“Дьулурҕан” иннин диэки дьулуурдаахтык дьүккүйэр

Ил Дархан ыйааҕынан от ыйын 1 күнэ – Саха сиригэр Национальнай бэчээт күнүнэн быһаарыллыбыта. Манан сибээстээн тоҕоостоох түгэнигэр сөп түбэһиннэрэн, бу суруйууга, спорду сахалыы тылынан сырдатан, кэпсээн кэлбит “Дьулурҕан” хаһыат хайдах тэриллэн, үлэлээн кэлбитин санатарга сананным.   

1999 сыллаахха оччотооҕу “Республика бүттүүнэ-Вся республика” хаһыат (кылаабынай редактор Г.А. Бочкарева) спорка сыһыаннаах «Дьулурҕан» диэн балаһата аан бастаан бэчээттэммитэ. Манна сүрүннээн республика спорка олоҕо, үтүө үгэстэрэ, бастыҥ спортсменнара уонна тренердэрэ, физическэй култуураны көҕүлээччилэр, спорт көрүҥнэринэн федерациялар ыытар үлэлэрэ сырдатыллан киирэн барбыта. Бу иннинэ маннык тиэмэҕэ анал бэчээтэ суох олорбут республика дьоно «Дьулурҕаны» үөрүүнэн көрсүбүттэрэ уонна төһө кыалларынан көмөлөһөн барбыттара.

Дьэ, онон, сыыйа-баайа, «Дьулурҕан» Саха сирин бэчээтигэр бэйэтэ туспа суоллаах-иистээх, өрүү кэтэһэр ааҕааччылаах хаһыат буола үүнэн тахсыбыта.

Онтон 2000 сылтан редакция салалтатын көҕүлээһининэн хаһыат спорка, чөл олоххо уонна туризмҥа анаан түөрт балаһанан сыһыарыы таһаарар буолбута. Бу бэйэтэ туһугар хорсун санаа этэ. «Дьулурҕан» — республикаҕа сахалыы тылынан тахсар маҥнайгы спортивнай хаһыатынан билиниллибитэ. Онон суруйар, сырдатар ходуһата кэҥээбитэ, аналлаах да, общественнай даҕаны корреспонденнар ыстатыйалара элбэхтик хото бэчээттэнэнэр кыахтаммыта.

«Дьулурҕан» хас биирдии нүөмэрэ биһиэхэ туох эрэ күндү бэлэх курдук сыаналанар. Бэйэбит суруйан, бэлэмнээн, оҥорон, айан таһаарар дьоҥҥо хаһан баҕарар буоларыныы, наһаа чугастык ылыныллар. Үлэбитигэр син биир спорка курдук, кыайыы үөрүүтэ, хотторуу хомолтото барыта баар. Айан таһаарбыппытыттан барытыттан астыныыны-дуоһуйууну ылабыт диир кыахпыт суох. Өссө ардыгар кыахпытын ситэ туһаммаппыт дуу диэн санаа киирэр. Ол гынан баран, маннык, дьоҥҥо наадалаах үтүө дьыаланан дьарыктана сылдьарбытынан киэн туттабыт.

«Дьулурҕан» бастакы күнүттэн икки үлэһиттээҕэ, билигин “Аар Тайҕа” диэн булчуттарга анаммыт чааһынай хаһыаты бэлэмнээн, оҥорон таһаарар суруналыыс Геннадий Бечеряков уонна мин. Кэлин араас сылларга суруналыыстар Степан Юмшанов, Сергей Муксунов, Людмила Попова, Виктория Федотова, Айтана Аммосова айымньылаахтык үлэлээбиттэрэ.

2002 сыллаахха «Дьулурҕаны» төрөтөн таһаарбыт “Республика бүттүүнэ-Вся республика” хаһыат тохтотуллан, биһигини республика баар-суох улахан хаһыата “Саха сирэ” бэйэтин хонноҕун анныгар ылбыта. Онон, “ханна тиийэн-түгэнэн сылдьабыт?” диэн мунаахсыйбыт дьоҥҥо иккис тыын киирбитэ.

Бу кэм устата «Дьулурҕан» кэтэһиилээх ааҕааччыларыгар күндү кэһиилээх ыалдьыт буолан дьиэлэригэр киирэн кэллэ. Биһиги хаһыаппыт биир уратыта диэн, тастан кэлбит суруктарга, ааптардарга болҕомто ууруу, төһө кыалларынан кинилэр үлэлэрин киэҥ эйгэҕэ таһаарыы буолар. Итиэннэ дьон аҥардас хаһыакка бэйэлэрин суруйууларын эрэ ыытан таһааттарыынан муҥурдамматтарын, ону таһынан редакция ыытар үлэтигэр көмөлөһөллөрүн ситиһэ сатыыбыт. Элбэх куонкурустары, ыйытыктары, викториналары тэрийэбит. Ол курдук, футболу, шайбалаах хоккейы, тустууну, дуобаты таптааччыларга араас сыаналаах бириистэри туттаран, хаһыат тэрийэр дьоҕурдааҕын уонна ааҕааччыларын кытта араас ньыманан сибээстэһэрин көрдөрдүбүт.

Ити курдук, “Саха сирэ” хаһыат иһинэн барыта уон биэс сыл үлэлээн баран, 2017 сыл сайыныттан «Дьулурҕан» аны “Киин куорат” хаһыат иһинэн бэчээттэнэн тахсыбыта. Ити эмиэ бэйэтэ туспа ис хоһоонноох. Билигин сорохтор, тоҕо “Саха сириттэн” көспүккүнүй, диэн ыйыталлар. Кинилэргэ хоруйдаатахха, ити кэмҥэ хаһыат саҥа тутулунан тахсар буолбута. Ол аата, “Дьулурҕан” ыйга биирдэ. Мин ону сөпсөспөккө, хаһыаты уруккутун курдук, нэдиэлэ аайы таһаарарга дьулуһан атын редакцияҕа көһөргө күһэллибитим. Онтон 2020 сылтан “Сахабэчээт” тэрилтэҕэ сыстан, республикатааҕы “Забота-Арчы” хаһыат иһинэн тахсар. Онон ситим быстыбат. Ханнык даҕаны ыарахаттартан, уларыта тутуулартан чаҕыйбакка, иннибитин диэки дьулуурдаахтык дьүккүйэн иһэбит.

“Дьулурҕаны” – бэриниилээх ааҕааччылар хас биирдии нүөмэрин кичэллээхтик уура сылдьалларын, библиотекаларга саамай ааҕыллар хаһыат буоларын, матырыйаалларбыт кинигэлэргэ бэчээттэнэн тахсалларын, күннэтэ хаһан бэчээттэнэн тахсарын кэтэһэн сураһар дьоннор баалларын тухары – киһи санаата көтөҕүллэр, өссө айымньылаахтык үлэлииргэ дьулуһар. Итиэннэ сөптөөх, туһалаах дьыаланан дьарыктанар эбиппит диэн киэн туттуу санаата үөскүүр.

Биһиги бу сыллар усталарыгар государственнай тэрилтэ иһинэн бэчээттэнэн, үлэлээн кэлбиппит быһыытынан сүрүннээн дойду, республика чөл, чэгиэн-чэбдик олоххо ыытар политикатын нэһилиэнньэҕэ сырдатан, билиһиннэрэн, физическэй культураны уонна спорду пропагандалаан кэллибит.

«Дьулурҕан» дьэ, ити курдук салаллан, 21-c сылын сахалыы тыллаах ааҕааччы улахан сэҥээриитин, киэҥ биһирэбилин ылан, бэчээттэнэн тахса турар итиэннэ билиҥҥи күөнтэһиилээх олоххо ааҕааччытын ахсаана элбииригэр дьулуһар. Балаһаттан саҕалаан, сыһыарыы буолан, аны туспа спортивнай хаһыат буолар ыра санаалаах!

Саха сирэ – Россияҕа биир бастыҥ үлэлээх спортивнай регионунан биллэр. Биһиэхэ сыллата улахан таһымнаах күрэхтэһиилэр тэриллэллэр. Быйыл сайын Горнай Бэрдьигэстээҕэр спорт национальнай көрүҥнэригэр “Манчаары оонньуулара”, оттон эһиил Уус Алдан Бороҕонугар – Саха Республикатын норуоттарын спортивнай оонньуулара ыытыллыахтара. Онон чугастааҕы кэмҥэ биһиги хаһыаппыт ыытар үлэтин сүрүн тиэмэтэ ити улахан тэрээһиннэр тустарынан буолар. Онуоха төрөөбүт тылынан тахсар спорка аналлаах туспа хаһыаттаах буолуохтаахпыт диэн өссө төгүл санатабын. Ону республика салалтата, правительствота, спорка, бэчээккэ сыһыаннаах министиэристибэлэрэ сөпкө өйдүүллэригэр уонна күттүөннээх өйөбүлү оҥороллоругар баҕарабын. Үбүлээн таһаарар тэрилтэ кыаҕа кыра. Холобур, хаһыат өссө ааҕыллымтыа буоларын инниттэн – республика иһигэр да, таһыгар даҕаны элбэх командировкалар эрэйиллэллэр, араас конкурстары-викториналары ыытарга бириистэр наадалар, сурутуу тэрээһинигэр көмөлөр, биир бэчээтинэй бородууксуйа быһыытынан болҕомто… биир тылынан, билиҥҥи курдук ыйга иккитэ буолбакка, нэдиэлэ аайы хастыы эмэ балаһанан бэчээттэнэн тахсарыгар туруорсабыт.

Биһиги бэйэбит интэриэспитин буолбакка, республика ыытар политикатын, үлэтин суруйабыт, сырдатабыт ээ.

Cахалыы тылынан тахсар бэчээти төһө кыалларынан өйүү, сайыннара сатыахтаахпыт, төрөөбүт тылбытын сүтэриэ, симэлитиэ суохтаахпыт, эдэр ыччаттарга, оҕолорго көҕүлүөхтээхпит, үөрэтиэхтээхпит. Бу өртүнэн ылан көрдөххө, “Дьулурҕан” номнуо республика сахалыы тыллаах бэчээтин эйгэтигэр бэйэтин миэстэтин, ааҕааччыларын булуммут хаһыат буолар диэххэ сөп. Бу, сахалыы тылы, суругу тарҕатыыга кырата суох сыһыаннаах түгэн.        

Петр ПАВЛОВ, «Дьулурҕан» редактора.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *