Күүстээх Ылдьыын

/// “Дьулурҕан” саһарбыт страницатыттан      

Быйыл, Саха сирин бэчээтигэр спорду сахалыы тылынан сырдатан кэлбит “Дьулурҕан” хаһыат бэчээттэнэн тахсыбыта 20 сыла. Манан сибээстээн, хаһыат саһарбыт страницаларыттан үйэлээх, ааҕыллымтыа, олорон кэлбит историябытын кэрэһилиир диэбит бастыҥ суруйуулары, очеркалары http://dzulurgan.ru сайтка сөргүтэн, ааҕааччыларга өссө төгүл санатабыт. 

“Дьулурҕан” 2000 сыл ыам ыйын 19 күнүнээҕи нүөмэригэр “Спорт бэтэрээннэрин туһунан кэпсиибит” рубрикаҕа Үөһээ Бүлүүттэн хаһыат үлэһитэ Виталий Попов биллиилээх хапсаҕайдьыт Василий Тихонович Ильин — Күүстээх Ылдьыын (1924-2003) туһунан суруйуута бэчээттэммитэ. ону сүүрбэ сыл буолан баран, ааҕааччыларбытыгар хаттаан билиһиннэрэбит.

Күүстээх Ылдьыын

Үөһээ Бүлүү хапсаҕайдьыттарыттан, суон сураҕырдыбыт дьонноруттан биирдэстэринэн туох да мөккүөрэ суох Василий Тихонович Ильин, норуокка биллибитинэн – Күүстээх Ылдьыын буолар. Бука, бу улууска Ылдьыыннар олус элбэхтэриттэн, Күүстээх диэн чорботон ааттаатахтара.

Василий Тихонович 1924 сыллаахха тохсунньу 11 күнүгэр II Үөдүгэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Онон быйыл 76 сааһын туолла. Кини сэттэ сааспыттан тустубутум диир. Ол эрээри, уоттаах сэрии мэһэйдээн, 27-28 сааһыттан эрэ оройуон, республика түһүлгэлэригэр сүрэхтэммитэ. Билигин сорох күүстээх спортсменнар ити саастарыгар улахан спортан туоруур кэмнэригэр, Василий республика күүстээхтэрин илиилэрин, дьэ билбитэ. Ол эрээри, айылҕаттан бэриллибит күүс-уох, кыах баар буолан, сотору кэминэн хапсаҕайга биир күүстээҕинэн биллэ охсубута. Күүстээх Ылдьыын диэн аат киниэхэ хаһан да арахпаттыы иҥмитэ.

Кини республика хапсаҕайга түһүлгэлэригэр 1952, 1955, 1959 сылларга иккис миэстэҕэ тахсыбыта. 1959 сыллаахха, 35-тээҕэр, бэйэтиттэн быдан балыс дьону кыайталаабыта.

1969 сыллаахха Майаҕа ыытыллыбыт Манчаары иккис спартакиадатыгар бэтэрээннэргэ 80 киилэҕэ тустан, республика чемпионун үрдүк аатын ылбыта. Бу ситиһиитинэн Саха АССР спордун маастарын нуорматын толорбута. Ол 45 сааһыгар этэ. Оттон 1971 сыллаахха эмиэ Манчаары спартакиадатыгар иккис миэстэ буолбута. Онон республикаҕа уопсайа биирдэ бастыыр, түөртэ иккис миэстэни ылар.

28 сааһыгар диэри  тустубатах биричиинэтэ биллэр – 1944-1950 сылларга Кыһыл Аармыйаҕа сулууспалаабыта, милитаристскай Япония сэриилэрин үнтүрүтүүгэ кыттыбыта. Аармыйаттан кэлээт даҕаны, 1951-1953 сылларга субуруччу хапсаҕайга Бүлүү зонатын чемпионунан буолуталаабыта. Төрөөбүт улууһугар сүүрбэччэтэ бастаабыта, ыһыахтарга тустан мэлдьи кыайталыыра.

1989 сыллаахха В.Т. Ильиҥҥэ “РСФСР спордун бэтэрээнэ” диэн бочуоттаах аат иҥэриллибитэ.

Василий тустарын киһи көрдөр-көрө олоруох курдук буолааччы. Кини обургу тутара-хабара кытаанаҕа, халбархай хамсаныылара дьону чахчы астыннарааччы. Биирдэ эмэ үтүөлэһэн-анньыалаһан, киһини сордоон-муҥнаан очконан кыайбытын дьон өйдөөбөт.

Василий Тихонович уон оҕолоох, сүүрбэттэн тахса сиэннээх. Сааһын тухары колхозка, совхозка, араас тэрилтэлэргэ  хара үлэҕэ үлэлээбитэ. Билигин төһө да 76 сааһын аастар, доруобуйата “тир” курдук.

Соторутааҕыта Үөһээ Бүлүүгэ оҕо спортивнай оскуолатын саалатыгар Улуу Кыайыы 55 сылын көрсө В.Т. Ильин – Күүстээх Ылдьыын бирииһигэр хапсаҕайга 16 саастарыттан алын саастаах уолаттарга 60, 70 уонна 70-тан үөһээ улуус аһаҕас турнирын Үөдүгэй нэһилиэгин дьаһалтата үбүлээн, тэрийэн ыыппыта.

Онон сэрии, үлэ бэтэрээнэ В.Т. Ильин Улуу Кыайыы 55 сылын кини аатынан хапсаҕай турнира ыытыллан, сүргэтэ улаханнык көтөҕүллэн көрсөр.

“Дьулурҕан” 2000 сыл, ыам ыйын 19 күнэ.  

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *