Дьокуускай 4, сунтаардар, уус алданнар 3-түү чемпионнаахтар

Бэҕэһээҥҥиттэн “Кыайыы 50 сыла” Спорт дыбарыаһыгар сахалартан оҕолорго аан дойду маҥнайгы чемпиона Илларион Федосеев кэриэһигэр көҥүл тустууга республикатааҕы аһаҕас “Боотурдар оонньуулара” бэстибээл ыытылла турар. Бу түһүлгэҕэ – Аллайыаха, Амма, Анаабыр, Үөһээ Бүлүү, Бүлүү, Горнай, Эдьигээн, Мэҥэ Хаҥалас, Нам, Нерюнгри, Ньурба, Өймөкөөн, Сунтаар, Таатта, Томпо, Уус Алдан, Уус Майа, Усуйаана, Хаҥалас, Чурапчы, Дьокуускай хамаандалара күөн көрүстүлэр.

Бүгүн, 2007-2008 сс. бөлөхтөрүгэр кыайыылаахтар ааттара билиннэ. Ол курдук, 24 кг – Гоша Неустроев (Чурапчы), 26 кг – Саша Жданов (Ньурба), 28 кг – Айастан Ощепков, 30 кг – Эльдар Поднебесов (иккиэн Сунтаар), 32 кг – Эрсан Максимов (Үөһээ Бүлүү), 35 кг – Айкар Марков (Мэҥэ Хаҥалас), 38 кг – Сема Васильев (Уус Алдан), 42 кг – Ньургун Степанов (Чурапчы), 46 кг – Айсен Васильев (Дьокуускай), 50 кг – Толя Иванов (Сунтаар), 55 кг – Грач Мкртчан, 60 кг – Даниель Тургунбаев, 65 кг – Артем Мардин (үһүөн — Дьокуускай), 65-тэн үөһэ кг – Ваня Черноградскай (Уус Алдан) чемпионнаатылар.

Күрэхтэһии кэмигэр “Боотурдар оонньууларын” кылаабынай судьуйата, норуоттар икки ардыларынааҕы категориялаах судьуйа Аркадий Николаевич Тастыгины көрсөн, санаатын үллэстэригэр көрдөстүм.

— Аркадий Николаевич, “Боотурдар оонньууларыгар” 2007-2008 сс. төрөөбүт уолаттар бөлөхтөрүгэр күрэхтэһии түмүктэннэ, кыайыылаахтар ааттара билиннэ. Быйылгы күрэхтэһии таһыма, састаап өттүнэн уонна тэрээһинэ хайдаҕый, эн кылаабынай судьуйа быһыытынан туох диэххин сөбүй?

— 2007-2008 cc. төрөөбүт оҕолор бөлөхтөрүгэр сүүрбэ хамаандаттан 278 эдэр бөҕөс кытынна. Хоту улуустар кэллилэр, киин улуустар бары бааллар. Күрэхтэһии “Кыайыы 50 сыла” Спорт дыбарыаһыгар үс көбүөрүнэн ыытылынна. Оҕолор тустууларын туһунан эттэххэ, киһи хараҕар быраҕыллар гына эбиллии баар диэххэ сөп. Тустар техникалара, кыайыыга дьулуурдара, тулуурдара уонна уопсайынан, тактика да өттүнэн таһымнара эбиллибит. Саҥа быраабылаҕа сөп түбэһэр тустуулары көрдөрдүлэр. Кыайыыны сүрүннээн улахан интернаттаах, күрэхтэһиилэрдээх – Дьокуускай, Чурапчы уонна кэнники сылларга Сунтаар хамаандалара ситистилэр. Бүтэһик быһаарыылаах хапсыһыыларга үксэ кинилэр оҕолоро кытыннылар.

“Боотурдар оонньууларын” уларыйыыта диэн, тренердэр ортолоругар күрэхтэһии тэрилиннэ. Холобур, саастарынан араарыллыбыт бөлөхтөргө элбэх чемпионнаах тренер 30, иккис элбэх чемпионнаах тренер 20 уонна үһүс көрдөрүүлээх тренер 10 тыһ. солк. харчынан бириэмийэни Саха Республикатын тустууга федерациятын аатыттан ананнылар. Онон улахан интэриэс үөскээтэ. Бу иннинэ маннык бириэмийэ кыайыылаах хамаандаҕа бэриллэр этэ. Ону тэҥинэн, күрэхтэһии түмүгүнэн үс чулуу судьуйаны талыахтаахпыт. Кинилэргэ 10-нуу тыһыынча солкуобайдаах бириэмийэ туттарыллыа.

Кыттааччы уопсай ахсаанын, көҥүл тустууга 850 оҕо диэн аахтыбыт. 2007-2008 сыллаахтарга 278 оҕо эбит буоллаҕына, бүгүн күрэхтэһиини саҕалаабыт 2005-2006 сс. төрөөбүттэргэ 250 оҕо кытынна. Салгыы өссө икки бөлөххө күрэхтэһии ыытыллыа. Кыргыттарга сарсын Дьокуускай куорат 3 №-дээх спортивнай оскуолатын көбүөрүгэр күрэхтэһии буолуоҕа. Бу иннинэ итиннэ гректии-римнии тустуу тэриллибитэ. Онно 100 оҕо кыттыбыта. Кинилэргэ тренер Матвей Матвеев бэйэтэ бириис туруоран, миэстэлэспит оҕолорго туһааннааҕынан 3, 2, 1 тыһ. солк. бириистэри олохтоото. Онон сорох оҕолор көҥүл уонна гректии-римнии тустууга күүстэрин холостулар.

— Бу күрэхтэһии Чурапчыга буолуохтаах этэ, ол эрээри, суол-иис куһаҕан буолан, суһаллык көһөрүллэн куоракка ыытылынна. Тэрээһинигэр кыһалҕалар бааллара эбитэ буолуо.

Холобур бэйэм тренер быһыытынан эттэхпинэ, Мэҥэ Хаҥаласка Хара спортивнай лицейигэр үлэлиибин. “Боотурдар оонньууларыгар” түөрт бөлөххө барыта 30 оҕону аҕалан кытыннарар эбит буоллахпына, Чурапчыга ханнык да балаһыанньаҕа итиччэ оҕону илдьэр кыаҕым суох этэ. Тоҕо диэтэххэ, бастатан туран, транспорт өттүнэн, иккиһинэн анараатах харчы өттүгэр син биир ыктарыахтаах этибит. Мин биир эрэ массыынан барыахтаах этим. Оттон куорат чугас буолан уонна саастарынан бөлөхтөр аттарыллан оҥоһуллубутунан, оҕолору интернаттан күн аайы таскайдааммыт кытынныбыт. Чугас улуустар эмиэ бары оннук тэринэн кытта сылдьаллар. Онон Дьокуускайга ыытыллыбыта табыгастаах уонна сөптөөх дии саныыбын.

“Кыайыы 50 сыла” Спорт дыбарыаһын салалтата (начаалынньык Н.Г. Цыпандин) дьиэтин биһиэхэ туран биэрдэ. Оттон күрэхтэһии тэрээһинин республикатааҕы оҕо спордун управлениета (дириэктэр В.И. Егоров) сүрүннээн, түһүлгэ аан дойдутааҕы ирдэбил быһыытынан ыытылла турар. Онон тэрийэр хамыыһыйаҕа, тустуу федерациятыгар, спорт министиэристибэтигэр – тустууктар ааттарыттан махталбытын этэбит. Кинилэр болҕомто ууран, оҕолорго сайдыыны биэрэ туралларыттан үөрэбит. Оҕолор – биһиги инникилэрбит, кэскиллэрбит, оттон тустуу – оҕону иитии биир көрүҥэ.

Күрэхтэһии түмүктэниитэ балаһыанньа быһыытынан, бастыҥ көрдөрүүлээх тренердэргэ СР тустууга федерациятын (президент С.М. Березин) харчынан бириистэрэ туттарылынна. Ол курдук, Дьокуускай куорат 3 №-дээх спортивнай оскуолатын тренерэ, норуоттар икки ардыларынааҕы кылаастаах спорт маастара Николай Яковлевка 30, Чурапчы хамаандатын тренерэ Иннокентий Петровка 20 уонна Ньурба хамаандатын тренерэ Сергей Румянцевка 10 тыһ. солк. сертификаттар туттарылыннылар.

Петр ПАВЛОВ.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.