Көҥүл тустууга аан дойду Кубога: Монголлар састааптара күүстээх

Дьокуускай куоракка көҥүл тустууга аан дойдуга Кубога саҕаланара улам чугаһаан иһэр. Бу күрэхтэһии тула кэпсэтии ханан даҕаны кэҥээн иһэр. Холобур, уруккуттан билсэр, ытыктыыр киһим – спорт бэриниилээх ыалдьааччыта, экономическай наука доктора, профессор Василий Романович Дарбасов бүгүн: “Монголлар састааптарын сиһилии суруй эрэ, урут аан дойду Кубогар хайдах кыттан кэллилэр?” – диэн ыйытар. Манан сибээстээн, dzulurgan.ru сайтка, “Ыйыт – хоруйдуубут” диэн рубрикаҕа сөп түбэһиннэрэн, ити ыйытыыга кылгастык сырдата түһэргэ сананным.

Монголия көҥүл тустууга хамаандата аан дойду Кубогар маҥнай 1975 сыллаахха кыттыбыта. Киһи сэҥээрэрэ баар, ити күрэхтэһиигэ монголлар көбүөр хаһаайыттарын – американецтары сабырыйан, ССРС кэнниттэн иккис миэстэни ылбыттара. Уопсайынан, монголлар аан дойду Кубогар – 1981, 1986, 1987, 2002, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 сылларга кыттыбыттара. 1987 сыллааҕы Кубогы бэйэлэригэр, Монголия киин куоратыгар – Улан-Баторга ыыппыттара. Бу күрэхтэһиигэ кинилэр эмиэ иккис миэстэни ылбыттара. Ити – монголлар Кубокка кыттыыларын тухары үрдүк көрдөрүүлэрэ. Өссө биирдэ, 1981 сыллааҕы Кубокка үһүс миэстэҕэ тахсан тураллар.

Оттон биирдиилээн түмүккэ Годын Хишигбаатар (1975), Авырмэдийн Энхээ (1986), Зэвгийн Дубчин (1987) – Кубок кыайыылаахтарынан буолбуттара.    

Дьокуускайга буолаары турар Кубокка Монголия хамаандатын сайаапката:

57 кг – Эрдэнэбат Бехбаяр (13.08.1992). Азия чемпиона (2015), аан дойду чемпионатын икки төгүллээх боруонса призера (2015, 2017), Азия оонньууларын кыайыылааҕа (2018).   

57 кг – Тумэнбилег Тувшинтулга (22.01.1992). Устудьуоннарга аан дойду чемпиона (2014), Азия чемпионатын боруонса призера (2016), аан дойду чемпионатын боруонса призера (2018).
61 кг – Цэвэнсурен Цохтбадрах
 кадеттарга Азия күрэхтэһиитигэр үһүс миэстэлээх (2013), Улан-Баторга ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы турнир боруонса призера (2018).

61 кг – Гансух Отгонбаатар Улан-Баторга ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы турнир боруонса призера (2013, 2018), «Иван Ярыгин» Гран-при турнирыгар бэһис миэстэлээх (2019).

65 кг – Батчулуун Батмагнай – Азия чемпионатын икки төгүллээх боруонса призера (2014, 2016), устудьуоннарга аан дойду чемпионатын боруонса призера (2014), «Иван Ярыгин» Гран-при турнир үһүс призера (2019).

70 кг – Ганзориг Мандахнаран (11.05.1986). Азия чемпионатын үс төгүллээх үрүҥ көмүс призера (2009, 2013, 2018), Универсиада боруонса призера (2013), Азия оонньууларын кыайыылааҕа (2010), аан дойду чемпионатын боруонса призера (2013).

70 кг – Энхтуя Темуулен – эдэрдэргэ аан дойду күрэхтэһиитигэр үһүс миэстэлээх (2017).
74 кг – Бямбасурен Бат-Эрдэнэ –
 эдэрдэргэ Азия күрэхтэһиитин үрүҥ көмүс призера (2018), эдэрдэргэ аан дойду күрэхтэһиитин боруонса призера (2018).

74 кг – Бат-Эрдэнэ Бямбадорж – Улан-Баторга ыытыллыбыты норуоттар икки ардыларынааҕы турнир икки төгүллээх үрүҥ көмүс призера (2017, 2018), Азия чемпионатыгар бэһис миэстэлээх (2018).

79 кг – Пурэвжав Унурбут (15.02.1988). Азия чемпионатын икки төгүллээх үрүҥ көмүс призера (2008, 2014), Азия чемпионатын үс төгүллээх боруонса призера (2010, 2011, 2017), аан дойду чемпионатын үрүҥ көмүс призера (2015).

79 кг – Дензеншарав Тугс-Эрдэнэ – Улан-Баторга ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕы турнир үрүҥ көмүс призера (2018).
86 кг – Оргодол Уйтумен
(29.04.1989). Азия чемпионатын боруонса призера (2014), Азия чемпионатын үрүҥ көмүс призера (2018), Азия оонньууларын боруонса призера (2018), «Иван Ярыгин» Гран-при турнир боруонса призера (2019).

86 кг – Энхбаяр Бямбадорж.

92 кг – Баасантогхс Улзисайхан Улан-Баторга норуоттар икки ардыларынааҕы турнир үрүҥ көмүс призера (2018), «Иван Ярыгин» Гран-при турнир боруонса призера (2019).

97 кг – Лувсандорж Туртогтох “Иван Ярыгин” Гран-при турнир боруонса призера (2018), аан дойду чемпионатыгар бэһис миэстэлээх (2018). 

97 кг – Улзисайхан Батзул (01.08.1994) Азия чемпионатыгар бэһис миэстэлээх (2017), “Иван Ярыгин” Гран-при турнирга бэһис миэстэлээх (2019).

125 кг – Нацагсурен Золбоо (14.12.1990). Азия чемпионатын түөрт төгүллээх боруонса призера (2011, 2014, 2017, 2018), «Иван Ярыгин» Гран-при турнир икки төгүллээх боруонса призера (2017, 2018).

125 кг – Мунхтур Лхагвагерел – эдэрдэргэ Азия күрэхтэһиитин үрүҥ көмүс призера (2017), “Тахти Кубога” турнир боруонса призера (2018).

Кубокка кыттыыны хайдах ситистэ?

Былырыын Будапешт (Венгрия) ыытыллыбыт аан дойду чемпионатыгар хамаанданан сэттис миэстэни ылбыта. Онон, аан дойду Кубогар кыттар аҕыс хамаанда ахсааныгар киирбитэ. Онно Тумэнбилег Тувшинтулга 61 кг ыйааһыҥҥа үһүс буолбута. Оттон Бямбадорж Бат-Эрдэнэ (70 кг), Туртогтох Лувсандорж (97 кг) – бэһис, Тумур-Очир Тулга (65 кг) уонна Пурэвжав Унурбат (86 кг) – сэттис, Батзул Улзисайхан (92 кг) – ахсыс миэстэлэри ылбыттара.

Былырыыҥҥы Кубокка хайдах кыттыбытай?

АХШ Айова куоратыгар буолбут Кубокка Монголия бастаан Казахстан хамаандатын 6:4 ахсаанынан кыайбыта, онтон кубинецтарга 2:8 уонна азербайджаннарга 3:7, салгыы уопсай түмүккэ бэһис миэстэ иһин көрсүһүүгэ грузиннарга 4:6 ахсаанынан хотторбуттара.

Биирдиилээн түмүккэ уопуттаах Бехбаяр Эрдэнэбат (57 кг) түөрт көрсүһүүтүгэр – төрдүөннэригэр кыайыыны ситиспитэ: казах Куатбегы 10:0, кубинец Ортеганы 4:0, азербайджанец Хашаловы 2:1 уонна грузин Ванишвилины 4:0.

Аан дойду Кубогар кыттыытын билгэлээһин

Дьокуускайга буолаары турар Кубокка Монголия хамаандата биир бөлөххө – АХШ, Грузия уонна Иран хамаандаларын кытта түбэстэ. Бу – тэҥ күүстээх хамаандалар. Быйылгы күрэхтэһиигэ иранецтар уонна грузиннар экспериментальнай састаабы туруордулар. Иран төһө да бастыҥнарын киллэрбэтэҕин үрдүнэн, биир тэҥ күүстээх састааптаах. Монголия бастыҥнарынан, этэргэ дылы, ыйааһын ахсын бастакы нүөмэрдээх бөҕөстөрүнэн кыттар. Манна кырата суох оруолу ким “ыскамыайката” уһуна оонньуоҕа, ол эбэтэр, монголлар уон ыйааһынтан – аҕыһыгар солбук тустууктаахтар. Онон, күүстэрин, кыахтарын сөптөөхтүк аттаран туруоран, уопсай түмүккэ үһүс миэстэ иһин киирсэр кыахтаахтар диэн сылыктыахха сөп.

Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *