Хотугу Кавказ республикаларын Дагестан, Чечня, Ингушетия, Хотугу Осетия, Кабардино-Балкария итиэннэ Краснодарскай уонна Ставропольскай кыраайдар кыра саастаах оҕолорун ортолоругар ыйга хастыы да улахан бириистэрдээх элбэх кыттааччылаах күрэхтэһиилэри тэрийэллэр эбит.

8-12 саастаах оҕолор тустууларын техниката-тактиката күрэхтэһииттэн күрэхтэһиигэ эбиллэн иһэрэ харахха быраҕыллар. Дагестан республикатын Кироваул сэлиэнньэтин 12 саастаах бэйэтин кыайыыларынан аата дорҕоонноохтук иһиллибит Магомедрасул Магомедовы кытта тэҥҥэ тустар оҕолор элбээбиттэр. Күрэхтэһии аайы саҥа ааттар күөрэйэн тахсан иһэллэр.

Ол кэмҥэ, биһиги республикабытыгар тыас иһиллээбит курдук уу-чуумпу, тустуу саалаларыгар оҕо саҥата чугдаарбат, свисток хатан тыаһа дьырылаабат, көлөһүн сыта сүппүт. Тустуук оҕолорбут Кавказ оҕолоруттан хас да сыл хааллылар быһыылаах. Карантинынан наһаа үлүһүйдүбүт. Иһиттэх аайы сир ахсын интернаттар ковид ыарыылаахтар обсерватордарыгар кубулуйбуттар. Дьиҥэр, тустуук оҕолору интернакка хаайан олорон дьарыктаабакка сыыстыбыт быһыылаах.

Билиҥҥи тренердэр ноҕуруускалара кыра дуу диэхпин баҕардым. Таһыттан көрдөххө, ШВСМ уонна УОР тренердэрэ 4-5 тустуугу батыһыннара сылдьар курдуктар, өссө биирдии-иккилии тустууктаах тренердэр бааллара биллэр. Аан дойду икки төгүллээх чемпиона Заур Угуев уонна аан дойду призера Исмаил Мусукаев тренердэрэ – Россия үтүөлээх тренерэ Шеме Шемеев 7 саастаах оҕолортон саҕалаан аан дойду чемпионнарыгар тиийэ дьарыктыыр. Биир дьарыкка араас саастаах уонна ыйааһыннаах 50-60 оҕону дьарыктыыр. Олору кытта Угуев уонна Мусукаев курдук аатырбыт тустууктар бииргэ эрчиллэн, үтүө холобуру көрдөрөллөр.

Саха сиригэр УОР уонна ШВСМ тренердэригэр кыра оҕолору дьарыктыырга сорудахтаатахха, арааһа үчүгэй түмүк кэлиэ этэ. Биир тренер араас саастаах оҕолору дьарыктаан ситимин быспакка үлэлиэн наада. Сорох тренердэрбит эрчийэр бөҕөстөрө тустан бүттэҕинэ ытыстарын соттоллоро ырааҕынан буолбатах, оннук хартыына тахсара бөрүкүтэ суох.

Куорат 3 №-дээх спорт оскуолатыгар сүрүннээн куорат киинигэр олорор оҕолор дьарыктанналар. Мархаҕа, Новопортовскайга, 17 кыбаарталга, ГРЭС-кэ, Автодорожнайга, ДСК-ҕа уонна Аппа уҥуор оҕолорго анаан тустуу саала суох, аны баар саалаларга – маат тэлгэммэт. Тулагыттан уонна Хатастан тустар оҕо бара иһиллибэт. 300 тыһ.  нэһилиэнньэлээх улахан куоракка оҕолорго анаан биир-икки саал баара тутах. Тустар оҕо  ахсаанын элбэтэр инниттэн “Өрөгөй” уораҕайыгар, УОР-га, Университекка, “Модуҥҥа”, “Кыталыкка” (“Стерх”) кииннээн оҕолору мунньан дьарыктыахха баара. Куоракка да, улуустарга да, тренер уонна физкультура учуутала үөрэхтээх киһи элбэх. Маассабаһа уонна резервэтэ суох тустуу кэскилэ сарбыллар.

Ыччаттарга уонна улахаттарга үлүһүйэн дьарыктанааччы лаппа аҕыйых, лидердэр кэтэхтэригэр тыынар тустуук биирдиилээн эмэ баар. Билиҥҥи кэмҥэ муҥутаан тустар саастаах бөҕөстөр: ини-бии Ефремовтар (Горнайдар), ини-бии Ивановтар (Эдьигээннэр), Е.Алексеев, Дь.Булатов, И.Барашков уонна атыттар күрэхтэһиилэргэ көстүбэттэр. Тустуу федерацията ыйааһын ахсын биэстии-алталыы тэҥ баайыылаах тустууктары дьарыктыырга уонна үбүлүүргэ туруулаһан үлэлээтэҕинэ эрэ иннин диэки хамсааһын тахсыа этэ.

Максим АФАНАСЬЕВ, Дьокуускай.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *