Афанасий Лугинов: “Уолаттарбыт тактика уонна техника өттүнэн бэлэмнэрэ мөлтөх”

Улан-Удэҕэ ыытыллан түмүктэммит көҥүл тустууга Россия чемпионатын туһунан, билигин Бурятияҕа кэлэн олорор Саха Республикатын физическэй култуураҕа үтүөлээх үлэһитэ, Россия физическэй култуураҕа уонна спорка туйгуна, Саха АССР үтүөлээх тренерэ Афанасий Афанасьевич Лугинов бэйэтин санаатын маннык үллэстэр:  

-Уолаттарбыт куһаҕаннык туһуннулар диэххэ наада. Мин көрдөхпүнэ, кыайыахтарын сөптөөх даҕаны хапсыһыыларыгар, хайдах эрэ умайан баран киирэр курдуктар. Уота-күөһэ суох, эрдэттэн бэринэн баран киирэллэр. Оннук тустар, мин саныахпар сыыһа.

Итиэннэ мин саныахпар, билигин атын дойдуттан кыттар уолаттарбыт өскөтүн манна кэлэн кыттыбыттара эбитэ буоллар, атын хартыына буолуо этэ. Бөҕөстөрбүтүн атын дойдуга ыытыыны мин олох сыыһа диибин. Россияны кыайбакка сылдьан, хайдах олимпийскай чемпион буолуохха сөбүй? Бастаан Россияны кыайыахха наада. Омук дойдутугар барыах оннугар, Россия атын регионуттан: Калининградтан, Крымтан, Новосибирскайтан тустуохтарын сөп.

Манна билигин биир холобур баар, Базар Базаргуруев диэн буряттар тустууктара Кыргызстан аатыттан кыттан, олимпийскай призер буолбута. Кинини, саатар бу чемпионакка бочуоттаах ыалдьыт быһыытынан ыҥырбатылар. Тоҕо? Атын дойдуттан туһуннаҕа дии.

Мин бэйэм өр сыл Нерюнгрига үлэлээбитим. Онно тренер Виктор Васильевич Отделкин “Биомеханика борьбы” диэн методикатынан үлэлээбиппит. Ол методиканы олох туһаммат буолан хоттордулар диэххэ сөп. Ону кэпсиир, интэриэһиргиир дьон суохтар. Холобура, тустуу биомеханикатын билбэккэ сылдьан, хайдах туста киириэххин сөбүй? Хайдах охторун, хайдах хаамарын, хамсаныы биомеханикатын…

В.В. Отделкин методикатын тарҕатыыга уруккуттан үлэлии сатаабытым даҕаны, кыаттарбата. Ол түмүгүнэн, киһи утарсааччытын өйүнэн, билиитинэн кыайыахтаах. Биһиги уолаттарбыт эт-хаан өттүнэн балачча сайдыылаахтар гынан баран, тиийбэтэ диэн, тактико-техническай бэлэмнэрэ мөлтөх.

Владимир Торговкин мээнэҕэ тахсыбатаҕа, Отделкин методикатынан тустан, Олимпиадаҕа тиийэ кыттыбыта. Ити Евгений Коломиец, Екатерина Мельникова, Василий Стрекаловскай уо.д.а., Отделкин методикатынан эрчиллэн, бэйэлэрин кыахтарыгар син балачча ситиһиилэммиттэрэ.

Отделкин хас сэрэдэ аайы семинар ыытар этэ. Онно мин тренердэри күүспүнэн сырытыннарар этим. Тоҕо диэтэххэ, ити саҥа хамсааһын этэ. Биһиги Москваҕа тиийэммит Россия спортивнай тустууга федерациятыгар Отделкин научнай үлэтин – тустуугу эрчийии методикатын илдьэн көрдөрбүппүтүгэр – улахан сыана биэрбиттэрэ. ССРС сүүмэрдэммит хамаандатыгар уонча сыл научнай бөлөҕү сүрүннээбит Рубен Пилоян биһиэхэ научнай салайааччы буолбута.

Кини: “Сотору аны психо-биомеханика диэн наука баар буолуоҕа, эһиги үлэҕит онно сыһыаннаах эбит”, — диэбитэ. Итиэннэ Москваҕа икки бөлөх арыйан үлэни саҕалыырга эппитэ эрээри, биһиги ол кэмҥэ ол үлэ үбүлээһинин сатаан булбатахпыт. Ким даҕаны биһигини өйөөбөтөҕө.

Тустуу методикатыгар үлэлиир дьон Саха сиригэр практически суохтар диэххэ сөп. Онон сөптөөх өйөбүл суох буолан, Отделкин методиката хаалан эрэрэ хомолтолоох.

Петр ПАВЛОВ.       

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *