Нарофоминскай-2020: Ким кими кытта хайдах туһунна?

Дьэ, эмиэ да испитигэр эрэнэ күүппүт көҥүл тустууга Россиябыт чемпионата түмүктэннэ. Урут уруккуттан олохсуйбут үгэс быһыытынан, улахан түһүлгэ кэнниттэн ырытыыбытын саҕалыыбыт. Бастаан, сыыппараларынан-чахчыларынан хас биирдии уолаттарбыт кимнээҕи кытта хайдах тустубуттарын ырытан көрүөххэ.  

57 кг Петр Константинов – 1998 сыллаахха төрөөбүтэ, спорт маастара.

Бастакы эргиир: Завур Угуевка (Дагестан) 0:10

«Уоскутар» бөлөххө: Алексей Копыловы 5:2

Боруонса иһин тустуу: Муслим Садулаевка (Чечня) 1:7

Петр Константинов бэйэтин кыаҕынан туста сатаата диэххэ сөп. Ханныгын да иһин кини билигин аан дойду икки төгүллээх чемпиона Завур Угуевы уонна И.Ярыгин турнирын, Аан дойду Кубогын кыайыылааҕа Муслим Садулаевы кыайар кыахха тиийэ илик.

Киниттэн, үчүгэйдик дьарыктаннаҕына, туох баар өйүн-санаатын тустууга уурдаҕына, үрдүк кылаастаах тустуук тахсар кыахтаах. Барыта бэйэтиттэн тутулуктаах.

57  кг Алексей Копылов – 1999 с.т., маастарга кандидат.

Бастакы эргиир: Башир Магомедовы (Дагестан) 6:4

Иккис эргиир:  Завур Угуевка (Дагестан) 0:10

«Уоскутар» бөлөххө: Петр Константиновка 2:5

Алексей Копыловынан сирэйдээн эттэххэ, биһиги бөҕөстөрбүтүгэр көбүөргэ тахсан, хас биирдии хапсыһыы – бу олоххо бүтэһик киирсии, этэргэ дылы “хаан хааҥҥа, тиис-тиискэ” диэн кыдьыгыран туран тустуу суоҕун этиэхпин баҕарабын.

Уолаттарга уонна эдэрдэргэ улахан көрдөрүүнү ситиһэн Россия, аан дойду чемпионнара буолбут бырааттыы Алексей, Петр Копыловтар, мин көрдөхпүнэ, улахан дьон бөлөҕөр тахсан баран, күттүөннээх ситиһиини көрдөрө иликтэр. Батыллан, буксуйан баран тураллар курдук. Арай, саҥардыы Москваҕа, Анатолий Белоглазов бөлөҕөр киирбиттэринэн, сайдан кэлэллэрэ дуу диэн сэмээр кэтэһэбит эрэ.

57 кг Михаил Иванов – 1989 с.т., норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара.

Бастакы эргиир: Хасанхусейн Бадрудиновка (Дагестан) 3:5

Буолан ааспыт чемпионакка тустууктарбыт мөлтөхтүк кытыннылар диибит. Ол гынан баран, мин тус бэйэм, хамаандабыт аҕа саастаах кыттааччыта Михаил Иванову туох да диир кыаҕым суох. Кэккэ сыллар усталарыгар кини саха тустуутун абыраан кэллэ. Былырыын соҕотох мэтээли кини аҕалбыта.

Аны ити, Бадрудиновка хотторбутун да үрдүнэн, хапсыһыы бүтэһик сөкүүндэтигэр диэри харса суох киирсибитэ, атын тустууктарга холобур эрэ буолуохтаах.

57 кг Георгий Окороков – 1996 с.т., норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара.

Бастакы эргиир: Артур Чебодаевка (Красноярскай) 2:5

Георгий Окороковтан элбэҕи кэтэспитим. Ыйааһынын үчүгэйдик түһэринэн, чөлүгэр киирдэҕинэ, баҕар миэстэлэһиэн да сөп дии санаабытым. Ону кини толорботоҕо хомолтолоох. Дьиҥэ, ити Чебодаев син биир кини курдук тэҥ таһымнаах тустуук ээ. Кыайыахтаах этэ. Оо, аба…

61 кг Петр Павлов – 1996 с.т., спорт маастара.

Бастакы эргиир: Федор Балтуевка (Иркутскай) 0:10

Петр Павлов эмиэ тугу да көрдөрбөтө. Албаска киирэн биэрэн, күппүлүү барда. Ол гынан баран, ити Балтуевы сэниир табыллыбат. Соторутааҕыта Россия эдэрдэргэ күрэхтэһиитигэр 65 киилэҕэ олус кыахтаахтык тустан бастаабыта. Талааннаах, улахан кэскиллээх тустуук. Петя кини сааһыгар хайдах тустуук этэй?

Биир тылынан, тустууктарбытыгар нууччалыы эттэххэ, “спортивная злость” тиийбэт. Тустууну таптааччылар сөпкө этэллэр, “хотторон да иһэн, хайдах эрэ кыайан иһэр курдук тутталлар”, харахтара уоттанан кэлэн, кыбдьырына түһэн баран, балаһыанньаны бэйэлэрин тустарыгар уларытар гына хабарааннык киирсибэттэр.

Ити барыта элбэх хайысхалаах үлэттэн тутулуктаах. Психологтан, көрбүөччүттэн диэххэ дуу?..

61 кг Ньургун Александров – 1995 с.т., норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара.

Бастакы эргиир: Семен Владимировы 3:2

Иккис эргиир: Жаргал Дамдиновка (Бурятия) 4:8

Ньургун Александровтан эмиэ элбэҕи кэтэспитим. Билигин кэлэн эттэххэ, өссө чемпионат иннинээҕи сылыктааһыҥҥа бириистээх миэстэҕэ киирсиэ дии санаабытым. Оннук эрэммитим. Ол туолбатаҕа абалаах.

Ньургун үчүгэй тустуук, ол эрээри, биир тэҥэ суох тустар. Кими баҕарар кыайыан, кимиэхэ баҕарар хотторуон сөп. Бу сырыыга оннук да буолла. Дамдиновы, 57 киилэттэн тахсыбыт бөҕөһү олох кыайар дии олорбутум баара, эмиэ Ярыгин турнирыгар курдук, уҥуоҕа-иҥиэҕэ суохтук туһунна…

61 кг Дмитрий Аксенов – 1993 с.т., спорт маастара.

Бастакы эргиир: Абасгаджи Магомедовка (Дагестан) 2:5, ыраас хотторуу

«Уоскутар» бөлөххө: Тамерлан Караевы (Ставрополье) 3:1

Боруонса иһин: Ибрагим Абдурахмановка (Дагестан) 3:4

Дмитрий Аксенов Россия чемпионатын призера буола сылдьыбыт үөрүйэхтээх тустуукпут. Ардыгар күрэхтэһии хаамыыта – түһүлгэ балаһыанньата хайдах эргийэн тахсарыттан тутулуктаах буолааччы. Абасгаджи Магомедов бүгүҥҥү күҥҥэ бу ыйааһын саамай күүстээх бөҕөһө. Киниэхэ хотторон баран, Дмитрий салгыы тустар кыахтаммыта ханнык эмэ эрэли үөскэппитэ. Ону кини толорбото.

Чэ, туох да диэҥ, кини Абдурахмановы кыайыахтаах этэ. Ол кыранан кыаллыбатаҕа хомолтолоох.

70 кг Виктор Рассадин – 1993 с.т., норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара.

Бастакы эргиир: Анзор Ионовы (Карачаево-Черкессия) быһа кыайыы

Иккис эргиир: Имам Аджиевка (Дагестан) 7:9

Виктор Рассадин – Индиянан, Новосибирскайынан эрчиллэн, саҥа ыйааһыҥҥа баҕар “тыас таһааран кэбиһиэ” дии санаабытым. Ханныгын да иһин, ууну-уоту ортотунан ааспыт биир тарбахха баттыыр бөҕөспүт буоллаҕа. Ол эрээри, кини тустуутун көрөн баран, урукку үчүгэй туругар, таһымыгар тиийэ илик эбит дии санаатым.

Уопсайынан, тустууктарбыт бары кэриэтэ бэлэмнэрэ ситэтэ суох эбит. Ханныгын да иһин коронавирус дьаҥа дьайбыт буолуон эмиэ сөп.

74 кг Константин Власов – 1994 с.т., спорт маастара.

Бастакы эргиир: Сайпулла Алиболатовка (Дагестан) 2:10, ыраас хотторуу.

Константин Власов сатаан тустубата. Тугу да көрдөрбөтө. Кыаҕын туһаммата дииргэ тиийэбит.

74 кг Тимур Николаев – 1996 с.т., спорт маастара

Бастакы эргиир: Магомед Курбаналиевка (Дагестан) 0:5

Тимур Николаев туста сатаата да, аан дойду экс-чемпиона тугу да оҥотторбото. Онон кыаҕын ситэ арыйан көрдөрбөтө.

92 кг Ньургун Сергин – 1996 с.т., маастарга кандидат.

Бастакы эргиир: Рамазан Шабановка (Дагестан) 0:10.

Санааҕа, Ньургун баҕар бастакы утарсааччытын кыайыа диэн эрэллээх этибит эрээри, уолбут тулуспата. Тустуутун көрдөххө, эмиэ атыттарга курдук, урукку бастыҥ таһымыгар киирбэтэх, атахха киллэрииттэн сатаан көмүскэммэтэ. Итинэн, биир тылынан, тустууктарбыт пандемия кэмигэр сөптөөх дьарыгы барбатахтар диэн санааҕа кэлэҕин.

Түмүк оннугар

Сыыппараларбытын, чахчыларбытын салгыы ырыттахпытына, саха бөҕөстөрө Россия чемпионатыгар барыта 18 хапсыһыыны ыыттылар: 5 кыайыы – 13 хотторуу. Мин ааҕыыбынан, уолаттарбыт – 41 очукуону сүүйдүлэр, 108 очукуону сүүйтэрдилэр.

Ол курдук, барыта биэстэ эрэ кыайдылар: 1 быһа, 4 очукуонан. Икки хапсыһыыга уолаттарбыт бэйэ-бэйэлэрин кытта кииристилэр: П.Константинов – А.Копылов, Нь.Александров – С.Владимиров.

Ону тэҥэ 13-тэ хоттордулар: 2-тэ ыраастык, 4-тэ очукуонан ыраастык уонна 7-та очукуонан. Дагестаннары кытта сирэй көрсөн биирдэ кыайдыбыт, тоҕуста хоттордубут. Ити курдук, тустууктарбыт Чечня, Иркутскай, Красноярскай, Бурятия тустууктарыгар хоттордулар.

Ити курдук, уолаттарбыт бэйэлэрин тустууларынан биһигини астыннарбатылар. Ол оннугар чемпионаты Ютуб-ханаалынан үс күнү быһа түүннэри көрө олорон, бэйэбит судьуйаларбыт Николай Николаев уонна Степан Скрябин туох да сыысхала суох сиэрдээхтик үлэлээбиттэрин санатар тоҕоостоох дии саныыбын.

Дьэ, ханнык баҕарар ааҕааччы маны бэйэтэ ырытан-ыраҥалаан көрүөн, түмүк оҥостуон сөп.

Чемпионат кэнниттэн хотторууну ырытыһыы, дьүүллэһии, үөскээбит уустук балаһыанньаттан хайдах тахсар суолу-ииһи тобулуу, уопсайынан, уталытыллыбат дьаһаллары ылыы эрэйиллэр. Маннык салгыы бара турара табыллыбат. Маныаха бастатан туран, тустуубутун муоһалаан, үүннээн-тэһииннээн илдьэ сылдьар дьоннор хамсатыылаах дьайыылары ылаллара уолдьаста.

Дьиҥэ, маннык балаһыанньаҕа кэлбиппит хас да сыл буолла. Онто да суох, куруук кураанах тыл, бу кэккэ сыллар усталарыгар тустуубут бэйэтин дьаалытынан устан кэлбитин билиниэх кэриҥнээхпит.

Итиэннэ бу түгэҥҥэ бэйэ-бэйэни ыыстаспакка, сирэй-харах анньыспакка, бары биир өйгө-санааҕа кэллэхпитинэ, түмүстэхпитинэ эрэ хаалыыттан тахсыахпытын сөбүн умнумаҥ!

Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *