«Бастаатарбын эрэ ханнык диэн кыттааччыбын»

“Сардаана Трофимова Олимпиадаҕа кыттарыгар эрэмньи баар” диэн Сунтаартан спорт бэтэрээнэ Иван Архипов суруйуута өссө муус устар ыйга (19.04.2020) биһиги сайтпытыгар бэчээттэнэн турар. Оттон бу сырыыга үөрүйэхтээх марафонец бэйэтин сүүрүүлэрин билиһиннэрэр.

Ол сүбэ аҥаардаах суруйууну ааҕан баран, биһиги общественнай корреспондеммыт Степан Лыткин маннык бэлиэтээбитэ: “Атаһым Иван Гаврильевич сөпкө сүбэлиир. Кырдьыга даҕаны, кини курдук элбэх араас марафону сүүрбүт киһи чугаһынан суох. Онтон Катарга биһиги дьоммут соһуччу бэриллибит көҥүлү туһанаары кыттыбыт буолуохтаахтар.Ол дойду климатын учуоттаан акклиматизация барыллыахтааҕа оҥоһуллубатах. Бириэмэ да кылгаһа бэрт эбит. Ол гынан баран, быйылгы сылга Россияҕа 3 иһигэр киирэн, таарыйа нуорманы толорон, Сардааналаах Токиоҕа бараллара наада. Мин хайдах эрэ эрэллээхпин. Онтон элбэхтэ араас сүүрүүлэргэ кыттан, бириискэ киирэн санааларын күүһүрдэллэрэ эмиэ наада. Татьяна Юрьевна Жиркова баай уопутугар олус эрэнэбин. Кини Сардаананы Токио сүүрэр суолугар таһааран, “ытан кэбиһэрэ буоллар” биһиэхэ, сахаларга улахан үөрүү, дьол буолуох этэ”.

Бастаатарбын эрэ ханнык диэн кыттааччыбын

…Сардаана Трофимова, марафоҥҥа күрэхтэһии кэнниттэн атахтарым былчыҥнара ыалдьааччылар диэн интервью биэрбит этэ. Онно мин бэйэм холобурбуттан сүбэ быһыытынан эттэхпинэ маннык. Мин элбэхтик Россия араас куораттарыгар марафоҥҥа күрэхтэһэр этим. Сөҕүөххүт иһин, нэдиэлэ аайы атынтан атын куоракка айаннаан тиийэн. Холобур быһыытынан 1999 сыллаахха 53 сааспар сылдьан күрэхтэспит көрдөрүүлэрбин аҕалабын (нууччалыынан):

21.08.1999 – Уральский региональный марафон. Верхняя Тышма, Свердловская область. 3 часа 11 мин 17 сек, 4 место.

29.08.1999 – Московский международный марафон мира. 3 часа 12 мин 21 сек, 24 место.

05.09.1999 – Пермский осенний марафон. 3 часа 09 мин 15 сек, 1 место.

12.09.1999 – “Саха-марафон”. Якутск. 3 часа 04 мин 03 сек, 1 место.

25.09.1999 – Железногорский марафон. Красноярский край. 3 часа 07 мин 11 сек, 2 место.

02.10.1999 – Тюменский международный марафон. 2 часа 57 мин 42 сек, 3 место.

03.10.1999 – Шадринский региональный марафон. Курганская область. 3 часа 15 мин 07 сек, 2 место.

09.10.1999 – Чемпионат Удмуртской Республики. Сарапул. 3 часа 09 мин 55 сек, 1 место.

17.10.1999 – Иркутский осенний марафон. 2 часа 53 мин 35 сек, 1 место.

Икки ыйы кыайбат кэмҥэ тоҕус марафоҥҥа күрэхтэспитим. Ол тухары биир күрэхтэһииттэн уратыларга барыларыгар инники кэккэҕэ киирсибитим, бэйэм саастыылаахтарым ортотугар. Ол аата, 50-54 саастаахтарга.

Киһи төһөнөн элбэхтик күрэхтэһэр да, соччонон эбиллэн иһэр уонна бэйэтигэр эрэллээх буолар. Былчыҥ сылайарын, ыалдьарын билбэт буолар, үөрэнэн хаалар. Ону бигэргэтэр Тюмень уонна Шадринскай куораттарга сүүрбүтүм. Тюмень марафонугар Татьяна Жирковалыын эр дьоннуун, дьахталлардыын бииргэ стартаабыппыт. Онно кини маастар нуорматын толорбута. Күрэхтэһии кэнниттэн бииргэ туран хаартыскаҕа түспүттээхпит. Ол сахха бэтэрээннэргэ бөлөхтөрүгэр бастаабыттарга эрэ наҕараада туттараллара. Онон мин төһө да үһүс миэстэҕэ тигистэрбин, наҕараадалааһыҥҥа сылдьыбакка эрэ автовокзалга тиийэн, Шадринскай куоракка айаннаабытым. Хонон тураат, регистрацияны ааһан марафоҥҥа сүүрбүтүм. Отой атын сэниэлээх, кыахтаах дьону кытта күрэхтэспитим уонна иккис миэстэҕэ тиксибитим.

Түмүкпэр бэйэм бүтэһик марафоннарбын хайдах сүүрбүппэр тохтуум. 2008 cыллаахха 62 сааспар сылдьан күрэхтэспитим.

07.09.2008 – Пермский марафон, 3 ч 18 мин 03 сек, 1 место.

14.09.2008 – Челябинский марафон, 3 ч 11 мин 44 сек, 1 место.

27.09.2008 – Шадринский марафон, 3 ч 08 мин 26 сек, 1 место.

04.10.2008 – Тюменский марафон, 3 ч 24 мин 26 сек. 2 место.

11.10.2008 – Чемпионат Удмуртской Республики, 3 ч 10 мин 45 сек, 1 место.

Бу ситиһиим 60-64 саастаах бэтэрээннэр ортолоругар буолбута. Өссө да марафоҥҥа сүүрэ сылдьыахпын сөп этэ, атыттар курдук. Ол эрээри, мин күрэхтэһэрбэр, бастаатарбын ханнык диэн кыттааччыбын. Кыттыахха эрэ диэн хаһан да күрэхтэспэтэҕим уонна оннук санааны олох сөбүлээбэппин. Ол иһин күрэхтэһиигэ бэлэмнэниигэ сырабын-сылбабын барыырым. Ол биллэн турар, кырдьан эрэр эккэ-хааҥҥа соччото суохтук дьайарын билэр буоламмын, марафоҥҥа кыттарбын 2008 сылтан тохтоппутум.

Кэнники саамай уһаабыта 20-21 км күрэхтэһэр буолбутум. Билигин да күрэхтэһиилэргэ кыттабын. Ол курдук, былырыын күһүн балаҕан ыйын иккис аҥаарыгар Пермь уонна Шадринскай куораттарга ыытыллыбыт 10 километрдаах сүүрүүлэргэ иккиэннэригэр бастаталаан кэлбитим. Өссө да күрэхтэһэр баҕа баара да, билигин регистрацияланыы интернет ситиминэн ыытыллар буолан, кыттарбын хааччахтаабыта. Урут күрэхтэһии буолар сиригэр тиийэн регистрацияланар олус бэрт этэ, күрэхтэспитинэн барыллара. Онтон билигин оннук суох.

Уйбаан АРХИПОВ.

Сунтаар.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *