Аан дойду ааттаахтарын көрүөхпүт

Көҥүл тустууга Аан дойду кубога – спорт бу көрүҥэр аан дойду уонна Европа чемпионаттарын кэнниттэн үһүс улахан таһымнаах күрэхтэһиинэн ааҕыллар. Бу күрэхтэһии биһиги Дьокуускайбытыгар соһуччу кэриэтэ кэллэ диэххэ сөп. Биллэрин курдук, Тустуу аан дойдутааҕы түмсүүтүгэр (UWW) түөрт сыллаах олимпийскай болдьоххо – Аан дойду, Европа чемпионаттара, Аан дойду кубога курдук улахан таһымнаах күрэхтэһиилэр хаһан, ханна ыытыллаллара эрдэттэн, хас эмэ сыл инниттэн быһаарыллаллар.

Ол сиэринэн, 2019 сыллааҕы Аан дойду кубога эрдэттэн биллэриллибитинэн Ираҥҥа ыытыллыахтаах этэ. Ол эрээри, Иран спортивнай тустууга федерацията уонна Тустуу аан дойдутааҕы түмсүүтэ (UWW) тыл-тылларыгар киирсибэккэ, ираннар Аан дойду кубогыттан аккаастаммыттара. Ону билэ-көрө сылдьар UWW бюротун чилиэнэ, Россия спортивнай тустууга федерациятын президенэ Михаил Мамиашвили, маннык ыксаллаах түгэҥҥэ ити күрэхтэһиини Россия ылан ыытар кыахтааҕын туруорсубута. Итиэннэ атын регионнары үөрэтэн, билсэн баран, күһүн Дьокуускайга, Д.П. Коркин аатынан норуоттар икки ардыларынааҕы турнирга Бочуоттаах ыалдьыт быһыытынан кэлэ сылдьан – республика салалтатын, тустууга федерациятын кытта көрсөн быһаарсыбыта. Саха сирэ улахан таһымнаах күрэхтэһиини өрүү үрдүк тэрээһиннээхтик ыытарыгар эрэммитэ.

Онон ахсынньы 17 күнүгэр Белградка ыытыллыбыт UWW мунньаҕар – көҥүл тустууга Аан дойду кубогын Россияҕа, чуолаан Саха сирин киин куоратыгар Дьокуускайга тэрийэн ыытыы бүтэһиктээхтик быһаарыллыбыта. Онуоха Саха сирин баһылыга, республика спортивнай тустууга федерациятын президенэ Айсен Николаев, СР спортивнай тустууга федерациятын вице-президенэ, спорт үтүөлээх маастара Виктор Лебедев улахан үлэни ыыппыттарын бэлиэтиир оруннаах. Биһиэхэ, тустуу улахан бырааһынньыгын бэлэхтээбиттэригэр кинилэргэ махтаныах эрэ кэриҥнээхпит. Ханныгын да иһин, биһиги Олимпиада иннинээҕи сыл аан дойду бастыҥ бөҕөстөрүн илэ харахпытынан көрөр, кинилэр маастарыстыбаларын сыаналыыр кыахтанныбыт.

Биллэрин курдук, көҥүл тустууга Аан дойду кубога Россияҕа алтыс төгүлүн ыытыллар. Ол курдук, бу иннинэ 1992 с. Москваҕа, 2007 с. Красноярскайга, 2008 с. Владикавказка, 2010 с. Москваҕа, 2011 с. Каспийскайга ыытыллыбыта. Оттон бу күрэхтэһии историятын ырытан көрдөххө, көҥүл тустууга Аан дойду кубога 1973 сылтан ыытыллар. Манна даҕатан эттэххэ, ити сыл ССРС хамаандатын састаабыгар киирэн Роман Дмитриев уонна Павел Пинигин – Аан дойду бастакы кубогын хамаанданан кыайыылаахтарынан буолбуттара. Салгыы бу күрэхтэһиигэ сахалартан Александр Иванов, Василий Гоголев, Михаил Протопопов, Петр Юмшанов, Герман Контоев, Андрей Яковлев, Владимир Торговкин, Алексей Варламов, Артур Федоров, Леонид Спиридонов, Александр Контоев, Осип Михайлов, Виктор Лебедев, Владислав Андреев, Михаил Иванов, Евгений Коломиец, Иннокентий Иннокентьев, Семен Семенов, Айаал Лазарев, Егор Пономарев, Владимир Флегонтов, Виктор Рассадин кыттыбыттара. Кинилэртэн Р.Дмитриев, П.Пинигин – иккилиитэ, П.Юмшанов биирдэ – Аан дойду кубогын хамаанданан таһынан, биирдиилээн ыйааһыннарга кыайыылаахтарынан буолбуттара.

Тоҕо эрэ, 2007 сылтан Аан дойду кубогар хамаанданан түмүгү таһынан, ыйааһыннарынан кыайыылаахтары уонна призердары быһаарбат буолбуттара. Манан сибээстээн, Аан дойду кубогын тэрийэн ыытааччылар буоларбыт быһыытынан, ити урукку үгэһи чөлүгэр түһэрэн, Дьокуускайга буолар күрэхтэһиигэ хамаанданан кыайыылаахтары наҕараадалааһыны тэҥэ, биирдиилээн ыйааһыннарынан кыайыылаахтары уонна призердары быһааран, туспа өйдөбүнньүк наҕараадалары туттарыахха диэн этии киллэрэбин. Итиэннэ, тоҕоостоох түгэнинэн туһанан, кубокка кытта кэлбит биир эмэ хамаанданы кытта Саха сирин хамаандатын табаарыстыы көрсүһүүтүн тэрийэр киһи, төһөлөөх үчүгэй өйдөбүл буолуо этэй. Ону Аан дойду кубогын бэлэмнээн уонна тэрийэн ыытар анал хамыыһыйа туох дии саныыра буолла?

Дьокуускайга ыытыллар Аан дойду кубогар, былырыын күһүн Будапештка буолбут аан дойду чемпионатын түмүгүнэн аҕыс бастыҥ хамаанда: Россия, АХШ, Грузия, Куба, Япония, Иран, Монголия, Турция кытталлара күүтүллэр…

Петр ПАВЛОВ.       

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.