«Дьулурҕаны» сыһыарыы оҥостон бүтүөххэ

Алмаастаах, көмүстээх, ниэп, гаас саппаастардаах сиртэн хостонор үтүмэн элбэх сир баайдаах, мөлүйүөҥҥэ да тиийбэт нэһилиэнньэлээх Сахабыт сиригэр иһитиннэрэр-биллэрэр аналлаах хаһыаттар, сурунааллар элбэхтэр, харыы харыытынан. Кэлин үбүлээһин кыайтарбакка, полиграфияҕа саҥа технологиялар киирэннэр сорохторо сабылыннылар, атыттара электроннай цифровой ньымаларга көстүлэр.

Ити саҥа олох ирдэбилэ буолуо да, биһиги, ааспыт үйэ ортотугар төрөөбүт, улааппыт, киһи-хара буолбут көлүөнэ дьон син биир кумааҕыга бэчээттэммити ордорор эбиппит. Кырдьык даҕаны, нэдиэлэҕэ биирдэ тахсан кэлэр 50-чэ сирэйдээх (страницалаах) норуот хаһыатын «Кыымы», арыый чараас «Туймааданы», былырыын баччаҕа диэри тахса турбут, дьон-сэргэ арыый эдэр, сэниэлээх араҥата сөбүлээн ааҕар «Спорт Якутии» хаһыаттары уура сылдьан, санаан кэлэ-кэлэ хостоон ылан астына ааҕарбыт, ааҕабыт даҕаны. Ааҕарбыт диэн этиим эмиэ оруннаах, хомойуох иһин «Спорт Якутии» хаһыат былырыын баччаларга бүтэһик күннэрин үлэлии, физкултуура, успуор сонуннарын кэпсии-ипсии олорбута уонна от ыйыгар тахсыбатаҕа, уурайбыта. Биричиинэтин «Ситим» медиа бөлөх салалтата билэн олордоҕо. Онтон бу хаһыат тахсыбат буолбутун элбэх ааҕааччы суохтаатаҕа.

Дьэ, онон, өрөспүүбүлүкэ успуорду сэҥээрээччилэрэ «Дьулурҕаммытын» эрэ тутан хаалбыппыт, кинини кэтэһэр, киниттэн Саха сирин успуордун, спортсменнарбыт араас таһымнаах күрэхтэһиилэргэ хайдах кыттыбыттарын, тугу ситиспиттэрин туһунан сонуннары истэр кыахтаммыппыт. Бу, сахалыы тыллаах «сыһыарыы» дьылҕата, үлэлээн кэлбит сүүрбэттэн тахса сыллаах историята судургута суох диэн этиэххэ сөп. Элбэх киһи, ол иһигэр мин эмиэ, бу «сыһыарыы» буолбакка, бэйэтэ туспа хаһыат буолуохтаах диэн санаалаах этибит, билигин да оннук санаа үгүс ааҕааччыны долгутара чахчы. Успуор, физкултуура сонуннарын, судаарыстыба киллэрэ сатыыр чөл олоҕун тыыннаах холобурдарын нэһилиэнньэҕэ, ордук чуолаан дьиҥ сахалыы тыыннаах тыа оройуоннарын олохтоохторугар, суһаллык, хото тиэрдэр, успуорду сөбүлээччилэр санааларын, успуор араас көрүҥнэрин специалистэрэ, тренердэр, идэтийбит суруналыыстар ырытыыларын, аатырбыт спортсменнар, успуорду тэрийээччилэр тустарынан ахтыылары хото бэчээттиир, ааҕааччы киэҥ араҥатыгар биллэрэр билигин, соҕотох хаалбыт «Дьулурҕан» сыһыарыы буолар.

Баҕар, мин сыыстарарым буолуо да, ити араас сылларга бу, дьон сөбүлээн ааҕар, тахсарын тулуйбакка күүтэр хаһыаттара (!) «Дьулурҕан» буолар. Онтон кини түптээн олоҕун булбатах дьылҕата (4 араас хаһыакка «сыһыарыллан» сылдьыыта) эмиэ дэбигис быһаарыллар курдук-маачаха ийэлэр кининэн сурутааччыларын ахсаанын, тахсар тиражтарын элбэтэ сатаабыттара. Правительственнай хаһыаттар «Республика бүттүүнэ», «Саха сирэ» да, «Киин куорат», «Забота-Арчы» да буоллун – бары бастаан бэйэлэрин тиражтарын элбэтэргэ, норуот сөбүлээн ааҕар «Дьулурҕанынан» маччыыктаан сурутааччылары түмэ тардыахха диэн «кыһаммыт» буолуохтаахтар.

«Физкултуура, успуор мөлтөөтүлэр, чөл олох диэки хамсааһыны күүһүрдүөххэ» диэн санаанан салайтарбатахтара буолуо диэн сэрэйиэххэ сөп. Атын сурутааччылар тустарынан тугу да этэр кыаҕым суох, онтон бэйэм чааһым «Дьулурҕаны» ааҕаары «Саха сирин» оптуорунньуктааҕы нүөмэрин олус кэтэһэрим, сынньалаҥ күннэргэ буолан ааспыт улахан да, кыра да күрэхтэһиилэр түмүктэрин билээри. Аны туран уопсастыбаннай кэрэспэдьиэн аатыран, «Дьулуур» диэн оччолорго балайда биллибит сүүрүүнү сөбүлээччилэр кулууптарын чөл олохтоох чилиэннэрин туһунан, биллиилээх сүүрүктэр олохторун туһунан кыратык да буоллар сэгэтэн, сурунан ылбыппын, ыытыллан ааспыт маассабай күрэхтэһиилэр түмуктэрин туһунан бэлиэтээһиннэрбин, ыстатыйаларбын суруйан бу «Дьулурҕаҥҥа» илдьэн туттарарым уонна таһааралларын кэтэһэрим. Балайда бэчээттэммитэ, биир оччо, хаһыат (сыһыарыы) сирэйигэр миэстэ көстүбэккэ, күн сирин көрбөтөх буолуохтаах. Сыһыарыы эрэдээктэригэр Петр Семеновичка хом санаам суох. Түөрт балаһаҕа төһөнү киллэриэй? Кыаллыбат буоллаҕа. Хата, кыратык компьютеры кытта бодоруспут буоламмын, ол күн сирин көрбөтөх суруйууларым сорохторо талыллан быйыл хомуйан таһаарбыт кинигэбэр киирдилэр, онон сир биир күн сирин көрдүлэр.

Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Арассыыйа регионнарыттан биир саамай спортивнайдарынан  биллэр. «Азия оҕолоро» оонньуулар аан дойдуга билилиннилэр, ити оонньуулартан үүнэн тахсыбыт спортсменнар Олимпиадалар кыттыылаахтарынан, кыайыылаахтарынан буоллулар. Быйыл Бэрдьигэстээххэ ыытыллаары турар Манчаары Баһылай успуор национальнай көрүҥнэригэр оонньуулара, эһиил Бороҕоҥҥо буолуохтаах Саха сирин норуоттарын спортивнай оонньуулара киэҥник сырдатыллан нэһилиэнньэ бары араҥатыгар тиэрдиллиэхтээхтэр. Аҥаардас «Саха» НКИХ телевидениенэн, араадьыйанан биэриилэринэн ити боппуруос быһаарыллыа диир тутах буолуо. Күрэхтэһиилэр хаамыыларын сахалыы тылынан, хайдах баарынан, сиһилии ырытан хаһыат спортивнай суруналыыстара сырдатыахтара. Урукку өттүгэр «Спорт Якутии» хаһыат «Дьулурҕанныын» көмөлөөн ити боппуруоһу быһаарар эбит буоллахтарына, билигин түөрт балаһалаах «Дьулурҕаҥҥа» күчүмэҕэйдэр, ыарахаттар үөскүүллэрэ саарбаҕа суох.

Итигирдик санаалары этэн туран, түмүк курдук элбэх сыл устата иитиэхтээн кэлбит баҕа санаабын эттэхпинэ табыллар. Баай өрөспүүбүлүкэҕэ физкултуураны уонна успуорду, чөл туруктаах, чэгиэн-чэбдик олоҕу дьон өйүгэр-санаатыгар тиэрдэр аналлаах, сахалыы тыллаах, 8-10 балаһалаах «Дьулурҕан» диэн хаһыат баар буолара кэмэ-кэрдиитэ кэллэ диэн. Хайа муҥун, наар кимиэхэ эрэ «сыһыарыы» буола сылдьыай? Сурутааччылара суох буолуо дии санаабаппын. «Спорт Якутии» хаһыакка актыыбынайдык суруйа сылдьыбыт уопсастыбаннай кэрэспэдьиэннэр бэйэлэрин матырыйаалларын таптыыр «Дьулурҕаннарыгар» ыыта туруохтара. Онон ити чааһыгар куттал олох суох. Суруйуохтарын баҕалаахтар элбэхтэр. Петр Семенович, мин билэрбинэн, билигин соҕотох үлэлиир. Кинини кытта ааспыт 20-чэ сыл устата балайда эдэр суруналыыстар үлэлээн, уопут ылан аастылар. Геннадий Бечеряков билигин да олох чугас сылдьар, «Аар Тайҕаны» иилээн-саҕалаан таһаарар.

Успуорду, физкултуураны сэҥээрээччилэр элбэхпит, аналлаах, туспа хаһыаттанарбыт баа буолбат ини. Успуор министиэристибэтэ үүтү-хайаҕаһы булан, «Дьулурҕаны» бэйэтигэр чугаһатан, үбүлээн илдьэ сылдьара буоллар…

Ыстапаан ЛЫЫККЫН, хаһыат уопсастыбаннай кэрэспэндьиэнэ, үлэ, успуор бэтэрээнэ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *